KAPTANÎ, Mehmet Köse

?
(d. 1952 / ö. ?)
âşık, otobüs şoförü
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mehmet Köse olan âşık, şiirlerinde Kaptanî mahlasını kullanır. 1952'de Sivas'ın Çayboyu (Pirkinik) mahallesinde dünyaya gelmiştir. Babası İsmet Bey, annesi Zülbiye Hanım'dır. Bağlı bulunduğu sülale Gülşeoğulları olarak da bilinir. Dedesi Dursun Köse zamanında Sivas'ın Doğanşar ilçesinden Çayboyu'na göçmüşlerdir. Dört kardeşin en büyüğü olan âşık, İlkokulu Çayboyu İlkokulu'nda, Ortaokulu Sivas Atatürk Ortaokulu'nda, liseyi ise Sivas Endüstri Meslek Lisesi Metal İşleri Bölümü'nde tamamlar. Bir süre Sivas-Erzurum arasında gazete dağıtıcılığı yapar. On sekiz yaşındayken beşik kertmesi amcasının kızı Emine Hanım ile dünya evine girer. Bu evlilikten üç kız iki erkek olmak üzere beş çocuğu dünyaya gelir. 1995'te SSK'dan emekli olan Mehmet Köse, hâlen Sivas'ta otobüs şoförlüğü yaparak geçimini sürdürmektedir (Kaya 2009: 413; Yıldız 2003: 574).

Mehmet Köse, halk şiirine ve saza küçük yaşlardan itibaren ilgi duyar, ancak ailesinin saza ve türkülere karşı olduğu için gençlik yıllarına kadar içindeki istek biraz körelir. Ne var ki delikanlılık çağlarında içindeki sanatçı ruh, tekrar canlanır. Bunda iki hususun önemli olduğu söylenebilir. Birincisi, Sivas-Erzurum arası gazete dağıtıcılığı yaptığı yıllarda Erzurum âşık kahvehanelerinde gördüğü âşıklardan etkilenmesidir. İkincisi ise Sivas'ın önemli şairlerinden Erdem Can ile tanışmasıdır. Ondan şiir söylemenin inceliklerini öğrenir. Bu bağlamda Erdem Can, âşığın ustasıdır. Kaptanî mahlasını da Erdem Can ona vermiştir. Sazı ustalık mesabesinde çalan Kaptanî'nin irticali de vardır. Geleneğin bilhassa atışma ve deyişme dallarında oldukça mahirdir. Bu bağlamda pek çok âşıklık geleneği unsurunu haizdir. Sivas'ın bir diğer âşığı Eserî ile çok yakın arkadaştır. Bugüne kadar çok sayıda etkinlik, organizasyon ve konsere katılmıştır. Üç yüze yakın şiiri olan Kaptanî ile ilgili Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nde Nuray Bütün tarafından bir lisans tezi (Bütün 1997) hazırlanmıştır (Kaya 2009: 413; Yıldız 2003: 574).

Kaynakça

Bütün, Nuray (1997). Ȃşık Kaptanî. Bitirme Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C. IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Yıldız, Alim (2003). Sivaslı Şâirler Antolojisi. İstanbul: Sivaslılar Vakfı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FERHATÎ, Feramuz Ferhat Avcıd. 1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ALİ, Ali Tand. 1948 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
3MAHMUT TUNARd. 1917 - ö. 1993Doğum YeriGörüntüle
4Akarsu, Hasand. 1 Temmuz 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Zeynel Beksaçd. 21 Şubat 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Demiralp, Oğuzd. 22 Ocak 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KARABABA, Mehmet Ali Karababad. 1934 - ö. 16.03.1995MeslekGörüntüle
8ERGANÎ, Mehmet Oktayd. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
9MURTAZA, Murtaza Çelikd. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
10KULU, Bayramov Kulu (Bayramoğlu)d. - - ö. 1968Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SELİMî, Ali Selimîd. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12CELALÎ, Celalettin Tokmakd. 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13PERİŞANÎ, Molla Mehmetd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14BOSTANî, Mehmet Gülbostand. 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ERGANÎ, Mehmet Oktayd. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle