KUDSİ, Arapzade

(d. ?/? - ö. 1561-62 Ocak / Şubat/969 Cumadiyelula)
Divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Arap-zâde olarak tanındı. Asıl adı Mehmeddir. Antakyalı Vaiz Monlâ Arap'ın oğludur. Sultan Süleyman'ın hocası Hayreddin Efendi'den mülâzım oldu. Mülazım olduktan sonra Çekmece'de Abdüsselâm Efendi medresesinde çalıştı. Kırk akça ile Bursa'da Kaplıca medresesinde müderrislik yaptı. 955/1548 yılında Mahmut Paşa medresesine geçti. Zamanla mesleğinde ilerleyerek 958/1551 yılında Semâniyeye medresesinde görev aldı. Samsunizade Ahmed Efendi ve İshak Çelebi medreselerinde çalıştı. Şeyh Cemal Efendi ile kavgaları herkes tarafından bilinir oldu. Ağzından kaçırdığı bazı sözler de devlet büyüklerini huzursuz etti. Bundan dolayı azledildi. Bir süre Bursa'da ikamet etti. 960 /1552-53 yılında padişah tarafından affedildi. Daha sonra Sultan Süleyman mazlum olduğunu anladı. Padişah, Rüstem Paşa'nın bu işte müdahalesi olduğunu farkına varınca önce Sahn medresesine müderris olarak görevlendirdi. 969/1561-62 Saferi'nde Kâhire kadılığına atadı. İskenderiye'ye giderken bindiği gemi battı. Kendisi de bu kaza esnasında 969/1561-62 Cumadiyelula /Safer ayında vefat etti. Vefat ettiğinde elli yaşını geçkindi. Mehmed isminde bir oğlu oldu. Oğlu da Bostannzade Mehmed Efendi'den mülazım oldu. Oğlu mükeyyifata ibtila oldu. 992/1584-85 yılının sonunda vefat etti. 

Beyzavî Tefsiri'ne haşiyesi, İbni Hümam'a Sözleri Sadrüşşeria ve Şerh-i Miftâh'a haşiyeleri vardır. Eserleri içinde en çok Hidâye'ye Talikatı ve Şerhi tanındı.

Kaynakça

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Bizim Büro Yay. Ankara. 825.

Kutluk, İbrahim (1997). Beyanî-Tezkiretü’ş-Şuara. Ankara TTK. 224

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsü'l-Alam. Kaşgar Neşriyat. İstanbul. 5/3607.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şakayık-ı Numaniye ve Zeyilleri. Çağrı Yay. İstanbul. 2/27-28.

Sungurhan, Aysun. Kınalızade Hasan Çelebi-Tezkiretü’ş-Şuara. ekitap.kulturturizm.gov.tr

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 26.03.2015

Eserlerinden Örnekler

Kıt’a

Henûz dahı ana rahminde iken

Ne kanlar yutdururdı bana devrân

Togaldan dâ’im aglatmakdur işi

Dahı güldürmedi bir lahza bir ân 

(Kutluk, İbrahim (1997). Beyanî-Tezkiretü’ş-Şuara. Ankara TTK. 224)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÂSİH, Enderunlu İbrâhîm Râsihd. ? - ö. 1838Doğum YeriGörüntüle
2MEHMED, Bostân-zâde Mehmed Efendi bin Mustafâ Efendi bin Bostân Efendi bin Tireli Mehmed Efendid. 1535-36 - ö. 1 Nisan 1598Doğum YeriGörüntüle
3İrepoğlu, Güld. 21 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÂSİH, Enderunlu İbrâhîm Râsihd. ? - ö. 1838Ölüm YılıGörüntüle
5MEHMED, Bostân-zâde Mehmed Efendi bin Mustafâ Efendi bin Bostân Efendi bin Tireli Mehmed Efendid. 1535-36 - ö. 1 Nisan 1598Ölüm YılıGörüntüle
6İrepoğlu, Güld. 21 Ocak 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
7RÂSİH, Enderunlu İbrâhîm Râsihd. ? - ö. 1838MeslekGörüntüle
8MEHMED, Bostân-zâde Mehmed Efendi bin Mustafâ Efendi bin Bostân Efendi bin Tireli Mehmed Efendid. 1535-36 - ö. 1 Nisan 1598MeslekGörüntüle
9İrepoğlu, Güld. 21 Ocak 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
10RÂSİH, Enderunlu İbrâhîm Râsihd. ? - ö. 1838Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEHMED, Bostân-zâde Mehmed Efendi bin Mustafâ Efendi bin Bostân Efendi bin Tireli Mehmed Efendid. 1535-36 - ö. 1 Nisan 1598Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İrepoğlu, Güld. 21 Ocak 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13RÂSİH, Enderunlu İbrâhîm Râsihd. ? - ö. 1838Madde AdıGörüntüle
14MEHMED, Bostân-zâde Mehmed Efendi bin Mustafâ Efendi bin Bostân Efendi bin Tireli Mehmed Efendid. 1535-36 - ö. 1 Nisan 1598Madde AdıGörüntüle
15İrepoğlu, Güld. 21 Ocak 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle