LÜTFÎ/HÂZIM, Sağır-zâde

(d. 1275/1858-59 - ö. R.1331/1913)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Adı Lütfullah Hâzım’dır. Şiirlerinde hem Lütfî hem Hâzım mahlaslarını kullandı. 1275/1858-59'da Kilis’te doğdu. İlk eğitimini 1283/1866/67'de Hacı Dervîş Câmii’nde Amasyalı Şeyh Abdurrahman Efendi’den aldı. 1286/1869/70'te Kilis’te yeni açılan Rüştiye’nin dördüncü sınıfına kaydedilerek adı geçen okuldan “pekiyi” derece ile mezun oldu. Bundan sonraki öğrenimini medresede sürdürdü. Kilis’in meşhur bilgin ve şairlerinden Hoca Bekir, Bedrî-zâde Ahmed Hâkî ve Sağır-zâde Müftü Muharrem Kemâl Efendi'lerden Arapça ve Farsça öğrendi. 1293/1876'da annesinin ölümü ve zaruret dolayısıyla arzuhâlciliğe başladı. Bir müddet sonra memuriyete ilgi duyarak önce Antakya Duyûn-ı Umûmiye başkâtipliğine sonra Arsus nahiyesi Duyûn-ı Umûmiye memurluğuna tayin edildi. Daha sonra aynı memuriyetle Cisr-i Şuğûr ve Birecik’te çalıştı. Üç sene Birecik’te kaldıktan sonra kendi isteğiyle Kilis’e döndü ve iki sene sonra 1331/1913'te vefat etti.

Hâmî mahlasıyla şiirler yazan kardeşi Abdulhamit’in (Sağıroğlu) bildirdiğine göre şair, durgun, az konuşan, kimseyle fazla samimi olmayan, toplumdan uzak hayatı çok seven bir kimse idi. Memuriyete atanmadan önce, zamanının çoğunu, babasının evinde düzenlediği kendine mahsus ufak odasında, Şeyh Sa’dî, Hâfız-ı Şirâzî gibi şairler ve diğer seçkin ediplerin eserlerini incelemekle geçirmiştir.

Lütfî’nin müstakil bir eseri bulunmamakla birlikte kardeşi Abdulhamit, terekesinden çıkan kitapları arasında ve sandık içlerinde bulabildiği dağınık evrakın arasında irili ufaklı 42 parçadan ibaret olan şiirlerini Mecmû’a-i Lütfî adı altında toplamıştır. Muhtemelen harf inkılâbının ilk yıllarında baskı yeri ve tarihi bulunmaksızın basılan eserin, kardeşinin el yazısıyla yazılan nüshası M. Fatih Köksal özel kütüphanesi Yz. 41 D.22 numaradadır. 10 Kânûn-ı Evvel 1928 tarihinde istinsah edilen bu nüshadaki şiir adedi matbu nüshadan fazladır. Şair ve eseri, bir bildiriyle tanıtılmıştır (Köksal 2007).

Kaynakça

Başçıllar, Seyfettin (yty.). Kilisli Dîvân Şairleri Antolojisi. İstanbul: Kilis Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Köksal, M. Fatih (2007). “Son Asır Divan Şairlerinden Kilisli Sağır-zâde Lütfullah Hâzım ve Divançesi”. Uluslararası Gaziantep Araştırmaları (Sözlü Kültür, Dil, Edebiyat) Sempozyumu. Gaziantep.

Lütfî Dîvânçesi (Mecmûa-i Lütfî). M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi. Yz. 41 D.22.

Sağıroğlu, Hamit (toplayan) (yty.). Mecmuai Lütfî. (yyy.): Diyarbakır Matbaası.

Şahin, Abdullah (1999). Kilisli Abdullah Sermest Tazebay Dîvânı. Ankara.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 11.09.2013
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Görüp ol şem’-i fürûzân-ı cemâli gönlüm

Yandı birden bire pervâne misâli gönlüm

Rûze-i fürkat-ı cânân ile bî-tâb oldum

Ârzû etse n’ola ıyd-ı visâli gönlüm

Bir pesendîde-edâ serv-i ser-efrâz ister

Cûyveş pâyına yüz sürmege âlî gönlüm

Kendini gün gibi âlemde be-dîdâr etti

 Arş-ı tahsîne asıp tîğ-ı kemâli gönlüm

Oldı sevdâ-zede nâ-geh göricek ey Lutfî

Gerden-i sîm-i dil-ârâda o hâli gönlüm

(Lütfî Dîvânçesi (Mecmûa-i Lütfî). M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi. Yz. 41 D.22 .vr. 18a.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Hüseyin Toprakd. 25 Aralık 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YeriGörüntüle
3Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Hüseyin Toprakd. 25 Aralık 1942 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YılıGörüntüle
6Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Hüseyin Toprakd. 25 Aralık 1942 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Ölüm YılıGörüntüle
9Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Hüseyin Toprakd. 25 Aralık 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
11VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29MeslekGörüntüle
12Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Hüseyin Toprakd. 25 Aralık 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hüseyin Toprakd. 25 Aralık 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Madde AdıGörüntüle
18Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle