LUTFÎ, Sağır-zâde

(d. 1858-59/1275 - ö. 1913/R.1331)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Adı Lutfullah Hâzım’dır. Şiirlerinde hem Lutfî hem Hâzım mahlaslarını kullandı. 1275/1858-59'da Kilis’te doğdu. İlk eğitimini 1283/1866/67'de Hacı Dervîş Câmii’nde Amasyalı Şeyh Abdurrahman Efendi’den aldı. 1286/1869/70'te Kilis’te yeni açılan Rüştiye’nin dördüncü sınıfına kaydedilerek adı geçen okuldan “pekiyi” derece ile mezun oldu. Bundan sonraki öğrenimini medresede sürdürdü. Kilis’in meşhur bilgin ve şairlerinden Hoca Bekir, Bedrî-zâde Ahmed Hâkî ve Sağır-zâde Müftü Muharrem Kemâl Efendi'lerden Arapça ve Farsça öğrendi. 1293/1876'da annesinin ölümü ve zaruret dolayısıyla arzuhâlciliğe başladı. Bir müddet sonra memuriyete ilgi duyarak önce Antakya Duyûn-ı Umûmiye başkâtipliğine sonra Arsus nahiyesi Duyûn-ı Umûmiye memurluğuna tayin edildi. Daha sonra aynı memuriyetle Cisr-i Şuğûr ve Birecik’te çalıştı. Üç sene Birecik’te kaldıktan sonra kendi isteğiyle Kilis’e döndü ve iki sene sonra 1331/1913'te vefat etti.

Hâmî mahlasıyla şiirler yazan kardeşi Abdulhamit’in (Sağıroğlu) bildirdiğine göre şair, durgun, az konuşan, kimseyle fazla samimi olmayan, toplumdan uzak hayatı çok seven bir kimse idi. Memuriyete atanmadan önce, zamanının çoğunu, babasının evinde düzenlediği kendine mahsus ufak odasında, Şeyh Sa’dî, Hâfız-ı Şirâzî gibi şairler ve diğer seçkin ediplerin eserlerini incelemekle geçirmiştir.

Lutfî’nin müstakil bir eseri bulunmamakla birlikte kardeşi Abdulhamit, terekesinden çıkan kitapları arasında ve sandık içlerinde bulabildiği dağınık evrakın arasında irili ufaklı 42 parçadan ibaret olan şiirlerini Mecmû’a-i Lutfî adı altında toplamıştır. Muhtemelen harf inkılâbının ilk yıllarında baskı yeri ve tarihi bulunmaksızın basılan eserin, kardeşinin el yazısıyla yazılan nüshası M. Fatih Köksal özel kütüphanesi Yz. 41 D.22 numaradadır. 10 Kânûn-ı Evvel 1928 tarihinde istinsah edilen bu nüshadaki şiir adedi matbu nüshadan fazladır. Şair ve eseri, bir bildiriyle tanıtılmıştır (Köksal 2007).

Kaynakça

Başçıllar, Seyfettin (yty.). Kilisli Dîvân Şairleri Antolojisi. İstanbul: Kilis Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Köksal, M. Fatih (2007). “Son Asır Divan Şairlerinden Kilisli Sağır-zâde Lütfullah Hâzım ve Divançesi”. Uluslararası Gaziantep Araştırmaları (Sözlü Kültür, Dil, Edebiyat) Sempozyumu. Gaziantep.

Lutfî Dîvânçesi (Mecmûa-i Lutfî). M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi. Yz. 41 D.22.

Sağıroğlu, Hamit (toplayan) (yty.). Mecmuai Lutfî. (yyy.): Diyarbakır Matbaası.

Şahin, Abdullah (1999). Kilisli Abdullah Sermest Tazebay Dîvânı. Ankara.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 11.09.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Görüp ol şem’-i fürûzân-ı cemâli gönlüm

Yandı birden bire pervâne misâli gönlüm

Rûze-i fürkat-ı cânân ile bî-tâb oldum

Ârzû etse n’ola ıyd-ı visâli gönlüm

Bir pesendîde-edâ serv-i ser-efrâz ister

Cûyveş pâyına yüz sürmege âlî gönlüm

Kendini gün gibi âlemde be-dîdâr etti

 Arş-ı tahsîne asıp tîğ-ı kemâli gönlüm

Oldı sevdâ-zede nâ-geh göricek ey Lutfî

Gerden-i sîm-i dil-ârâda o hâli gönlüm

Lutfî Dîvânçesi (Mecmûa-i Lutfî). M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi. Yz. 41 D.22 .vr. 18a.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Kıdeyş, Hafız Kâmild. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Doğum YeriGörüntüle
2Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017Doğum YeriGörüntüle
3Kartal, Didard. 1953 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
4Kıdeyş, Hafız Kâmild. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Doğum YılıGörüntüle
5Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017Doğum YılıGörüntüle
6Kartal, Didard. 1953 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
7Kıdeyş, Hafız Kâmild. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Ölüm YılıGörüntüle
8Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017Ölüm YılıGörüntüle
9Kartal, Didard. 1953 - ö. -Ölüm YılıGörüntüle
10Kıdeyş, Hafız Kâmild. 1911 - ö. 4 Ocak 1980MeslekGörüntüle
11Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017MeslekGörüntüle
12Kartal, Didard. 1953 - ö. -MeslekGörüntüle
13Kıdeyş, Hafız Kâmild. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kartal, Didard. 1953 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Kıdeyş, Hafız Kâmild. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Madde AdıGörüntüle
17Altay Martıd. 28 Şubat 1963 - ö. 05 Aralık 2017Madde AdıGörüntüle
18Kartal, Didard. 1953 - ö. -Madde AdıGörüntüle