MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZEKERİYA MELEKİd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ELİHAN ABBASKULU OĞLU NİFTALİYEVd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SADIKÎ, Ahmet (Kürdoğlu Molla Ahmet)d. 1892 - ö. 1948Doğum YılıGörüntüle
5SUZÂNÎ, Abdülvahap Bozkurtd. 1892 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
6Cenap Muhittin Kozanoğlud. 1892 - ö. 4 Aralık 1972Doğum YılıGörüntüle
7İKRAMÎ (ÇERÇİ/KARACAOĞLAN), Mehmet Gündoğand. 1896 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
8Şükrü Osman Şenozand. 1875 - ö. 3 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Mahmut Şevket Özdönmezd. 13 Temmuz 1873 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
10YAVUZER, İhsan Yavuzerd. 01.02.1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
11NİDAİ, Nida Aksoyd. 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
12OZAN HASAN, Hasan Toptaşd. 04.06.1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SEHERÎ/ALTINAY, Mustafa Altınayd. 1947 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MERDANOĞLU, Musa Merdanoğlud. 01.01.1939 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SOHBETîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BEKİR/BEKİRÎ, Bekird. 1871 - ö. 1934Madde AdıGörüntüle
18ESRARÎ, Ardanuçlu Osman, Kul Esrârîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle