Kılıç Ali (Emrullahzade Asaf)

(d. 1888 / ö. 14 Temmuz 1971)
Asker, siyasetçi, devlet adamı, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Emrullahzade Asaf olan Al Kılıç, İstanbul'da doğmuştur ve "Hüsrevoğulları" sülalesine mensuptur. Yazar Altemur Kılıç'ın babasıdır. Gedikli Küçük Zabit Mektebi'ni bitirerek orduya katılmıştır. Balkan Savaşı'nda, Çanakkale muharebelerinde teğmen ve üsteğmen olarak görev yapmıştır. Teşkilat-ı Mahsusa'da hizmet etmiştir. Azerbaycan'a giren İslam Ordusu Komutanı Nuri Paşa'nın başyaverliğini yapmıştır (Altemur Kılıç'tan aktaran Turgut 2005:13). 1918'de yüzbaşılığa terfi edilmiştir. ''Birinci Sınıf Harp Nişanı'' ile taltif edilmiştir. Celal Bayar'ın önerisi üzerine Sivas'ta bulunan Mustafa Kemal Paşa'ya iki subay arkadaşıyla iltihak etmişlerdir. Mustafa Kemal, onu Antep ve Maraş taraflarında Kuvayi Milliye'yi teşkilatlandırmaya memur etmiş ve ona isim olarak yaşadığı mahallenin adını vermiştir. O günden sonra da "Asaf Kılıç Ali" diye anılmıştır. Milletvekili olarak Büyük Millet Meclisinin çalışmalarına katılmıştır. Ankara İstiklal Mahkemesi'nede üyeliği de bulunmaktadır. İş Bankası'nın kurucu üyeleğinde de bulunan Kılıç Ali, 14 Temmuz 1971'de İstanbul'da vefat etmiştir (Işık 2006: 2165).

Miilli Mücadelenin başlangıcından itibaren Atatürk'ün yanında yer alan Kılıç Ali, ''zevat-ı mutade'' unvanı ile ödüllendirilmiştir. Atatürk'ün yer aldığı savaşları, çepheleri, şehirleri ve bu şehirlerin o günkü durumlarını, Atatürk'ün ölüm anını vd. yaşanan olayları sıkı bir gözlem çerçevesinde kaleme almıştır. Kılıç Ali Anlatıyor, Atatürk'ün Hususiyetleri, Atatürk'ün Son Günleri, İstiklal Mahkemeleri Hatıraları adlı eserleri anı türünde kaleme alınmıştır. Kılıç Ali'nin hatıralarına esas olan not ve belgelerin çoğu eski harflerle, bazıları da yeni harflerle yazılmış ve bunlar Altemur Kılıç'ın kontrolünde yayımlanmıştır (Altemur Kılıç'tan aktaran Turgut 2005: 17).

Kaynakça

Işık, İhsan (2006). ''Kılıç Ali''. Resimli ve Metinli Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. C. IV. Ankara: Elvan Yayınları: 2165.

Turgut, Hulûsi (2005). Atatürk'ün Sırdaşı Kılıç Ali'nin Anıları. drl. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: RÜMEYSA ÜÇPINAR
Yayın Tarihi: 13.02.2019
Güncelleme Tarihi: 07.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kılıç Ali AnlatıyorSel Yayınları / İstanbul1955Hatıra
Atatürk'ün HususiyetleriSel yayınları / İstanbul1955Hatıra
Atatürk'ün Son GünleriSel yayınları / İstanbul1955Hatıra
İstiklal Mahkemeleri HatıralarıSel yayınları / İstanbul1955Hatıra

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BİRRÎ, Seyyid Abdullah Efendid. 1743-44 - ö. Ocak-Şubat 1798Doğum YeriGörüntüle
2MEHMED, Şehzâde Mehmed b. Kanunî S. Süleymand. 1521 - ö. 1543Doğum YeriGörüntüle
3ŞEREF HANIMd. 1809 - ö. 1861Doğum YeriGörüntüle
4ALİ OSMANd. 1888 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Şevket Arıd. 1888 - ö. 9 Ekim 1979Doğum YılıGörüntüle
6TAĞI VELİYEVd. 1888 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Rifat Necdet Evrimerd. 1898 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
8Celal Esat Arsevend. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Ölüm YılıGörüntüle
9AFACAN, Sakine Şahind. 1907 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
10SEYFİ, Seyfeddin Gökçed. 1885 - ö. 27.10.1969MeslekGörüntüle
11Ali Hüseyin (Hüseyinzade) Turand. 8 Mart 1864 - ö. 17 Mart 1940MeslekGörüntüle
12Mürselin Kurtd. 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Samipaşazade Sezaid. 1859 - ö. 26 Nisan 1936Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Emine Semiyed. 28 Mart 1864 - ö. 1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kadircan Kaflıd. 1889 - ö. 1969Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GÜNEY, Ali Rıza Güneyd. 1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ALİ AŞIKd. 1897 - ö. 1983Madde AdıGörüntüle
18SÂGARÎ, Kazzâz Alid. ? - ö. 1523/24Madde AdıGörüntüle