MESTÎ

(d. ?/? - ö. 1495-1500 ?/900-905 ?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Edirnelidir. Kaynaklarda adından söz edilmesine rağmen hakkındaki bilgiler çok azdır. Mestî, özellikle yüz güzelliği ile meşhurdur. Nitekim tezkirelerde de şairliğinden çok bu yönüyle anılmaktadır. Latîfî (1314: 309), şairin Mestî mahlasını mestane gözleri olduğu için aldığını söylemektedir. II. Bâyezîd devri (1482-1512) ortalarında, Mehmed Süreyyâ’ya (1311: 364) göre de sonlarında, henüz genç yaştayken vefat etmiştir. Pek çok şair hakkında verdiği bilgiler diğer kaynaklarla çelişen Sicill-i Osmânî’deki bu kayda itibar edilmeyecek olursa, Mestî’nin 1495-1500 yılları arasında öldüğü tahmin edilebilir. Necâtî’nin “Yalınız ben degülüm her kişi dîvâne durur / Sen perî-rû vü melek-manzara Mestî Çelebi” beytini şair Mestî için yazdığı da kaynaklarda zikredilmektedir. Latîfî Tekiresi’nde şairle ilgili başka nükteler de vardır. Kınalı-zâde Tezkiresi’nde ise şairin Necâtî ile ilişkisi öne çıkarılmakta ve biyografik olarak Latîfî’ye ilave edilebilecek bir bilgiye yer verilmemektedir. Genç yaşta ölen Mestî’nin bir eseri bilinmemekle birlikte Eğridirli Hacı Kemal’in Câmi’u’n-Nezâ’ir’inde 1, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde 6 ve bazıları mükerrer olmak üzere Pervâne Bey Mecmû’ası’nda 7 şiiri bulunmaktadır. Latîfî (1314: 309), “rindâne eş’ârı ve mestâne güftârı vardur” diyerek Mestî’nin şiirlerini beğendiğini belirtmektedir. 

Kaynakça

Abdurrahman Hıbrî. Enîsü’l-Müsâmirîn. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. TY. 451. vr. 84b.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

Eğridirli Hacı Kemâl. Câmi’u’n-Nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi. No. 5782. vr. 10a.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 25.08.2013].

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. C. 1. Ankara: TTK Yay.

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 4. İstanbul.

Peremeci, Osman Nuri (1940). Edirne Tarihi. İstanbul.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 324b, 352a, 386a…

Şemseddîn Sâmî (1316). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 6. İstanbul.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1986). C. 6. “Mestî”. İstanbul: Dergâh Yay. 289. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 01.10.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Her kaçan kim yüzüme lutf idüp ol yâr basar

Ayagı tozı virür gözlerüme kuhl-ı basar

Didüm ey gonçe-dehen gülden ise tâze yüzün

Nâz ile güldi didi kim dahı nâzük dahı ter

Sana cân virdügiçün kuluna hışm eyleme kim

A benüm begcegizüm n’eylesün ölsün mi sever

Kanda kim şerbet-i la’l-i lebün anılsa şehâ

Edebinden eriyüp suya döner şehd ü şeker

Sûfiye sadr-nişîn olmaga mescid var ise

Mesti’yem bana dahı gûşe-i mey-hâne yiter

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 25.08.2013]. 821.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ENÎS DEDE, Mustafad. ? - ö. 1746-47Doğum YeriGörüntüle
2MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Doğum YeriGörüntüle
3MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Doğum YeriGörüntüle
4ENÎS DEDE, Mustafad. ? - ö. 1746-47Doğum YılıGörüntüle
5MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Doğum YılıGörüntüle
6MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Doğum YılıGörüntüle
7ENÎS DEDE, Mustafad. ? - ö. 1746-47Ölüm YılıGörüntüle
8MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Ölüm YılıGörüntüle
9MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Ölüm YılıGörüntüle
10ENÎS DEDE, Mustafad. ? - ö. 1746-47Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ENÎS DEDE, Mustafad. ? - ö. 1746-47Madde AdıGörüntüle
14MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Madde AdıGörüntüle
15MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Madde AdıGörüntüle