KEMAL DEVRANÎ, Kemal Arpaçay

(d. 01.12.1939 / ö. ?)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kemal Arpaçay, 1 Aralık 1939 tarihinde Kars'ın Kağızman ilçesine bağlı Taşburun köyünde dünyaya gelmiştir. İlkokulu bitirdikten sonra eğitimine devam edemeyen âşık, demirci ustası olarak çalışmaya başlar. Aynı yıllarda şiir de söylemeye başlayan âşık, üç kez evlenir ve bu evliliklerden yedi çocuğu olur. Âşık Reyhanî ve Âşık Mahzunî'yi kendisine üstat olarak gören Arpaçay, rüya görmemiştir ve badeye de inanmamaktadır. Âşık Arpaçay'ın sazda ve sözde kendisini yetiştirmesini sağlayan ustaları; Âşık Müdamî, Âşık Üzeyir ve Âşık İbrahim Erdem'dir. Ustası Âşık Müdamî, bir âşıklar toplantısında sazı ve sesi çok beğenilen Kemal Arpaçay'a "Oğlum senin devranın iyi, bundan sonra senin mahlasın Devranî olsun" deyince âşık, o günden sonra "Devranî" mahlasını kullanmıştır. Âşık Kemal Arpaçay'ın 37 plağı, 6 kaseti ve "Bir Ozanın Telinden" başlıklı şiir kitabı vardır. 1975 ve 1976 yıllarında Konya Âşıklar Bayramı'nda, atışma dalında birincilik ve üçüncülük dereceleri ede eden âşık, Atatürk'ün 100. doğum yılı dönümü münasebetiyle TRT'nin düzenlediği Atatürk Destanı Yarışması'nda ikincilik almıştır. Yine 2000'de yapılan Kars Uluslararası Âşıklar Bayramı'nda da ikinci olmuştur. Bunların dışında 1977'de Vedat Nergiz Ödülü, 1978'de Fevzi Halıcı Ödülü, Âşıklar Piri Dede Korkut Ödülü âşığın aldığı bazı ödüllerdir. Ayrıca Âşık Kemal Arpaçay, katıldığı festival ve şölenlerden birçok madalya, plaket ve teşekkür belgesi almıştır. 1975'ten bu yana Kültür Bakanlığı'na kayıtlı olan âşık, birçok televizyon programına katılmıştır. Ayrıca Âşık Kemal Arpaçay; Âşık Mustafa Kırıktaş, Âşık İbrahim Dallıbal'ı âşık olarak yetiştirmiştir. Âşık Devranî günümüzde Ankara'da ikâmet etmektedir ve gerek Türkiye'de gerekse Türkiye dışında yapılan şenlik ve festivallere katılmaktadır (Aydemir 2011: 299-301).

Yanık Kerem, Şikeste, Zarıncı, Köroğlu makamlarını bilen Arpaçay, şiirlerini 7'li, 8'li, 11'li ve 15'li hece ölçülerini kullanarak oluşturmuştur. Şiirlerinde bütün kafiye çeşitlerini ustaca kullanan âşık; koçaklama, güzelleme, divan gibi türlerde şiirler vermiştir. Âşığın şiirlerinin konusunu genel olarak tabiat, sevda, hasret, gurbet, sitem, kader, vatan aşkı gibi temalar oluşturmaktadır (Aydemir 2011: 299).

Kaynakça

Aydemir, Emrah (2011). "Kemal Arpaçay (Kemal Devranî)". Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri - VI. ed. Fatma Ahsen Turan ve Reyhan Gökben Saluk. Ankara: Gazi Kitabevi. s. 299-308.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ERKAN ASLAN
Yayın Tarihi: 12.04.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Bir Ozanın Telinden- / --Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1REFİKÎ, Mehmet Şanlıd. 1874 - ö. 1949Doğum YeriGörüntüle
2İLHAMÎ, İlhami Demird. 1932 - ö. 1987Doğum YeriGörüntüle
3FİKRET, Fikret Ünald. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4REFİKÎ, Mehmet Şanlıd. 1874 - ö. 1949Doğum YılıGörüntüle
5İLHAMÎ, İlhami Demird. 1932 - ö. 1987Doğum YılıGörüntüle
6FİKRET, Fikret Ünald. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7REFİKÎ, Mehmet Şanlıd. 1874 - ö. 1949MeslekGörüntüle
8İLHAMÎ, İlhami Demird. 1932 - ö. 1987MeslekGörüntüle
9FİKRET, Fikret Ünald. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
10REFİKÎ, Mehmet Şanlıd. 1874 - ö. 1949Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11İLHAMÎ, İlhami Demird. 1932 - ö. 1987Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12FİKRET, Fikret Ünald. 1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13REFİKÎ, Mehmet Şanlıd. 1874 - ö. 1949Madde AdıGörüntüle
14İLHAMÎ, İlhami Demird. 1932 - ö. 1987Madde AdıGörüntüle
15FİKRET, Fikret Ünald. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle