KEMAL/HAFIZ MİKDAT, Mikdat

(d. 01.01.1866 / ö. 01.01.1941)
hikâye anlatıcısı, âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mikdat’tır. Halk arasında Hâfız Mikdat olarak bilinir. Âşık, 1 Ocak 1866'da Erzurum’un Gez mahallesinde doğmuştur. Çok az tahsil görmesine rağmen gelenek içinde kendini yetiştirmiştir. Âşıklıktan daha çok Erzurum kahvehanelerinde halk hikâyecisi olarak tanımıştır (Uraz 1933: 37-39). Ustası Hasankaleli Serdarî’dir. Kendinden sonra hikâye anlatımında çıraklarından Nalbant İshak Kemalî ve Behçet Mahir gibi güçlü iki şahsiyet yetiştirmiştir. Kemal mahlasını kullandığı şiirlerinde Sümmanî’nin etkileri bariz bir şekilde görülür (Özarslan 2001: 366-367). Hafız Mikdat, 1 Ocak 1941'de Erzurum’da vefat etmiştir.

Erzurum’da öteden beri yoğun olarak var olan halk hikâyesi anlatma geleneğinin ismi tespit edilebilen ilk temsilcisi Hâfız Mikdat’tır. “Kemal” mahlasıyla şiirler söylediği de bilinen (Bulut 1995: 123) Hâfız Mikdat, 1940 yıllarına kadar hikâye geleneğini şehirde canlı tutmuştur (Özarslan 2001: 69). Hâfız Mikdat’tan sonra Erzurum’da bu geleneği devam ettiren çıraklarından Âşık Nalbant İshak Kemâli [1916-1970] 1969'daki Konya Âşıklar bayramına katılmış ve “atışma” dalında ikinci gelerek “Dadaloğlu” ödülü almıştır (Türkmen 1971: 5970). Erzurum’da hikâye anlatma geleneği aynı dönemlerde diğer bir çırağı durumundaki Behçet Mahir [1919-1986] vasıtasıyla 1980’li yılların ortalarına kadar devam etmiştir. Çıraklarının ortaya koyduğu başarılar da Hâfız Mikdat’ın hikâye anlatma geleneği içinde sanat gücü ve tesirini göstermesi bakımından kayda değerdir.

Kaynakça

Bulut, Sebahattin (1995). Erzurum’da İz Bırakanlar. İstanbul: Alemdar Ofset.

Özarslan Metin (2001). Erzurum Âşıklık Geleneği. Ankara: Akçağ Yay.

Uraz, Murad (1933). Halk Edebiyatı Şiir ve Dil Örnekleri, İstanbul: Sûhulet Kütüphanesi.

Türkmen, Fikret (1971). “Âşık Kemâlî de Öldü”. Türk Folklor AraştırmalarıMayıs. 3 (262): 5970.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Yayın Tarihi: 15.03.2019
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TORTUMLU AYAZÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4TORTUMLU AYAZÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7TORTUMLU AYAZÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10TORTUMLU AYAZÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
12TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
13TORTUMLU AYAZÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TORTUMLU AYAZÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17İNCİ, İnci Polatd. 1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18TURABÎ, Temel Şahind. 25.03.1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle