MİLLÎ/MÜLLÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Mahlası Millî/Müllî okunabilecek şair hakkında tezkirelerde ve diğer biyografik kaynaklarda bilgi yoktur. Bu mahlasa Kâsımî Mecmû’ası (Bahru’l-Ma’ârif)’ndaki bir şiirin başlığıyla son beytinde geçen, “Milliyâ/Mülliyâ” “ملّيا” okunacak şekilde lam harfi şeddeli yazılmış ve sonunda Farsça ünlem eki bulunan kelime dolayısıyla ulaşılmaktadır. Ancak aynı şiirin matlaı, Hisâlî’nin nazire mecmuasında “Meylî” başlığıyla geçmektedir (Kaya 2003: 403). Bunun yanı sıra Köksal (2013), Kayserili olarak tanıttığı Meylî’ye ait bazı beyitleri örnek olarak vermektedir ve bu beyitlerden ikisi yukarıda sözü edilen “Millî/Müllî”ye ait şiirde de kimi farklılıklarla mevcuttur. Hisâlî’nin nazire mecmuasının kütüphanelerde varlığı bilinen el yazması nüshalarında da mahlasın Arap harfleriyle yazımı “Meylî” okunuşuna uygundur (Hisâlî 4253: 107a; Hisâlî 679: 153). Dolayısıyla muhtemelen sözü geçen kaynaklardaki yazımlardan biri hatalıdır. Ancak Meylî mahlaslı 16 ve 17. yüzyıl şairlerine ait divanların tespit edilememiş olması nedeniyle bu şiirin Meylî’ye mi yoksa Millî/Müllî’ye mi ait olduğu ve mahlasın asıl şekli konusunda bir bilgi vermek mümkün değildir. Şairin biyografisine dair bilgiler Kâsımî Mecmû’ası’nın 1034/1625 yılında yazılmış olmasına dayanılarak onun en erken 16. yüzyılda, en geç de 17. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı tahminiyle sınırlıdır.

Kaynakça

Kâsımî. Bahru’l-Ma’ârif. Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi Seyfettin Özege Yazma Eser Koleksiyonu. ASL Mec 625.

KAYA, Bilge (2003), Hisali Hayatı-Eserleri ve Metaliü'n-Nezair Adlı Eserinin Birinci Cildi: İnceleme-Metin. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Hisâlî. Metâli’u’n-Nezâir. Ali Emiri Millet Kütüphanesi AE MNZ 679.

Hisâlî. Metâli’u’n-Nezâir. Nuruosmaniye 4253.

Köksal, Mehmet Fatih (2013). “Meylî, Kumsı-zâde”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğühttp://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=438 [erişim tarihi: 20.12.2018].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. AHMET İÇLİ
Yayın Tarihi: 04.01.2019

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Eşigün taşı ile kim ki şehâ hem-ser olur

Ehl-i aşka ayagı topragı tâc-ı ser olur

 

Def’-i gam bâde ile yâ leb-i dilberle gerek

Yohsa abdâl gubâr ile gönül mugber olur

 

Meded ey yâr meded katlüme kasd itme ki sen

Ölmeden kaçmazam ammâ sana zahmetler olur

 

Kim ki bir ân karâr eylese kalmaz gamnâk

Gûşe-i mey-kede sâkî ne müferrih yer olur

 

Câm-ı la’lin ile sâkî tolı teklîf idicek

Mi/ülliyâ tut anı döndürme ki söz gevher olur

Kâsımî. Bahru’l-Ma’ârif. Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi Seyfettin Özege Yazma Eser Koleksiyonu. ASL Mec 625. yk. 219a.