MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KASIM GÖYÇELİd. 1880 - ö. 1945Doğum YeriGörüntüle
2ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BORANÎ, Selaaddin Bord. 15.11.1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KUL ABDULLAH, Abdullah Kösed. 1892 - ö. 1997Doğum YılıGörüntüle
5ESNANÎ, Şevki Yılmazd. 1892 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Murat Urazd. 14 Eylül 1892 (1894) - ö. 10 Aralık 1981Doğum YılıGörüntüle
7Şükrü Osman Şenozand. 1875 - ö. 3 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
8İKRAMÎ (ÇERÇİ/KARACAOĞLAN), Mehmet Gündoğand. 1896 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
9KEMÂLÎ, Osman Kemâlî Ozand. 1862 - ö. 08.01.1954Ölüm YılıGörüntüle
10ZİYÂNÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11MISIRCI, Sadık Mısırd. 08.11.1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
12SALİHÎ, Halil Yılmazd. 18.03.1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
13BEKİR, Bekir Akkuşd. 1860-1861 - ö. 1939Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İHSANÎ, İhsanî Sırlıoğlud. 1934/1935 - ö. 21.04.2009Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NİDAİ, Nidai Bahçed. 1932 - ö. 1987Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MİKTAT, Miktat Karataşd. 1939 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17EJDER ESEDOĞLU İBRAHİMOVd. 1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18DÜZERd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle