Kılıç Ali (Emrullahzade Asaf)

(d. 1888 / ö. 14 Temmuz 1971)
Asker, siyasetçi, devlet adamı, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Emrullahzade Asaf olan Al Kılıç, İstanbul'da doğmuştur ve "Hüsrevoğulları" sülalesine mensuptur. Yazar Altemur Kılıç'ın babasıdır. Gedikli Küçük Zabit Mektebi'ni bitirerek orduya katılmıştır. Balkan Savaşı'nda, Çanakkale muharebelerinde teğmen ve üsteğmen olarak görev yapmıştır. Teşkilat-ı Mahsusa'da hizmet etmiştir. Azerbaycan'a giren İslam Ordusu Komutanı Nuri Paşa'nın başyaverliğini yapmıştır (Altemur Kılıç'tan aktaran Turgut 2005:13). 1918'de yüzbaşılığa terfi edilmiştir. ''Birinci Sınıf Harp Nişanı'' ile taltif edilmiştir. Celal Bayar'ın önerisi üzerine Sivas'ta bulunan Mustafa Kemal Paşa'ya iki subay arkadaşıyla iltihak etmişlerdir. Mustafa Kemal, onu Antep ve Maraş taraflarında Kuvayi Milliye'yi teşkilatlandırmaya memur etmiş ve ona isim olarak yaşadığı mahallenin adını vermiştir. O günden sonra da "Asaf Kılıç Ali" diye anılmıştır. Milletvekili olarak Büyük Millet Meclisinin çalışmalarına katılmıştır. Ankara İstiklal Mahkemesi'nede üyeliği de bulunmaktadır. İş Bankası'nın kurucu üyeleğinde de bulunan Kılıç Ali, 14 Temmuz 1971'de İstanbul'da vefat etmiştir (Işık 2006: 2165).

Miilli Mücadelenin başlangıcından itibaren Atatürk'ün yanında yer alan Kılıç Ali, ''zevat-ı mutade'' unvanı ile ödüllendirilmiştir. Atatürk'ün yer aldığı savaşları, çepheleri, şehirleri ve bu şehirlerin o günkü durumlarını, Atatürk'ün ölüm anını vd. yaşanan olayları sıkı bir gözlem çerçevesinde kaleme almıştır. Kılıç Ali Anlatıyor, Atatürk'ün Hususiyetleri, Atatürk'ün Son Günleri, İstiklal Mahkemeleri Hatıraları adlı eserleri anı türünde kaleme alınmıştır. Kılıç Ali'nin hatıralarına esas olan not ve belgelerin çoğu eski harflerle, bazıları da yeni harflerle yazılmış ve bunlar Altemur Kılıç'ın kontrolünde yayımlanmıştır (Altemur Kılıç'tan aktaran Turgut 2005: 17).

Kaynakça

Işık, İhsan (2006). ''Kılıç Ali''. Resimli ve Metinli Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. C. IV. Ankara: Elvan Yayınları: 2165.

Turgut, Hulûsi (2005). Atatürk'ün Sırdaşı Kılıç Ali'nin Anıları. drl. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: RÜMEYSA ÜÇPINAR
Yayın Tarihi: 13.02.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kılıç Ali AnlatıyorSel Yayınları / İstanbul1955Hatıra
Atatürk'ün HususiyetleriSel yayınları / İstanbul1955Hatıra
Atatürk'ün Son GünleriSel yayınları / İstanbul1955Hatıra
İstiklal Mahkemeleri HatıralarıSel yayınları / İstanbul1955Hatıra

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Elif Sofyad. 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SÂKIB, Sâkıb-ı Dîğer, İstanbulîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EDÎB, Seyyid Mehmed Edib Efendid. 1747-48 - ö. 1801-02Doğum YeriGörüntüle
4Kalaç, Ahmet Hilmid. 1888 - ö. 1996Doğum YılıGörüntüle
5Bingöl, Ali Vecdid. 1888 - ö. 30 Ocak 1973Doğum YılıGörüntüle
6Prenses Kadriye Hüseyind. 10 Ocak 1888 - ö. 1955Doğum YılıGörüntüle
7MEMMED SULTANOVd. 1897 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
8Evrimer, Rifat Necdetd. 1898 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
9Arseven, Celal Esatd. 1875 - ö. 13 Kasım 1971Ölüm YılıGörüntüle
10Hasan Vasfi Uçkand. 15 Ağustos 1929 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Tolga Akpınard. 25 Aralık 1983 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Kongar, Emred. 13 Ekim 1941 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Tokgöz, Ahmet İhsand. 1868 - ö. 27.12.1942Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yücel, Hasan Alid. 17 Aralık 1897 - ö. 26 Şubat 1961Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Selma Rızad. 5 Şubat 1872 - ö. 5 Ekim 1931Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Madde AdıGörüntüle
17ALİ ULVÎ BABA, Mehmed Ali Çerkeşîd. 1864? - ö. 1919Madde AdıGörüntüle
18ALId. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle