KÂHTÎ, Haçatur

(d. ?/1790 - ö. ?/1876)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Haçatur olan Âşık Kâhtî, 1790 yılında Diyarbakır’da doğmuştur. Ermeni asıllı olan Âşık Kâhtî, ilk tahsilini mahalle papazlarından almış, genç yaşlarında şiirle ve âşıklıkla ilgilenmesi sebebiyle Türkçeyi öğrenmiştir. Âşık karşılaşmaları ve âşık meclislerinde çeşitli başarılar kazanan Kâhtî, diğer pek çok Ermeni asıllı âşık gibi yalnızca Türkçe şiirler söylemiştir. Ermeni araştırmacılar ölüm tarihi hususunda iki tarih üzerinde durmaktadırlar. Âşık Kâhtî, Toros Azadyan'a göre 1867 yılında, Haçik Amiryan'a göre ise 1876 yılında ölmüştür. Kâhtî, Diyarbakır'daki Ermeni Mezarlığına gömülmüştür.

Dırtad Piskopos Baliyan’ın (1850-1923) İzmir'de basılan Hay Aşuğner (Ermeni Âşıklar, İzmir 1911, 1914) adlı eserinde, şiirlerinden birinin yayımlandığı bilinmektedir. Şimdiye kadar yayımlanmış tek şiiri Erivan’daki Çarenz Edebiyat ve Sanat Müzesindeki Toros Azadyan Arşivi'nden alınmış olan metindir.

Kaynakça

Bayrak, Mehmet (2005). Alevi-Bektaşi Edebiyatında Ermeni Âşıkları [Aşuğlar]. Ankara: Öz-Ge Yay. 

Beysanoğlu, Şevket (1990). “Diyarbakırlı Saz Şairleri -3-”, Ziya Gökalp. Haziran. 10 (58): 69-73.

Beysanoğlu, Şevket (1991). “Ozanlık Döneminin Diyarbakır'daki İzleri ve Diyarbakırlı Saz Şairleri”, IV. Uluslararası Türk Halk Edebiyatı ve Yunus Emre Semineri. 11 - 13 Mayıs 1989, Eskişehir: Eskişehir Valiliği. 69-83.

Pamukciyan, Kevork (1982). “Kahtî”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi Devirler/İsimler/Eserler/Terimler. C.5. İstanbul: Dergâh Yay. 105.

Pamukciyan, Kevork (2003). Ermeni Kaynaklarından Tarihe Katkılar –IV Biyografileriyle Ermeniler. hzl. Osman Köker, İstanbul: Aras Yay. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ALİ DUYMAZ
Yayın Tarihi: 22.12.2014
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Divan

Ey dila talih değil dilden hatadır çekdiğim

Bülbül-i hamrada mı ah u nevadır çekdiğim.

 

Kendim etdim, kendim buldum ben kimseye şekva etmem.

Çok değil, azdır bana, layık revadır çekdiğim.

 

Talihimden şaşmışam nideyim ben bilmem hemen.

Gece gündüz durmayub cevr u cefadır çekdiğim.

 

Derdimi anlatamam, beyhude efğan eylerim.

Çaresiz bir derd ile bad-i hevadır çekdiğim.

 

Deye Kâhtî ki iflah olmazım ben şimden geru.

İnkisar aldım benim bir bedduadır çekdiğim.

Bayrak, Mehmet (2005). Alevi-Bektaşi Edebiyatında Ermeni Âşıkları [Aşuğlar]. Ankara: Öz-Ge Yay. 363.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KÂMÎ, Kâmî Efendid. ? - ö. 1767Doğum YeriGörüntüle
2FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686Doğum YeriGörüntüle
3RÂŞİD, Ahmed Râşid Efendid. 1785 - ö. 1856Doğum YeriGörüntüle
4ÇÂKER, Çâker Mehmed Beyd. 1790-91 - ö. 1857Doğum YılıGörüntüle
5ÂŞIK, Mehemmed Beyd. 1790 - ö. 1861Doğum YılıGörüntüle
6ZİKRÎ, Zikrî Erdebilîd. 1790? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7GÂLİB, Abdulhalîm Gâlibd. ? - ö. 1876Ölüm YılıGörüntüle
8EŞREF, Eşref Halîl Efendid. ? - ö. 1876Ölüm YılıGörüntüle
9NEVRES, Osmân Nevresd. 1820-1821 - ö. 1876Ölüm YılıGörüntüle
10MÜDERRİS HOCAd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12DERVİŞ VELİd. 1760 - ö. 1840Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13YAVUZ, Yavuz Cantürkd. 1939 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ÖZVERİ, Öztürk Erkılıçd. 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ALYANSOĞLU, Rüstem Alyansoğlud. 1939 - ö. 21.10.1984Madde AdıGörüntüle