MEDHÎ, Nûh-zâde Seyyid Mustafa Çelebi

(d. ?/? - ö. 1091/1680)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İsmi Mustafa’dır. Aslen Bursalı olan şairin nisbesi Nûh-zâde Seyyid Mustafa Çelebi’dir. İyi bir eğitim alarak tahsilini tamamladıktan sonra Şeyhülislâm Ebû Sa‘îd Efendi’den mülâzım oldu. Önce düşük rütbedeki medreselerde görev yaptıktan sonra kırk akçe yevmiyeli medresenin birine müderris tayin edildi. Kendisine Çorlu kazası kadılığı vaat edildi, ancak bilinmeyen bir sebepten ötürü bu vaatten dönüldü. Bunun üzerine ümitsizliğe kapılan şair, ilmiye sınıfından ayrılarak meddâhlığa heves etti. Şairin ölüm tarihi hakkında kaynaklarda ihtilaf mevcuttur. Safâyî’ye göre 1090’da/1679-80, Şeyhî, Beliğ ve Mehmed Nâil Tuman’a göre 18 Recep 1091’de/14 Ağustos 1680 Bursa’da vefat etti. (Çapan 2005: 543; Özcan 1989: 694; Atlansoy 1998: 269; Kurnaz vd. 2001: 3925) Hz. Emir Buhârî kabri yakınlarına defnedildi. Seyyid Mustafa Çelebi, şiirlerinde mesleği olan meddâhlıktan mülhem Medhî mahlasını kullanmayı tercih etmiştir. Şairin edebî şahsiyeti ve eserleriyle alâkalı kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Dîvânı olup olmadığı bilinmemektedir. Şehnâmehânlar arasında eşsiz bir yeri vardır. Marifet sahibi, iyi huylu bir şair olduğu kayıtlıdır. Kütüphane kayıtları ve kataloglarda yapılan taramalarda “Medhî” mahlaslı şairlere ait şiirler tespit edilmiştir. Ancak bu şiirlerin hangilerinin Medhî Seyyid Mustafa Çelebi’ye, hangilerinin diğer Medhî mahlaslı şairlere (Derviş Medhî, Medhî Derviş Hasan, Medhî Hacı Musa, Medhî İsa Çelebi, Medhî Mahmud, Medhî Mustafa) ait olduğunu belirleyebilmek güçtür.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdülkerim (hzl), (1999). İsmail Beliğ, Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdetü’l-Eş‘âr. Ankara: AKM Yay. 380.

Akbayar, Nuri, (hzl.), (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. C.3. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 936.

Atlansoy, Kadir, (1998) Bursa Şairleri. Bursa: Âsâ Kitabevi. 269-70.

Çapan, Pervin, (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkire-i Safâyî. Ankara: AKM Yay. 543-44.

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB. Yay. 278.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 3925.

Özcan Abdülkadir (hzl.) (1989) Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C.I. İstanbul: Çağrı Yay. 694.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. RAMAZAN EKİNCİ
Yayın Tarihi: 16.02.2014
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Kimün aşkdan peri vardur o bîl-i bâlâda ahşamlar

Ne bâlâ arş-ı a‘lâ belki ev-ednâda ahşamlar

 

Sakın sen kûy-ı cânânı uzakdur sanma ey Mecnûn

Seher yola giren âşık gice Leylâ’da ahşamlar

 

Bu ten keştîsini sâhilde koma ko anı bahre

Anun kim bâdbân-ı aklı var deryâda ahşamlar

 

Sür esb-i himmetün çöller içinde kalma zîrâ kim

Tavâfa sa‘y idenler Ka‘be-i ulyâda ahşamlar

 

Gider her kim reh-i Ahmed’de bugün istikâmetle

İrer Mahmûd’a Medhî cennet-i a‘lâda ahşamlar

(Özcan, Abdülkadir (hzl) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C.1. İstanbul: Çağrı Yay. 694.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ABDÎd. ? - ö. 1536Doğum YeriGörüntüle
2RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1678-79Doğum YeriGörüntüle
3KAVAKLI-ZÂDE, Şeyh Mehmed Nevâlî Çelebid. ? - ö. 1591Doğum YeriGörüntüle
4ABDÎd. ? - ö. 1536Doğum YılıGörüntüle
5RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1678-79Doğum YılıGörüntüle
6KAVAKLI-ZÂDE, Şeyh Mehmed Nevâlî Çelebid. ? - ö. 1591Doğum YılıGörüntüle
7ABDÎd. ? - ö. 1536Ölüm YılıGörüntüle
8RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1678-79Ölüm YılıGörüntüle
9KAVAKLI-ZÂDE, Şeyh Mehmed Nevâlî Çelebid. ? - ö. 1591Ölüm YılıGörüntüle
10ABDÎd. ? - ö. 1536MeslekGörüntüle
11RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1678-79MeslekGörüntüle
12KAVAKLI-ZÂDE, Şeyh Mehmed Nevâlî Çelebid. ? - ö. 1591MeslekGörüntüle
13ABDÎd. ? - ö. 1536Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1678-79Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KAVAKLI-ZÂDE, Şeyh Mehmed Nevâlî Çelebid. ? - ö. 1591Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ABDÎd. ? - ö. 1536Madde AdıGörüntüle
17RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1678-79Madde AdıGörüntüle
18KAVAKLI-ZÂDE, Şeyh Mehmed Nevâlî Çelebid. ? - ö. 1591Madde AdıGörüntüle