LÜTFÎ, Hacı Veli

(d. 1859 / ö. 1929)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Âşığın asıl adı Hacı Veli'dir. 1859'da Tokat'ın Zile ilçesinde doğmuştur. Lütfî mahlasını kullanır. Âşığın uzun yıllar ilçede tahrirat kâtipliği yaptığı bilinir. Necmi, Haki ve Hami adlı üç oğlu olan Lütfî 1929'da vefat eder. 

Zile kaynaklı cönklerde şiirlerine rastlanan Lütfî'nin şiirlerinin bulunduğu defterin büyük oğlu Necmi’de olduğu bilinmekle birlikte defteri kimseye vermez (Okay 1978:85). Bektaşi bir âşık olan ve deyişlerinde "Kim bilirdi yâver-i Peygamber-i âlıcenâp / Kim bilirdi Hâcı Bektaş Şâh-ı hünkâr olmasa" biçiminde Alevi Bektaşi kültürü ile ilgili konulara değinen Lütfî, kültürlü bir kişi olup hem divan hem de halk şiiri alanlarında ürünler vermiştir. Divan tarzında yazdığı semailer oldukça ünlüdür (Koca 1990: 882).

Zileli Ârifî’nin Remzî’den başka diğer önemli çırağı Lütfî’dir. Saz ve söz ustası Lütfî de arkadaşı Remzî’nin ustası Ârifî’nin bir şiirine yaptığı gibi aynı vezin ve aynı kafiye ile "Bir nigehte sana ben oldum üftade sakıy! / Yandı ateşlere ten, yetiş imdâda sakıy!" biçiminde bir benzetme yazmıştır (Yardımcı 2004: 236).

Kaynakça

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Nefesleri ve Şairleri. İstanbul: Maarif Yay.

Köprülü, Mehmet Fuad (1962). Türk Saz Şairleri 1-5. İstanbul: Güven Basımevi.

Okay, Haşim Nezihi (1978). Zile Tarihi Folkloru ve Zileli Halk Ozanları. İstanbul. (Yayıma hazırlanmış dosya).

Özmen, İsmail (1994). Alevi Bekteşi Şiirleri Antolojisi V. Ankara: Saypa Yay.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 17.12.2018
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ TOKGÖZd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ABDULLAH TİBİd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HATIR, Hatır Tunçd. 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4REMZÎ, Ahmetd. 1859 - ö. 1914Doğum YılıGörüntüle
5KEMALÎ BABA, Mustafad. 1859 - ö. 06.05.1926Doğum YılıGörüntüle
6KADÎRÎ, Kadird. 1859 - ö. 1914Doğum YılıGörüntüle
7Hamza Hekimzade Niyazid. 6 Mart 1889 - ö. 18 Mart 1929Ölüm YılıGörüntüle
8VASSAF, Osmanzâde Hüseyin Vassafd. 08.03.1872 - ö. 22.10.1929Ölüm YılıGörüntüle
9VELİ EHMED OĞLUd. 1854 - ö. 1929Ölüm YılıGörüntüle
10KULAM HÜSEYN ESEDOVd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11ÜLFETÎ, Muharrem Aktaşd. 01.07.1922 - ö. 25.02.1969MeslekGörüntüle
12VALEH, Kerbelayi Safid. 1729 - ö. 1822MeslekGörüntüle
13İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSTAFA KOÇAK/MUSTAFA, Mustafa Sancard. 1970 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MUSA, Musa Kargınd. 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MERÂMÎd. ? - ö. III. Murad dönemi (sal. 1574-1595) sonlarıMadde AdıGörüntüle
17YAKȊNȊd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SA'ÎD, Karahalîl-zâde Sa‘îd Mehmed Efendid. ? - ö. 1822Madde AdıGörüntüle