Kerim Korcan

(d. 31 Ocak 1918 / ö. 9 Kasım 1990)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Abdülkerim Korcan’dır. Sakarya’nın Hendek ilçesine bağlı Aktefek köyünde doğdu. Babası Adapazarlı saat tamircisi Murat Korcan’dır. Bulgaristan’ın Kavarna köyünden göçen bir ailenin çocuğudur. Çocukluk yılları Adapazarı’nda geçti. Bu yıllarda köyünün düşman işgaline uğraması nedeniyle ailesi Eskişehir’e göç etti. Savaş zamanı düzenli bir eğitim göremediğinden ilk eğitimine Demiryolları Çırak Okulu'nda başladı. Yoksulluk nedeniyle eğitimine dört yıl devam edebildi; daha sonra kahveci, dondurmacı, köfteci ve berber çırağı olarak küçük yaşta çalışma hayatına atıldı (Erol 2010: 1-2). Aynı sebeple okula gidemeyen yazar, kendi imkânlarıyla düşünce dünyasını geliştirerek şekillendirdi. Gençlik yıllarında devrimci fikirlerle tanıştı, İstanbul’da Türkiye Komünist Partisi’nin üyesi oldu. Aynı zamanda TKP’nin Tophane Mıntıka Komitesi’ne bağlı bir hücrenin elemanı olarak görev yaptı. Diğer taraftan yazar, Küçükpazar’da Kitapsevenler adı altında bir dernek kurdu (Özkırımlı 1989: 154).

Yazar daima işçi sınıfının haklarını gözetti ve savundu. Ancak onun bu düşünceleri ve inandığı değerler, daha sonra yıllarca mahkûm edilmesine neden oldu. 1938'de siyasi polis tarafından gözaltına alınarak Donanma Kor Askerî Mahkemesinde isyan suçlusu olarak yargılandı ve on iki yıl hapse mahkûm edildi (Pulur 2001: 3). Kızı Sema Korcan’ın röportajında yer alan bilgilere göre Sinop Cezaevi’nde on yıl kaldıktan sonra serbest bırakıldı, ardından da askere alındı. 1950’de İstanbul’a gelerek burada marangozluk işi yapmaya başladı. 1953'te Zübeyde Hanım’la evlendi; bu evlilikten 1954'te Sabah, 1955'te Yıldız, 1956'da Sema adlı çocukları dünyaya geldi. Yazar, 1957 yılında Vatan Partisi yöneticiliğinden tekrar kovuşturmaya uğrayarak tutuklandı. İki yıl Sultanahmet Cezaevi’nde kaldıktan sonra 1959’da beraat etti (Çelik 2011: 1-25).

İkinci tahliyesinden sonra, Kartal'da bir fabrika önünde ailesini geçindirebilmek için fabrika işçilerine peynir, ekmek, zeytin sattı ve tenzilatlı kitap satışı işini yaptı (Erol 2010: 39). Hapishane yılları ve sıkıntılı zamanlardan sonra yazar kanser hastalığına yakalanan Korcan, uzun süre hastalıkla mücadele etmesine karşın 9 Kasım 1990 tarihinde hayata veda etti. İstanbul Karacaahmet Mezarlığına defnedildi (Uslu 2013: 8).

Yazın hayatına 1962'de ‘‘Köse’’ adlı hikâyesiyle başlayan yazar; roman, hikâye, şiir, anı türlerinde eserler vermiştir. Çocukluğu yoksulluk içinde geçen Korcan, eğitimini yarıda bırakmasına karşın okuma ve öğrenme hevesinden hiç vazgeçmemiştir. Ailesinin Eskişehir’den İstanbul’a göç etmesiyle edebiyat dünyasında yer alması kolaylaşmıştır. Özellikle burada usta yazarları takip ederek fikir dünyasını geliştirmiştir. Evliya Çelebi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Rıza Tevfik, Mehmet Akif, Nâzım Hikmet, Sabahattin Ali, Kemal Bilbaşar, Sait Faik, Faik Baysal yazmaya başlamadan önce okuduğu yazarlardır (Özkan 1970: 11). Şiir yazmaya da ilgisi olan yazarın kendisini etkileyen şairler Nâzım Hikmet ve Mehmet Akif’tir. Diğer taraftan sol düşünceye ait yayınları da okumuş ve takip etmiştir. Kendisini yazmaya teşvik eden ilk kişinin de Kıvılcım Kütüphanesi’nin kurucusu Dr. Hikmet Kıvılcım olduğunu ifade eder. Şiiri, düzyazıya geçtikten sonra, 1962'de bırakmıştır (Korcan 1974: 46).

