KELÂMÎ, Halvetî Şeyh Kelâmî Mustafa Efendi

(d. ?/? - ö. 1738-39/1151)
divan-tekke şairi
(Divan-Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mustafa’dır. Halvetî Şeyh Kelâmî Mustafa Efendi olarak tanındı. Medrese öğrenimi gördükten sonra tasavvufa meylederek Cihângîrî Fethullah Efendi’den hilafet aldı. Sonra Odabaşı Çarşısı yakınlarında Uzun Yusuf Mahallesi’ndeki tekkesine şeyh oldu. Bu görevde iken 1151/1738-39 yılında vefat etti. Vefatına Ayvansarâyî (Ekinci 2013: 199; Galitekin 2001: 310) tarafından “el-Kesret 1151” ifadesi ile tarih düşürüldü. Mezarı Merkez Efendi kabristanındadır. Vefat tarihi, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopesi (1982: 262)’nde yanlışlıkla 1783 olarak gösterilmiştir.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Râmiz (Erdem 1994: 256)’de bir ilahisi ve Ayvansarâyî (Ekinci 2013: 199-200; Galitekin 310)'de bir na‘tinden iki beyti yer almaktadır.

Kaynakça

Ekinci, Ramazan (hzl.) (2013). Hâfız Hüseyin Ayvânsarâyî-Vefeyât-ı Ayvânsarâyî (İnceleme-Tenkitli Metin). ed. Âdem Ceyhan. İstanbul: Buhara Yay. 199-200.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 256.

Galitekin, Ahmed Nezih (hzl.) (2001). Ayvansarayî Hüseyin Efendi-Alî Sâtı Efendi-Süleymân Besîm Efendi Hadîkatü’l-Cevâmi‘ (İstanbul Câmileri ve Diğer Dinî-Sivil Mimârî Yapılar). İstanbul: İşaret Yay. 310.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 249.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 857.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1982). “Kelâmî Mustafa Efendi”. C. 5. İstanbul: Dergâh Yay. 262.

Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi (2004). “Kelâmî”. C. 5. Ankara: AKM Yay. 436.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 27.05.2014

Eserlerinden Örnekler

Na‘t-ı Şerîf

Ben ol nâlende şeydâ-yı hevâyım yâ Resûla’llâh

Garîk-ı bahr-ı isyân-ı cefâyım yâ Resûla’llâh

Ne mümkin ola meddâhın Kelâmî gibi bir mücrim

Hemânâ tâlib-i afv [ü] atâyım yâ Resûla’llâh

Ekinci, Ramazan (hzl.) (2013). Hâfız Hüseyin Ayvânsarâyî-Vefeyât-ı Ayvânsarâyî (İnceleme-Tenkitli Metin). ed. Âdem Ceyhan. İstanbul: Buhara Yay. 199-200.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SELÂM, Tâhir Selâm Beyd. ? - ö. 1844Doğum YeriGörüntüle
2KEMÂL, Şeyh Seyyid Kemâleddin Efendid. ? - ö. 1818-19Doğum YeriGörüntüle
3CÂMÎ, CÂMÎ BEYd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SELÂM, Tâhir Selâm Beyd. ? - ö. 1844Doğum YılıGörüntüle
5KEMÂL, Şeyh Seyyid Kemâleddin Efendid. ? - ö. 1818-19Doğum YılıGörüntüle
6CÂMÎ, CÂMÎ BEYd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SELÂM, Tâhir Selâm Beyd. ? - ö. 1844Ölüm YılıGörüntüle
8KEMÂL, Şeyh Seyyid Kemâleddin Efendid. ? - ö. 1818-19Ölüm YılıGörüntüle
9CÂMÎ, CÂMÎ BEYd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SELÂM, Tâhir Selâm Beyd. ? - ö. 1844MeslekGörüntüle
11KEMÂL, Şeyh Seyyid Kemâleddin Efendid. ? - ö. 1818-19MeslekGörüntüle
12CÂMÎ, CÂMÎ BEYd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13SELÂM, Tâhir Selâm Beyd. ? - ö. 1844Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KEMÂL, Şeyh Seyyid Kemâleddin Efendid. ? - ö. 1818-19Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CÂMÎ, CÂMÎ BEYd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SELÂM, Tâhir Selâm Beyd. ? - ö. 1844Madde AdıGörüntüle
17KEMÂL, Şeyh Seyyid Kemâleddin Efendid. ? - ö. 1818-19Madde AdıGörüntüle
18CÂMÎ, CÂMÎ BEYd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle