Mehmet Aydın

(d. 4 Mart 1923 / ö. 31 Mart 2016)
Şair, Yazar, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesinin Bayat bucağında doğdu. İlkokul ve ortaokulu Bayat’ta okudu. Afyon Lisesi (1943) ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü (1948) bitirdi. Kayseri/Pazarören, Kars/Cılavuz, Erzurum/Pulur Köy Enstitülerinde, Çanakkale Öğretmen Okulu, Bursa, Konya-Selçuk ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüleri’nde öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Paris'te ve Belgrad'da Türkçe okutmanlığı (1965-1967) yaptı. Türk Dil Kurumu’nda Terim Kolunda uzman olarak çalıştı. 1980 yılında kendi isteği ile emekliye ayrıldı. Dil Derneği ve Ankara Edebiyatçılar Derneği’nin kurucularından olan Aydın; 1962’de Türkiye Öğretmenleri Milli Federasyonu Yönetim Kurulu, Türkiye Yazarlar Sendikası, Dil Derneği, Edebiyatçılar Derneği, Sanat Kurumu, Dışişleri Türk Derneği, Türkiye Gaziler Vakfı, Sivil Emekliler Derneği, Kültür Bakanlığı Yayınlar Dairesi ve HAGEM üyelikleri yaptı. Son olarak çalıştığı Bilkent Üniversitesi’nden sağlık nedeniyle 2008 yılında emekli oldu (Müzik Eğitimcileri Bülteni, 2016). Üç çocuk babası olan Aydın, 93 yaşında Ankara'da vefat etti.

Aldığı ödüller şunlardır: Özgürlüğe Açılan Eller (1970 TRT Büyük Ödülü), Oluşum Dergisi Eleştiri Birincilik Ödülü (1980), Abdi İpekçi Deneme Yarışması Mansiyon Ödülü (1989), Güneş Dergisi Şiir Mansiyon Ödülü (1991), Nasrettin Hoca Fıkra Derleme Mansiyon Ödülü (1997), Ankara Valiliği Türk Eğitimine Hizmet Ödülü (1998), Türk Folkloruna Hizmet Ödülü (1998), Türkiye Yazarlar Sendikası ve Edebiyatçılar Derneği Emeğe Saygı Ödülü (2001).

Şiirleri Varlık, Türk Dili, Güney, İnsancıl, Kıyı, Damar gibi dergilerde, yazıları ise Cumhuriyet'te yayımlandı. İlk şiirlerinde toplumcu-gerçekçi şiir çizgisinde olan Aydın; halk şiiri geleneğinden söyleyiş ve biçim olarak yararlandı. Türk Dil Kurumu'nda görev yapması ve dilde sadeliğe özen göstermesi nedeniyle şiirlerinde de duru bir anlatıma yöneldi. 1950'li yıllardan itibaren kaleme aldığı şiirlerini Özgürlüğe Açılan Eller adıyla yayımlayan Aydın; toplamda sekiz şiir kitabı çıkardı.

Mehmet Aydın, Türk Dili ve Edebiyatının çeşitli alanlarına yönelik araştırma-inceleme kitapları yayımladı. Ders kitabından, söyleşiye ve sözlük çalışmalarına kadar geniş bir alanda yoğun bir çalışma ve yayın faaliyeti gerçekleştirdi. Şairliğinin yanında edebiyat ve dil alanındaki bilimsel kitaplarıyla da tanındı.

Kaynakça

"Mehmet Aydın". http://www.biyografya.com/biyografi/5224 [Erişim Tarihi: 23.10.2018]

Cunbur, Müjgan ve Ayşegül Celepoğlu (2002). Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. s. 60.

Saydam, Refik. "Edebiyat Öğretmenimiz Şair, Yazar, Çağdaş İnsan Mehmet Aydın’ı Kaybettik". Müzik Eğitimcileri Bülteni. http://www.muzed.org.tr/?p=437 [Erişim Tarihi: 23.10.2018]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. YAKUP ÇELİK
Yayın Tarihi: 29.10.2018
Güncelleme Tarihi: 07.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Özgürlüğe Açılan Eller- / Ankara1971Şiir
Işığın KavgasıÖncü Kitabevi / İstanbul1979Şiir
Halkın SoluğuOsmanlı Matbaası / İstanbul1979Şiir
Bayat Boyu ve Oğuzların TarihiHatiboğlu Yayınevi / Ankara1984İnceleme
Şiirsiz KalmasınDayanışma Yayınları / Ankara1985Şiir
Yeryüzü Sancısı- / Ankara1985Şiir
Hasan Hüseyin Korkmazgil-Yaşamı Sanatıİklim-Ozan Yayınları / Ankara1987Biyografi
Yürekte Yanan DünyaOrun Matbaacılık / Ankara1988Şiir
Açıklamalı Deyimler SözlüğüEmek Yayınevi / Ankara1990Diğer
Mavi TerBaşak Yayınevi / Ankara1992Şiir
Geliştirilmiş ve Açıklamalı AtasözleriEmek Yayınevi / Ankara1992Diğer
Şairlerden İzlerRepta Yayınları / İstanbul1993Derleme
Işıltılarİlke Yayınevi / Ankara1995Şiir
Ne Yazıyor Bu Kadınlar/Osmanlı'dan Günümüze Örnekleriyle Kadın Şair ve Yazarlarİlke Yayınları / Ankara1995Araştırma
Yunus Emre, Nasrettin Hoca ve Hacı Bektaş Veli Düşüncesinde HoşgörüBilimsel ve Kültürel Araştırmalar Vakfı / Ankara1995İnceleme
Sözden Yazıyaİlkyaz Kitaplığı / Ankara1996Röportaj
Türlü Yönleriyle TekerlemelerKültür Ajans Yayınevi / Ankara1998Araştırma
Edebiyatın KıyılarındaGüldikeni Yayıncılık / Ankara1998Eleştiri
Derin Bir AynadanDamar Yayınları / Ankara1999Şiir
Afyon Bayat İlçesi Oğuz ve Türkmen Kültür ŞöleniÜrün LTD. ŞTİ / Ankara2000Araştırma
Ankara'da Resim Sergilerinden Notlar- / Ankara2001Eleştiri
Ömrün Derin SularındaKültür Bakanlığı / Ankara2001Deneme
17. Yüzyıl Divan Şairlerinden Vecdi (Abdülbaki) DivanıBalkan Türkoloji Merkezi Yayınları / Prizren2003İnceleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ASLI BACI, Münevver Tolund. 1935 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NİYÂZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1871Doğum YeriGörüntüle
3İbrahim Ulvi Yavuzd. 09 Mart 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HALİL KARGINd. 1923 - ö. 2009Doğum YılıGörüntüle
5Evgeniy Karagaurd. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6KURBANÎ, Kurban Ali Piroğlu Kılıçd. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MEŞÎ PAŞAYÎ, Fethullah Paşayîd. 1931 - ö. 31.08.2016Ölüm YılıGörüntüle
8UMMÂN BABA/UMMÂNÎ/UMMÂN, Umman Kadri Poyrazoğlud. 1936 - ö. 15.05.2016Ölüm YılıGörüntüle
9ALİ CEMAL/TUNCELİLİ DERTLİ/SEFİL CEMO, Ali Çetinkayad. 02.02.1941 - ö. 03.01.2016Ölüm YılıGörüntüle
10Kamil Aydemird. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ŞEMANÎ, Şeref Gürbüzd. 1921 - ö. 01.01.1993MeslekGörüntüle
12Vecdi Erbayd. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Asım Öztürkd. 15 Ekim 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Timur Soykand. 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yaşar Aksoyd. 1 Ağustos 1947 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Avanzâde Mehmet Süleymand. 1871 - ö. 1922Madde AdıGörüntüle
17Mehmet Emin Erişirgild. 1891 - ö. 07 Şubat 1965Madde AdıGörüntüle
18MEHMET RUHİ SUd. 1912 - ö. 20.09.1985Madde AdıGörüntüle