İSMÂİL PAŞA, İzmirli

(d. 1812/1227 - ö. 1871/1288)
gazeteci
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1227/1812 yılında İzmir'de doğan İsmâil Paşa bir Rum dönmesiydi. Sakızlı veya İzmirli bir Rum ailesinden olup İzmir'de Hacı İsmâil Ağa adlı bir cerraha satılmıştı. Müslüman olmuş ve Hacı İsmâil Ağa'nın yanında pratik olarak cerrahlık öğrenip onunla birlikte Yunan ve Rusya muharebelerinde cerrahlık yapmıştır. Sonra Mekteb-i Tıbbiye'ye girdi ve 1840 senesinde buradan mezun oldu. Daha sonra Paris'e giderek burada hekimlik tahsilini, bilgi ve görgüsünü geliştirdi. Cerrahhane Müdürlüğü, 1845 senesinde Abdülhak Molla'dan sonra Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı yaptı. 1848 yılında Yanya valisi oldu. Sonra Nafia Nazırlığına ve bir müddet sonra Ticaret Nazırlığına getirildi. 1851 yılında ikinci defa Tıbbiye Nazırı oldu. İzmir, İşkodra, Girit ve Selanik valiliklerinde bulundu. 1866 senesindeki Girit İsyanı'nda orada valiydi. İsyancılar İsmâil Paşa'nın yönetiminden şikayetçi oldular. İsyan Paşa'nın başarısızlığıyla sona erdi. 1869 yılında ikinci defa İzmir valisi oldu. Muhtelif nazırlıklarla İstanbul şehreminliğinde, Zabtiye müşirliğinde de bulunan İsmâil Paşa, 1871 yılında İstanbul'da vefat etti.

Sadrazam Kadrî Paşa ile vali ve ediplerden Giritli Sırrı Paşa, İsmâil Paşa'nın damatlarıdır. Kadrî Paşa büyük kızıyla, meşhur Giritli Sırrı Paşa da küçük kızı Leylâ Hanım'la evlidir. Leylâ Hanım daha sonra Saz soyadını alan önemli kadın şairlerden ve musikide usta olan Leylâ Saz Hanımefendi'dir. Yazar Yusuf Râzî Bey de İsmâil Paşa'nın torunudur.

İsmâil Paşa Cerîde-i Tıbbiye adlı hekimliğe dair bir gazete yayımlamıştır. Birkaç dil bilen, siyasi konularda da bilgisi ve mahareti olan bir zat idi. Mesleğinde tanınmış bir hekimdi. Padişah Sultan Abdülmecîd'in ve yakınlarının doktorluğunu da yapmıştı.

Kaynakça

Gövsa, İbrahim Alaeddin (1945). Türk Meşhurları Ansiklopedisi. İstanbul.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1982). "İsmail Paşa". C. V. İstanbul: Dergah Yay. 7.

Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi (2004). "İsmail Paşa". C. V. Ankara: AKM Yay. 227.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 12.06.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Engin Geçtand. 12 Ocak 1932 - ö. 19 Şubat 2018Doğum YeriGörüntüle
2Ali Günvard. 8 Temmuz 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Güven Adıgüzeld. 1983 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ZÎVER, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îdd. 1812 - ö. 1873Doğum YılıGörüntüle
5RÂCÎ, Bafralı Osmân Râcî Efendid. 1812 - ö. 1850-61Doğum YılıGörüntüle
6MU\'AMMER PAŞA, İstanbullud. 1812 - ö. 1853 ds.Doğum YılıGörüntüle
7Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871Ölüm YılıGörüntüle
8VASFÎd. ? - ö. 1871-72’de hayattaÖlüm YılıGörüntüle
9LÜTFÎ, Ispartalıd. 1815 - ö. 1871Ölüm YılıGörüntüle
10REMZÎ, Hüseyin Remzî Paşad. 1839 - ö. 1896MeslekGörüntüle
11Namık Gedikd. 1911 - ö. 29 Mayıs 1960MeslekGörüntüle
12BEŞÎR FU\'ÂDd. 1852 - ö. 1887MeslekGörüntüle
13İBRÂHÎM, Aşçı Halîl İbrâhîm Deded. 1828 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÂŞİD, Enderunlu Hoca Râşid Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NUSRET, Mehmed Nusret Beyd. 1833 - ö. 1854Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İsmail A. Çavuşevd. 9 Aralık 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Ziya Paşad. 1829 - ö. 1880Madde AdıGörüntüle
18MUSTAFA, Silahdar Bıyıklı Mustafa Paşad. ? - ö. 1698Madde AdıGörüntüle