MERAKÎ, Yusuf Biber

(d. 1925 / ö. 2014)
âşık, esnaf
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Yusuf Biber, 1925'te Artvin’in Salkımlı (Torgom) köyünde doğmuştur. Babası, Biber oğullarından Kayabey'dir (Özder 1987: 437). Ortaokulu birinci sınıftayken, ailevi nedenlerle terk eden Biber, çocuk yaşlarda babası ile birlikte çiftçilik yapmıştır (Biber 2005: 8). Saz çalmaya ve şiir söylemeye otuz yaşlarında başlayan âşık, yörede kısa zamanda tanınır. Artvin ve çevre illerde bulunan âşıklarla karşılaşmalar yapan Yusuf Biber, şiirlerinde sırasıyla Yusuf, Yanarî ve Merakî mahlasını kullanmıştır (Özder 1987: 437). 1966'da baba mesleği olan çiftçiliği bırakıp bir dükkân açarak geçimini uzun süre esnaflıkla sağlamıştır. Sonraki yıllarda ise ailesi ile birlikte Artvin'den ayrılarak Bursa'ya yerleşmiş; asıl mesleği olan esnaflığını burada da yapmaya devam etmiştir. Bursa'da yaşadığı sürece saz çalmaya devam eden Biber, 2014'te Bursa'da vefat etmiştir.

Merakî, aldığı mahlasın rüyasında gördüğü pirler tarafından verilmiştir (Biber 1988: 5). Her konuda şiirlerini icra eden Merakî, halkın anlayabileceği yalın bir dil kullanmıştır. Şiirlerinde genellikle 11’li heceyi kullanan Merakî; mani, semai ve gazel örneklerini de vererek Türk halk şiirine katkıda bulunmuştur. Bursa'da esnaflık yaptığı yıllarda şiirlerinin büyük çoğunluğunu memleket hasreti üzerine yazmıştır. Her konuda şiir yazan âşık, Hac farizasını yerine getirdikten sonra şiirlerinde tasavvufa daha fazla yer vermiştir.

Kaynakça

Biber, Yusuf (1988). Gönülaçar. Artvin: Artvin Demokrat Çoruh Matbaası.

Biber, Yusuf (2005). Sonbahar Yağmurları. Bursa: Furkan Ofset.

Özder, Mustafa Âdil (1987). Artvinli Şairler. C. I, II, III. Ankara: Kültür Bakanlığı Arşivi. (NE 1971.0003).

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SEDAT BAHADIR
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kalpten KalemeGürbüz Basımevi / Artvin1996Şiir
Her telden Bir SesHürriyet Matbası / Artvin1963Şiir
Kalpten KalemeGündüz Basımevi / Artvin1966Şiir
GönülaçarArtvin Demokrat Çoruh Matbaası / Artvin1988Şiir
Sonbahar YağmurlarıFurkan Ofset / Bursa2005Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YAZICI, Kenan Yazıcıd. 15.05.1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2YORAMOĞLU, Ahmet Yarand. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AKSAKAL NURİ, Nuri Aksakald. 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002Doğum YılıGörüntüle
5Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005Doğum YılıGörüntüle
6Sadi Uluırmakd. 1925 - ö. 15 Eylül 1979Doğum YılıGörüntüle
7DERUNÎ/MEYZENÎ, Osman Derind. 1949 - ö. 30.05.2014Ölüm YılıGörüntüle
8Atila Çakıroğlud. 1943 - ö. 2014Ölüm YılıGörüntüle
9Vecihi Timuroğlud. 29 Ekim 1927 - ö. 23 Ekim 2014Ölüm YılıGörüntüle
10PAŞA/PAŞA DAYI/METİNÎ, İsmail Metind. 1928 - ö. ?MeslekGörüntüle
11YEŞİLOĞLU/DURSUN, Mehmet Dursun Yeşiloğlud. 01.01.1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
12CELAL, Celal Gökteped. 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
13MÜSLİM SEYRANÎ/MÜSLİM SEYRAN, Müslim Kumrud. 1938 - ö. 25.02.2009Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSTAFA, Mustafa Kavakd. 1924 - ö. 2001Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BÜLBÜL HOCA/ŞERİFE, Şerife Hanımd. 1869-1870 - ö. 1932Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BEZLÎ, Çankırılıd. 1843 - ö. 1902Madde AdıGörüntüle
17HASAN HÜSEYİNd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18VİRANÎ, İsa Özgür Viranid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle