MEYLÎ, EBUSSUUD-ZÂDE MEHMED ÇELEBİ

(d. 1524-25/931 - ö. 1563-64/971)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

931/1524-25 yılında İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Şeyhülislam Ebussuud Efendi’nin oğludur. Öğrenimini tamamlayarak Muhyiddin Fenârî’den mülazım olduktan sonra 955/1548-49 yılında Kasımpaşa Medresesi’ne müderris olarak atandı. 957/1550-51’de Eyüp payesi aldıktan sonra 958/1551-52’de Sahn-ı Seman Medresesi’ne, 962/1554-55’te de Yavuz Sultan Selim Medresesi’ne müderris olarak atandı. 964/1557’de Şam kadısı oldu. 967/1560 yılında bu görevinden azledilen Meylî, 970/1563’te ise Halep kadısı oldu. Burada kadı iken 971/1563-64 yılında vefat etti. “Eyledi terk-i ‘âlem-i fânî” mısraı ölümüne tarih düşürülmüştür. Mezarı Halep’tedir.

Muhyî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Şiirlerine örnek olarak ise sadece Farsça şiirlerinden birkaç beyit verilmiştir.

Muhyiddin Fenârî’den ders gördüğü dönemde hüsn-i hattın sülüs ve nesih türlerini Hacı Çelebi diye bilinen Şeyh Abdurrahim Bayrâmî Efendi’den meşk eden Muhyî, Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler yazmaya muktedir bir şairdi. Şairlikteki ustalığını özellikle Acemane tarzda yazdığı Farsça şiirlerde göstermiştir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 4. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kaf-zâde Fâ’izî, Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 176b.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Şakâyık-ı Nev’i-zâde”. İstanbul: Çağrı Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. RAMAZAN EKİNCİ & DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 15.02.2014

Eserlerinden Örnekler

Matla’

Dîn mîbered zi-halk be-âşûb u kîn heme

Hursend hem ne-mîşeved ân meh bedîn heme

xxx

Tu-râ ey nûş lebkâm-i dil ü cân mîtevân güften

Be-cân bahşî lebet-râ âb-ı hayvân mîtevân güften

xxx

Be-âyîn-i vefâ bestî miyân-râ bâ-hıyâl est în

Çünîn nâzik hayâlî key tevân besten muhâl est în

xxx

Ey der-dilet be-ehl-i vefâ cevr ü kîn heme

Çeşmet be-nâz reh-zen-i merdân-i dîn heme

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 326.

xxx

Kûhkenden sanma bende eksük ola derd ü gam

Artık anma anı yanumda benüm ey gonce-fem

Kaf-zâde Fâ’izî, Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 176b.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Doğum YeriGörüntüle
2ŞEYHÎ, La'lîzâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lîzâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706Doğum YeriGörüntüle
3ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâhd. ? - ö. 1763/64Doğum YeriGörüntüle
4HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Doğum YılıGörüntüle
5ŞEYHÎ, La'lîzâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lîzâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706Doğum YılıGörüntüle
6ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâhd. ? - ö. 1763/64Doğum YılıGörüntüle
7HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Ölüm YılıGörüntüle
8ŞEYHÎ, La'lîzâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lîzâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706Ölüm YılıGörüntüle
9ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâhd. ? - ö. 1763/64Ölüm YılıGörüntüle
10HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06MeslekGörüntüle
11ŞEYHÎ, La'lîzâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lîzâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706MeslekGörüntüle
12ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâhd. ? - ö. 1763/64MeslekGörüntüle
13HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞEYHÎ, La'lîzâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lîzâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâhd. ? - ö. 1763/64Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Madde AdıGörüntüle
17ŞEYHÎ, La'lîzâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lîzâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706Madde AdıGörüntüle
18ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâhd. ? - ö. 1763/64Madde AdıGörüntüle