Marsel Garipov

Mirsey Garif
(d. 1 Mayıs 1946 / ö. -)
yazar, mimar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)

Tataristan Cumhuriyetinin Aznakay ilçesine bağlı Zur Sükayeş köyünde dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Yutazı ve Bavlı ilçelerinde gördü. 1965-1970'lerde Rusya’nın Tomsk şehri İnşaat-Mühendislik Enstitüsünden mezun oldu ve Mimarlık Bölümüne Araştırma Görevlisi olarak alındı. 1976'da Tomsk Restorasyon Atölyesinde Baş Mimar olarak çalışmaya başladı. 1977-1980'lerde Novosibirsk şehri İnşaat ve Mühendislik Enstitüsü’nde Doktora yaptı. Daha sonra Tomsk Restorasyon Atölyesine döndü ve burada İlmi Araştırma Bölümünü yönetti. 1983-1987'lerde Tomsk Devlet Üniversitesinde Öğretim Üyesi olarak görev yaptı. 1987'de Başkurdistan’ın Oktyabrsk şehrinde Baş Mimar olarak çalışmaya başladı. 1989'da ilk olarak Başkurdistan’da Tatar-Başkurt içtimai merkezini kurdu. 1992'de Bütün Dünya Tatar Milli Meclisine Milletvekili olarak seçildi. 1990'dan itibaren Çevrebilim İlmi Teknik Merkezi’nde ilmi hizmetkâr olarak görev yaptı, Ik Nehri havzasına 17 tane çevrebilim seferi düzenledi, Uluslararası Sosyal Çevrebilim Merkezi’nin İl Müdürü oldu.

1970'ten itibaren Rusya'nın Sibirya'da bulunan Tomsk, Kemerovo, Novosibirsk, Omsk şehirleri gazetelerine köşe yazarı olarak yazı yazdı. 2002'den itibaren Ik Tanları İl Edebiyat Birliği reisi. 2006 yılından beri Tataristan Yazarlar Birliği üyesi (Dautov, Raxmani 2009: 360-361).

Günümüz Kazan Tatar Türkçesi ile herkese hitap eden edebi dil ile yazılan eserlerini her zaman bir araştırmacı olarak gerçek olaylar ve mesleki ve edebi hayatı ile öne çıkan, ünlü şahıslar üzerine yazdı. 1990'da "Tımızık Kına Ik Aga" (“Yavaştan Ik Nehri Akar”) adlı kitabı yayımlandı. 1997'de Ufa'da hemşerisi, 2. Dünya savaşı döneminde esir kampında faşizme karşı mucadele verdiği için idam edilen kahraman yazar Mücahit Hayretdinov’un hayatı ve eserleri ile ilgili Rus dilinde "Poet Patriot Muzagit Hayrutdinov (X. Muzay)" (“Vatansever Şair Hayretdin Möcey”) adlı kitabı yayımladı. Yazarın hemşerisi, ilk kadın petrolcü Leyla Merdenşina ile ilgili yazdığı "Tyajolıye Grani Zolotoy Zvezdı" ("Altın Yıldızın Zor Tarafları") adlı kitabı Rus dilinde Ufa'da Başkurdistan Kitap Neşriyatında 2004'te neşir edildi (Dautov, Raxmani 2009: 360-361).

2006'da Mirsey Garif’in Kazan’da büyük Tatar şairi Abdullah Tukay ile Zeytüne Mevlüdova arasında geçen masum aşkı anlatan "Meňgǐlǐk Mexebbet" (“Ebedi Aşk”) adlı romanı yayımlandı. Memleketini, doğayı seven bir araştırmacı olarak Oktyabrsk şehrinin turistik yerleri ile ilgili yazdığı broşür ve Ik nehri civarı köylerinin tarihçesi ile ilgili birçok kitabı vardır. Ayrıca, Tatar Hanbikesi Süyümbike'nin şeceresi üzerine de çalışmalar yürütmektedir. Yaratıcılığı göz önünde bulundurularak Marsel Garipov (Mirsey Garif) Sacide Süleymenova Edebiyat Ödülüne layık bulundu.

