MANSUR

(d. 1870 / ö. 16.03.1924)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mansur olan âşık, Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Şükürlü köyünde 1870 yılında dünyaya gelmiştir. Şükürlü köyü, öteden beri yöredeki Alevi inancına mensup Türkmenlerin yerleşik bulunduğu bir köydür. Kaynaklarda hakkında bilgi bulunmayan Âşık Mansur hakkında burada aktardığımız sınırlı bilgiyi de yöredeki saha çalışmalarımız sırasında köylülerinden ve Diyarbakır yöresi ile ilgili folklor ve kültür araştırmaları olan araştırmacı Vedat Güldoğan’dan derlediğimizi belirtmekte fayda vardır. Bu bilgilere göre, Âşık Mansur’un çok güzel olan sesinin yanı sıra, bağlamayı da ustaca çalan bir âşık olduğu bilinmektedir. 16 Mart 1924 tarihinde vefat eden Âşık Mansur’un şiirlerinden yalnızca bir koşma tespit edilmiş durumdadır (Akın 2011: 65-66). Söz konusu koşmaya Basri Konyar tarafından hazırlanan “Diyarbekir Yıllığı” adlı eserin üçüncü cildinde de yer verilmiştir. Ancak Konyar, bu koşma dışında Âşık Mansur’un hayatı ya da edebî kişiliği hakkında maalesef herhangi bir bilgi aktarmamıştır (Konyar 1936: 84 - 85).

Âşık Mansur’a ait bir koşma dışında herhangi bir şiirinin elimize ulaşmamış olması nedeniyle edebî kişiliği hakkında çok fazla söz söylememiz mümkün değildir. Ancak bu koşmasından âşık tarzı şiir geleneğine hâkim olduğu ve sade bir dil kullandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu koşmada yer verdiği “göynünü” ve “bilmiyen” gibi sözcüklere ait ağız özelliklerinin yöredeki Alevi inancına mensup Türkmenler tarafından günümüzde hâlen korunduğunu belirtmemizde fayda vardır (Akın 2011: 65).

Kaynakça

Akın, Bülent (2011). Diyarbakırlı Türkmen Alevi Âşıklar. Köln: Önel Verlag.

Konyar, Basri (1936). Diyarbekir Yıllığı. 3. Cilt. Ankara: Ulus Basımevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. BÜLENT AKIN
Yayın Tarihi: 03.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KUL AHMET, Ahmet Aykutd. 1967 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İSMAİL, Diyarbakırlıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Hüseyin, Kazım Kadrid. 1870 - ö. 17 Ocak 1934Doğum YılıGörüntüle
5ESİK ŞAHİNd. 1870'ler - ö. 1940'larDoğum YılıGörüntüle
6ZEHRA BACId. 1870? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Hüseyin, Kazım Kadrid. 1870 - ö. 17 Ocak 1934Ölüm YılıGörüntüle
8ESİK ŞAHİNd. 1870'ler - ö. 1940'larÖlüm YılıGörüntüle
9ZEHRA BACId. 1870? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Hüseyin, Kazım Kadrid. 1870 - ö. 17 Ocak 1934MeslekGörüntüle
11ESİK ŞAHİNd. 1870'ler - ö. 1940'larMeslekGörüntüle
12ZEHRA BACId. 1870? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Hüseyin, Kazım Kadrid. 1870 - ö. 17 Ocak 1934Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ESİK ŞAHİNd. 1870'ler - ö. 1940'larAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZEHRA BACId. 1870? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hüseyin, Kazım Kadrid. 1870 - ö. 17 Ocak 1934Madde AdıGörüntüle
17ESİK ŞAHİNd. 1870'ler - ö. 1940'larMadde AdıGörüntüle
18ZEHRA BACId. 1870? - ö. ?Madde AdıGörüntüle