Eserlerinde uzun yıllar geçirdiği hapishane gözlemlerini, toplumsal aksaklıkları, işçi sınıfının sıkıntılarını, yoksul kesimi, adaletsizliği başlıca konular olarak ele almıştır (Erol 2010: 1). Diğer taraftan yazarı, yazma konusunda destekleyenler olduğu gibi eleştirenler de vardır. Hamdi Şamilof, Nuri Tahir, Ali Kapan gibi arkadaşları yazdıklarının amatör olduğunu düşündüklerinden yazarlığını desteklememişlerdir. Korcan, bu eleştirileri aksine destekleyici görmüş, daha iyi yazma konusunda daha dikkatli olması gerektiğini düşünmüştür.

Hapis hayatından sonra Çetin Altan, Hasan Pulur, Abdi İpekçi, Nadir Nadi, Adnan Tahir, İlhan Selçuk gibi isimler kendisini yazma konusunda daima teşvik etmişlerdir. 1962'de Korcan, Milliyet'in açtığı ''Bir Memleket Gerçeği'' konulu yarışmada ''Köse'' adlı hikâyesiyle ikincilik kazanır. Dünya edebiyatıyla da yakından ilgilenen yazar Tolstoy, Gogol, Gorki, Sholokhov, E. M. Remarque, Emile Zola, Steinbeck, I. Silone gibi yazarları okumuş ve onlardan etkilenmiştir. Yazarın, müspet ilmin çerçevesini hurafe ile zorlamayan, halkının hayat kavgasında her kahrı göze alarak onun yanında yer alan kişi olduğunu düşünen Korcan'ın bu bağlamda da yazdıklarından ödün vermediği söylenebilir (Özkan 1970: 12).

Korcan, yazarın halkın sorunlarını, sıkıntılarını dile getirmesi gerektiğini düşünür. Kendi dönemindeki hikâye ve roman türündeki ürünlerin daha da gelişmesi gerektiğini belirtir. Yazar her zaman gelişime ve değişime açık olmalıdır. Toplumdan kendini soyutlamamalıdır. Ona göre yazar ancak bu şekilde çağdaşlarına ulaşabilir. Bu nedenle eserlerinde yerel kullanımlara, argo sözcüklere, atasözü ve deyimlere sık sık yer vermektedir. Kullandığı canlı üslup birçok edebiyatçı tarafından beğeni ile karşılanmıştır. Korcan, bu şekilde halktan biri olduğunu anlatmak istemiştir.

Doğan Hızlan, yazarın en önemli özelliğinin keskin gözlemciliği ve hapishane düzenine dair yargılarının doğruluğu olduğunu söylemektedir (Hızlan 1996: 323). Tarık Dursun ise Korcan'ın çarpıcı gerçekçiliği romanın tezgâhında pişirerek verdiğini belirtmektedir. Korcan'ın 1974 yılında yaptığı bir röportajda da yazarlıkla ilgili düşüncelerini dile getirmektedir. 1974'te sanat ve sanatçıya düşen görevlerin hem dünyada hem de ülkemizde hayli ağırlaşacağını söyleyen yazar bu bakımdan her alanda uyanık olunmasına, küçük hesaplardan uzaklaşılması gerektiğine, insanların birbirine saygı ve sevgi duymasının önemine, diğer taraftan faşizme karşı mücadele edilmesine ve tarihimize sahip çıkılması gerekliliğine dikkat çeker ( Dursun 1972: 6).

Kerim Korcan'ın eserleri, yerelliğin yanında güçlü bir kurguya sahip olmaları bakımından önemlidir. Kahramanların ve olay örgülerinin gerçekçiliği bu bağlamda önemlidir. 1970'te Linç romanı, 1990'da "Tatar Ramazan" adlı hikâyesi sinemaya, İdamlıklar romanı ise tiyatroya uyarlanmıştır.

Kaynakça

Çelik, Celal (2011). ‘‘Sema Korcan Ayın Konuğu’’. Habertrak Kiraz Dergisi. S. 8. s. 1-25.

Erol, Ertan (2010). Kerim Korcan’ın Eserleri ve Edebiyatımızdaki Yeri. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Hızlan, Doğan (1996). Kitaplar Kitabı. İstanbul: YKY.

Karaca, Emin (2000). Sintinenin Dibinde. İstanbul: Gendaş Kültür Yayınları.

Milliyet Gazetesi. 5 Ocak 1972. s. 6.

Özkan, Refet (1970). ‘‘Kerim Korcan Anlatıyor’’. Yelken. S. 158. s. 11.

Özkırımlı, Atilla (1989). Tarihe Not Düşmek. İstanbul: Cem Yayınevi.

Tuna, Erhan (2001). ‘‘Kerim Korcan’’. Irmak. S. 11. s. 11.

Uslu, Arzu (2013). Kerim Korcan’ın Hapishane Konulu Hikâye ve Romanlarında Hapishane Gerçeği. Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi.

Yaşar, Mahmut (1974). ‘‘Kerim Korcan’ın Yapıtlarında Hapishane Gerçeği’’. Yansıma. S. 28. s. 240.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: MENEKŞE YAVUZ
Yayın Tarihi: 13.11.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
LinçE Yayınları / İstanbul1967Roman
Tatar RamazanArarat Yayınevi / İstanbul1969Hikâye
İdamlıklarE Yayınları / İstanbul1970Roman
Canlı BayraklarSüreç Yayınları / İstanbul1971Hikâye
Ter AdamlarıE Yayınları / İstanbul1975Roman
Dimirtof GeçiyorE Yayınları / İstanbul1978Roman
PatronaYazko Yayınları / İstanbul1983Roman
Ateşten KöprüBibliotek Yayınları / İstanbul1988Hatıra
Ey GazilerE Yayınları / İstanbul1989Şiir
Harbiye KazanıE Yayınları / İstanbul1989Hatıra
Ölüm PusudaMüka Yayıncılık / İstanbul1990Hikâye
Acılar ÇemberiAğaoğlu Yayınevi / İstanbul1990Roman
CaponGendaş Yayınevi / İstanbul1990Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Karaca, Nusretd. 14 Nisan 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÖZGÜRÎ, Hasan Önald. 1930 - ö. 2011Doğum YeriGörüntüle
4Rahmet Feyzid. 10 Eylül 1918 - ö. 18 Ocak 1988Doğum YılıGörüntüle
5Arıburnu, Orhan Muratd. 12 Aralık 1918 - ö. 11 Nisan 1989Doğum YılıGörüntüle
6Necip Alsand. 15 Nisan 1918 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FİZAHÎ, Turan Erçakmakd. 1937 - ö. 13.01.1990Ölüm YılıGörüntüle
8Hazar, Özdemird. 1 Ocak 1927 - ö. 11 Ocak 1990Ölüm YılıGörüntüle
9Ünlüer, İhsand. 14 Mayıs 1926 - ö. 4 Mayıs 1990Ölüm YılıGörüntüle
10Elif Türkerd. 25 Şubat 1983 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Salihoğlu, Muhlisd. 27 Şubat 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ALİ CELALETTİN ULUSOYd. 25.02.1922 - ö. 18.04.1990MeslekGörüntüle
13İpşiroğlu, Zehrad. 12 Şubat 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Toros, Halimed. 17 Temmuz 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Haluk İnanıcıd. 20 Mayıs 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Kerim Tinçurind. 15 Eylül 1887 - ö. 15 Kasım 1938Madde AdıGörüntüle
17KERÎM, Abdulkerîm Deded. ? - ö. 1669-70Madde AdıGörüntüle
18Kerim Yundd. 1912 - ö. 01 Mayıs 1997Madde AdıGörüntüle