Kaynakça

Dautov, R.N., Raxmani, R.F. (2009) "Mirsey Garif." Ediplerǐbǐz. Bibliografik Bǐlǐşmelǐk 2 Tomda. 1 Tom. A-K. Töz. R.N. Dautov , R.F. Raxmani. Kazan: Tatar.kit.neşr., s.360-361.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ÇULPAN ZARIPOVA ÇETIN
Yayın Tarihi: 16.06.2018
Güncelleme Tarihi: 07.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Poet Patriot Muzagit Xayrutdinov (Х.Muzay): Jizn i TvorçestvoBaşkir.kn.izd-vo / Ufa1997Roman
Yeşeyǐş: Şayarışlar. Möxerrir Fenis Şaydullin.Yaňarış Neşriyatı / Bavlı2000Şiir
Tımızık Kına Ik Aga: Yulyazmalar. Möxerrir Fenis Şaydullin.Yaňarış Neşriyatı / Bavlı2004Gezi Yazısı
Tyajolıye Grani Zolotoy Zvezdı: Dokum. PovestBaşkir.kn.izd-vo / Ufa2004Hikâye
Meňgǐlǐk Mexebbet: Tukay Bǐlen Zeytüne XikeyetǐTatarstan kitap neşriyatı / Kazan2006Roman
Oçerki o Lyudyax i İstorii Söl Xansverkino, Novıye Çuti, Salixovo. (M. Mukatdisov, Ş. Garipov ile birlikte).Oktyabrskaya Gorodskaya Tipografiya / Oktyabrsk2010Araştırma
Kekrǐ Yılga: Tarix Hem Şexǐsler. /Kakre Yılga: İstoriya i Liçnosti. Avtor-sost. M. Garipov, pod. red. İ. GilyazovaOktyabrskaya Gorodskaya Tipografiya / Oktyabrsk2013Araştırma
Munçali: Tarix, Ruxiyet, Şexǐsler."İxlas" neşr., / Kazan2013Araştırma
Teplo Pokinutıx Dereven. Xetǐr Türǐndegǐ Avıllar. Sost. M.M. Garipov, red. tat. İ.S. Gilyazova, red. rus. N:F: Muzaffarova.İdĭl-Press / Aznakay-Kazan2016Araştırma
Gaziz Cirǐm. Avtor-Tözüçǐ M. Garif, möxerrir Lüze Garipova."Tatmedia" / Aznakay-Kazan2016Araştırma
Sukayǐş Şexǐslerǐ: Tarix Cıyıntıgı. Avtor-tözüçǐ M. Garipov, möxerrir Server Xannanova, Kǐrǐş Süz Marsǐl Şaydullin.Oktyabrskiy RB / Oktyabrsk2016Araştırma
Ededi Aşk: Abdullah Tukayev İle Zeytüne Mevlüdova Hikayesi.Bengü Yayınları / Ankara2016Roman
Bay Tarixlı Urmanay. Avtor-tözüçĭ M. Garif, möxerrirler: İ. Gıylecĭv, E. İxsanova.İdĭl-Press / Aznakay-Kazan2018Araştırma

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEMAL, Cemal Acard. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2TAKÎ, Takî Muhitd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BULALİ, Mevlüt Yılmazd. 1919 - ö. 1985Doğum YeriGörüntüle
4ÇELİK ALİ, Ali Çelikd. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005Doğum YılıGörüntüle
6SEVGİ PERİSİ, Nurdane Dikend. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ÇELİK ALİ, Ali Çelikd. 1946 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005Ölüm YılıGörüntüle
9SEVGİ PERİSİ, Nurdane Dikend. 1946 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10ÇELİK ALİ, Ali Çelikd. 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005MeslekGörüntüle
12SEVGİ PERİSİ, Nurdane Dikend. 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ÇELİK ALİ, Ali Çelikd. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SEVGİ PERİSİ, Nurdane Dikend. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÇELİK ALİ, Ali Çelikd. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005Madde AdıGörüntüle
18SEVGİ PERİSİ, Nurdane Dikend. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle