Lütfi Kaleli

Çimdik
(d. 2 Temmuz 1939 / ö. -)
Romancı, hikâyeci, araştırmacı, yazar, çocuk edebiyatı yazarı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Malatya’da doğdu. Nüfus kaydındaki soyadı Kalalı'dır. Annesi Hatice, babası Mehmet Kalalı’dır (Yalçın vd. 2010: 542). 1950’de Sıtmapınar Cumhuriyet İlkokulunu bitirdi (Işık 2006: 1913). Ailesinin geçim sıkıntısı nedeniyle ortaokulun ikinci sınıfında öğrenimini yarım bırakmak zorunda kaldı (Kurdakul 1989: 345). Bir basımevinde çıraklık yaptı (1951-59). 1961’de Malatya’da kendi basımevini kurarak Sebat adlı bir gazete çıkardı (Işık 2006: 1913). Sebat gazetesindeki değinme/taşlama yazılarında “Çimdik” imzasını kullandı (Yalçın vd. 2010: 542). Bu dönemde Malatya Gazeteciler Cemiyetini kurarak sekiz yıl sekreterlik görevini üstlendi. 1968’de CHP İl Yönetim Kurulunda görev aldı, 1969 yılında Belediye Meclis Üyeliğine seçildi. 12 Mart döneminde (Mayıs 1971) gözaltına alınarak Diyarbakır Sıkıyönetim emrine gönderildi. Serbest bırakılınca aynı yıl matbaasını İstanbul’a getirerek bu kente yerleşti (Işık 2006: 1913).

1993 yılında Sivas Madımak Oteli’nde Aziz Nesin ile aynı odada kalan sanatçı, Madımak olaylarına şahit oldu.

1997’de emekli olan Kaleli'nin, Tanrı İnsan kitabından dolayı hakkında açılan dava 1998’de para cezasıyla sonuçlandı. 1990’dan itibaren Alevi-Bektaşilerin dernekleşme hareketini yürüten Kaleli, Alevi-Bektaşi Eğitim ve Kültür Vakfı genel başkanıdır. Türkiye Yazarlar Sendikası, PEN Yazarlar Birliği ve Edebiyatçılar Derneği üyesidir. İstanbul’da yaşayan Kaleli evli ve üç çocuk babasıdır.

Araştırmalarından dolayı 1994’te Türkiye Yazarlar Sendikası Onur Plaketi aldı. Aynı yıl “Hacı Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülü”nün ilk sahibi oldu. 1994’te kurulan Alevi-Bektaşi Temsilciler Meclisi Başkanlığına seçildi. Türkiye Yazarlar Sendikası Denetim Kurulu, Semah Kültür ve Dayanışma Vakfı, Edebiyatçılar Derneği, PEN Yazarlar Derneği üyesidir.

İlk yazısı 1962’de Sebat gazetesinde çıktı. Ardından İmece, Oluş, Birlik, Hâkimiyet, Barış, Demokrasi, Evrensel, Cem, Aydınlık, Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Radikal, Özgür Gündem, gazete ve dergilerde yayımlandı (Işık 2006: 1913). Özellikle 1970’li yıllarda toplumsal sorunları dile getirdiği öykü ve romanlarıyla tanındı. Haşhaş romanında 1960 sonrası Türkiye’de yaşanan sosyal olayları ve toplumsal çatışmaları ele aldı (Korkmaz vd. 2012: 487). Anadolu ve Alevilik hakkında araştırmalar yaptı. Avrupa’da çeşitli ülkelerde açık oturum ve panellere katıldı (Işık 2006: 1913). Yaşamın içinden izler barındıran romanlarını toplumcu bakış açısıyla kaleme aldı. Çocuklar için “Gül Üreten Kız” ve “Horoz Şekeri ile Badem Şekeri” adlı hikâyeleri yazdı.

Kaynakça

Işık, İhsan (2006). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, Cilt 5. Ankara: Elvan Yayınları.

Korkmaz, Ramazan vd. (2012). Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.

Kurdakul, Şükran (1989). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Kitapevi.

Yalçın, Murat vd. (2010). Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: KAMİL PARIN
Yayın Tarihi: 11.03.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Isdanbıllı GardaşımSebat Matbaası / İstanbul1972Hikâye
GörgüŞahsi Yayınları / İstanbul1972Roman
Dişliler arasındaYücel Yayınları / İstanbul1973Hikâye
HaşhaşHür Yayınevi / İstanbul1974Roman
Kardeşlerin KiniSuda Yayınevi / İstanbul1976Roman
DönekYenidünya Yayınları / İstanbul1978Hikâye
Gül Üreten KızKöyün Çocuğu Yayınları / ?1980Hikâye
Horoz Şekeri ile Badem ŞekeriOda Yayınları / İstanbul1980Hikâye
Vakarlı MamoMay Yayınları / İstanbul1981Roman
Kimliğini Haykıran AlevilikHobara Kitapevi / İstanbul1990Araştırma
VurgunTekin Yayınevi / İstanbul1990Diğer
Tapılacak İlahHabora Kitapevi / İstanbul1991Araştırma
Kooperatif VurgunuHabora / İstanbul1992Diğer
Köşker İmam- / İstanbul1992Roman
Alevi - Sünni İnancında Mevlana - Yunus ve Hacı Bektaş GerçeğiAlev Yayınları / İstanbul1993Araştırma
Sivas Katliamı ve ŞeriatAlev Yayınları / İstanbul1994Araştırma
AlevilikCan Yayınları / İstanbul1995Araştırma
Tanrı İnsanCan Yayınları / İstanbul1996Araştırma
Mitolojide İnanç ve PeygamberlerCan Yayınları / İstanbul1996Araştırma
Güççük Haçça ile Vakarlı MamoCan Yayınları / İstanbul1997Roman
Tarikat - Ticaret Mafya - SiyasetCan Yayınları / İstanbu1997Araştırma
Yesevi ve Hünkar ile Olduk Enel-HakCan Yayınları / İstanbul1998Araştırma
Dil, Din ve Kur'an TartışmasıCan Yayınları / İstanbul1998Araştırma
Alevi Kimliği ve Alevi ÖrgütlenmeleriCan Yayınları / İstanbul2000Araştırma
Din TacirleriTekin Yayınevi / İstanbul2002Araştırma
OSMANLIDAN GÜNÜMÜZE VURGUNLAR KIRIMLAR İFTİRALAR İHANETLERCan Yayınları / İstanbul2002Araştırma
İrtica ve ABD Kıskacında TürkiyeAlev Yayınları / İstanbul2003Araştırma
Bölücü Böö!Can Yayınları / İstanbul2003Araştırma
Alevilik Aklidir Ahlaki ve İnsanidirCan Yayınları / İstanbul2004Araştırma
İslam'da KadınlarAlev Yayınları / İstanbul2005Araştırma
Şah Hatayi ve Pir SultanAlev Yayınları / İstanbul2006Araştırma
A'dan Z'ye Sözcükler DansıAlev Yayınları / İstanbul2008Araştırma
Şamarlanan TürkiyeYazıt Yayınevi / İstanbul2009Araştırma
Acılı YaşamBerfin Yayınları / İstanbul2010Diğer
Yazarlıkta 50. YılBerfin Yayınevi / İstanbul2012Diğer
Cennette yaşamakBerfin Yayınları / İstanbul2013Diğer
Şeriatlaştırılan TürkiyeBerfin Yayınları / 20142014Araştırma
Sözcük Üretkenliği ve Tümce ZenginliğiBerfin Yayınları / İstanbul2015Araştırma
Atasözleri Deyimler, Deyişler ve ÖğütlerBerfin Yayınları / İstanbul2015Araştırma
Anadolu’yu AydınlatanlarBerfin Yayınları / İstanbul2016Araştırma
Geçmişten Günümüze Dinsel KatliamlarBerfin Yayınları / İstanbul2017Araştırma
Adaletsiz AdaletBerfin Yayınları / İstanbul2018Araştırma

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEYÂNÎ, Halil İbrahim Güleçd. 1938 - ö. 2005Doğum YeriGörüntüle
2Celal Güngördüd. 1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ALİ, Ali Özdemird. 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Burhanettin Muzd. 01 Ocak 1939 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ZEKİ, Zeki Gençd. 1939 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Avni Keçikd. 1939 - ö. 20 Temmuz 2007Doğum YılıGörüntüle
7Giovanni Scognamillod. 25 Nisan 1929 - ö. 08 Ekim 2016MeslekGörüntüle
8Özlem Esmergüld. 27 Aralık 1976 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Habip Türkerd. 1978 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Ogün Kaymakd. 13 Aralık 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Hilmi Nalbantoğlud. 1921 - ö. 13 Mart 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Ahmet Sırrı Arvasd. 05 Mayıs 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SEFİLÎ/HABİLÎ/LÜTFÎ, Habil Öztürkd. 1865? - ö. 1935Madde AdıGörüntüle
14LÜTFÎ, Lütfî Sâlih Efendi, Selaniklid. ? - ö. 1888Madde AdıGörüntüle
15MOLLÂ LÜTFÎ, Sarı Lutfî, Deli Lütfî, Maktûl Lütfî, Lütfullâhd. 1446 civarı - ö. 1494 veya 1495Madde AdıGörüntüle