LA'LÎ

(d. ?/? - ö. 1566 civarı/973 civarı)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Üsküplüdür. Latîfî asıl vatanının neresi olduğu hususunda ihtilaf bulunduğunu söyer. İlmiye sınıfından bir meslekle geçimini sağlamayı düşünmediğinden tahsilini tamamlamadı. Latîfî’ye göre kırmızı yüzlü olduğundan La’lî mahlasını almıştır. Cem Sultan’ın himayesinde onunla birlikte Avrupa’ya giden şairlerdendir. Sehî Bey, La’lî’yi hoş yaradılışlı ve nazik bir kimse olarak nitelerken şairi gördüğünü söyleyen Âşık Çelebi, tezkiresinde çok kısa yer verdiği şair için “abdâl tavırlı” ve “nahîf” tabirlerini kullanarak şakacı bir mizaca sahip olduğunu kaydeder. Keza Âlî de “abdal-meşreb” birisi olduğunu belirtmektedir. Kanunî devri sonunda öldüğü belirtildiğine göre 1566 yılı civarında ölmüş olsa gerekir. Latîfî, La’lî’nin şiirlerini hiç düşünmeden ve genellikle sohbet esnasında yeri geldikçe söyleyen, keza çoğu müfret ve rubaisini de irticalen söyleyen şairin ata sözü benzeri güzel beyitleri olduğunu söyler. “Hoş-âyende ebyâtı ve rengîn kelimâtı vardur.” diyerek La’lî’nin sanatından övgüyle bahseder. Eğridirli Hacı Kemâl’in Câmi’u’n-Nezâ’irinde bir, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde iki ve Pervâne Bey Mecmuası’nda dört adet şiiri yer almaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Aynur, Hatice (2000). “Cem Şairleri”. İlmî Araştırmalar 9: 33-43.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

Eğridirli Hacı Kemâl. Câmi’u’n-Nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi No. 5782, vr. 164b.

Horata, Osman (2000). “Cem Şairleri: Bir Kader Birliğinin Anatomisi”. Bilig 15 (Güz): 91-109.

İsen, Mustafa (1979). “Cem Şairleri”. Hisar 232: 27-28.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994).  Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

“La’lî” (1986). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 6. İstanbul: Dergâh Yay. 67. 

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 157b, 177b, 306b, 485a.

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul: Matbaa-i Âmidî.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Tatçı, Mustafa (hzl.) (2003). Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri I-II-III. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 09.09.2013

Eserlerinden Örnekler

 GAZEL 

 Zâhidüñ fikrinde cennet âşıkuñ dîdâr-ı yâr

 Her kişinüñ lâ-cerem başında bir sevdâsı var

 Âşıkuñ hâlât u vecdin ihtiyârî sanmañuz

 Dil-rübâlar şîvesi âdemde komaz ihtiyâr

 Haste câna şol kıya bakışlaruñla kıyma kim

 Şîve vü nâz ile öldürdüñ bizi ey gamzekâr

 Ey mukallid kişiye âyîne sâf olmak gerek

 Konmaya tâ kim aña jeng-i küdûretden gubâr

 Didüm ey gül var mıdur bu La’li gibi bülbülüñ

 Gonçeveş kıldı tebessüm nâz ile didi hezâr

(Köksal 2012, s.585)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mîrî, Mîrî-i Rûmîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NÂMÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HULÛSÎ, Hulûsî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Mîrî, Mîrî-i Rûmîd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5NÂMÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HULÛSÎ, Hulûsî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Mîrî, Mîrî-i Rûmîd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8NÂMÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HULÛSÎ, Hulûsî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Mîrî, Mîrî-i Rûmîd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11NÂMÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HULÛSÎ, Hulûsî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Mîrî, Mîrî-i Rûmîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14NÂMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HULÛSÎ, Hulûsî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle