KOCA, Koca Kurban Oğlu Kuliyev

(d. 1896/1900 / ö. 1942/1957)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Koca Kurban oğlu Kuliyev, 1896'da Tovuz’un Bozalganlı köyünde doğmuştur. 1907'de babası Kurban’ı, 1918'de annesini kaybetmiştir. Koca’nın terzi yanında çıraklık yaptığı ve Azerbaycan’da köylülere toprak taksim etme işinde çalıştığı bilinmektedir. Âşığın yaşı kaynaklarda çeşitlilik göstermektedir. Kendisinin II. Âşıklar Kurultayı’nda verdiği bilgiler dikkate alındığında 61 yıl ömür sürdüğü ve 1957'de vefat ettiği anlaşılmaktadır (Namazov 2004: 236-237). Bazı kaynaklarda ise âşığın 1900-1942 yılları arasında yaşadığı ve cephede öldüğü bilgisi yer almaktadır (Sakaoğlu vd. 1993: 119).

Koca Kuliyev âşıklık sanatına küçük yaşlarda başlamıştır. Uzun süre Âşık Hüseyn Bozalganlı’nın çırağı olmuş (Sakaoğlu vd. 1993: 119) ve ustasından bu sanatın sırlarını öğrenip bundan sonra sadece âşıklıkla meşgul olmuştur (Namazov 2004: 236). Kuliyev’in sanatındaki başarısını büyük ölçüde ustasına borçlu olduğu düşünülmektedir (Sakaoğlu vd. 1993: 119). O sadece ifacı olarak değil, yaratıcı bir şair-âşık olarak da tanınmıştır. Tovuz ve Gencebasar’ın tanınmış âşıkları arasında bir üstat olarak kabul görmüştür. Âşık Koca’nın I. ve II. Âşıklar Kurultayı’na katıldığı bilinmektedir (Namazov 2004: 236). Saz ve söz meclislerinde ustalıkla çalıp söylemesiyle nam salmıştır (Sakaoğlu vd. 1993: 119). Âşık kitaplarında yayımlanan şiirleri Vagif’in güzellemelerine oldukça benzemektedir (Namazov 2004: 236). Koca Kuliyev’in şiirlerinden çok az bir kısmı günümüze kadar ulaşabilmiştir. “Ballı”, “Gurban Men Olum”, “Olubdur”, “Neye Lazım”, “Sefası Çohdu” (Sakaoğlu vd. 1993: 119-120) gibi şiirlerinde sevgiliye veya güzellere seslenişi dikkat çekmektedir. Elimizdeki şiirlerinden hareketle âşığın sade ve akıcı bir üsluba sahip olduğunu söylemek mümkündür.

Kaynakça

Namazov, Kara (2004). Aşıklar (Biyografik Malumat Kitabı). Bakü: Seda Neşriyat.

Sakaoğlu, Saim, Ali Berat Alptekin, Esma Şimşek (1993). Başlangıcından Günümüze Kadar Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi (Nesir-Nazım) 3/ Azerbaycan Edebiyatı III. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TUĞBA BAYRAKDARLAR
Yayın Tarihi: 21.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HACI PİRd. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MUSA OĞLU ASLAN MİRZEYEVd. 1929 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HASAN HÜSEYİN/TELEME, Hasan Hüseyin Tellemed. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HACI PİRd. 1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5MUSA OĞLU ASLAN MİRZEYEVd. 1929 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HASAN HÜSEYİN/TELEME, Hasan Hüseyin Tellemed. 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7HACI PİRd. 1934 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8MUSA OĞLU ASLAN MİRZEYEVd. 1929 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HASAN HÜSEYİN/TELEME, Hasan Hüseyin Tellemed. 1949 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10HACI PİRd. 1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MUSA OĞLU ASLAN MİRZEYEVd. 1929 - ö. ?MeslekGörüntüle
12HASAN HÜSEYİN/TELEME, Hasan Hüseyin Tellemed. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
13HACI PİRd. 1934 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSA OĞLU ASLAN MİRZEYEVd. 1929 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HASAN HÜSEYİN/TELEME, Hasan Hüseyin Tellemed. 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HACI PİRd. 1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MUSA OĞLU ASLAN MİRZEYEVd. 1929 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HASAN HÜSEYİN/TELEME, Hasan Hüseyin Tellemed. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle