Mualla Anıl

Mualla Karakazan
(d. 1909 / ö. 23 Ekim 1985)
Öğretmen, Şair, Bestekar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Edirne’de doğdu. Babası, Manastır’ın köklü ailelerinden gelen Tevfik (Ertekin) Bey; annesi, Edirne eşrafından mebus Hacı İbrahim Beyin kızı Ayşe Hanım'dır. İlköğrenimini İstanbul’da Mihrimah Sultan İlkokulu'nda, ortaöğrenimini İzmir Kız Muallim Mektebi'nde bitirdi. Buradaki öğrenciliği sırasında okulu ziyaret eden Atatürk’le tanıştı, onun huzurunda Selim Sırrı (Tarcan) ile zeybek oynadı. Yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde tamamladı. Mezuniyetinin ardından öğretmenlik mesleğine atandı. Ankara Musiki Muallim Mektebinde (Konservatuar) beden eğitimi öğretmenliği; Ankara Kız Lisesi, İstanbul Kadıköy Lisesi, Çamlıca Lisesi ve Ankara Cumhuriyet Lisesi gibi okullarda Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yaptı.

Öğretmenlik yıllarında toplumsal sorumluluklar da üstlendi. Ankara ve İstanbul Kadıköy Halkevlerinde çalıştı. 1949-1951 yılları arasında Türk Kadınlar Birliği adlı sivil toplum kuruluşunun genel başkanlığını yaptı. 1952’den itibaren de Türk Kültür Ocaklarının başkanlığını üstlenerek halk eğitimi amaçlı sosyal etkinlikler yürüttü. 1955’te İngiltere’ye gitti ve iki yıl süreyle halk eğitimi üzerine bilgi ve görgüsünü artırdı.

Bunların yanı sıra dergi ve gazetelerde yazılar yazdı. Yeni İstanbul gazetesinde “Damlalar” üst başlığı altında değişik konularda -bazen kendi adıyla; bazen de “Mualla Karakazan” takma adıyla- yazıları çıktı.

Mualla Anıl, manzumelerinden otuz dördünü besteleyerek yayımladı. Anıl Korosu’nun kuruculuğunu yaptı.

Mualla Anıl, yoğun çalışma yaşamında şiirle de ilgilendi. Kırklı yıllarından yaşlılığına kadar uzanan bir zamanda yazdığı manzumelerini -Külde Kıvılcım dışında- kendi imkânlarıyla bastırdı. Şiiri “fikir, duygu, hayal deryasının med hâline gelişinin” (Anıl 1975: 3) yarattığı heyecan olarak gördü. Serbest nazımla yazdığı manzumelerinde kafiyeyi de silikleştirdi. Şiirlerinde kişisel duygularını ve bunların doğaya yansımaları yanında İstanbul’u çokça işledi. Şiirde “fikir ve duygudaki samimiyet”e (Anıl 1975: 3) inandı.

Anıl’ın edebiyatımıza önemli bir hizmeti, Şinasi’nin Müntehabat-ı Eş’ârım adlı manzum telif külliyatını Latin harflerine aktararak yayımlamak olmuştur. 1945 yılında Akba Kitabevi tarafından basılan kitabın minik önsözünde, eserin “liselerin son sınıfları düşünülerek” yayımlandığının belirtilmiş olması, Anıl’ın edebiyat öğretiminde “metin”e öncelikli bir önem verdiğini göstermesi bakımından oldukça önemlidir.

Kaynakça

Dil, Şahinkaya (1959). Türk Kadın Şairleri Antolojisi. Ankara: Nur Yayınları.

Anıl, Mualla (1975). Savrulan Yapraklar. Ankara: Doğuş Matbaacılık Ltd. Şti. Matbaası.

Tamsöz, Bedihan (1994). Osmanlıdan Günümüze Kadın Şairler Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Yayınları.

Aydın, Mehmet (1995): Ne Yazıyor Bu Kadınlar. İstanbul: İlke Yayınları.

Çakıroğlu, Ekrem ve Murat Yalçın (Haz.) (2001). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. HAKAN BEHÇET SAZYEK
Yayın Tarihi: 10.11.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Şinasi-Müntehabat-ı Eş'arımAkba Kitabevi / İstanbul1945Antoloji
Külde Kıvılcımİnkılap Kitabevi / İstanbul1964Şiir
Denizde İstanbulDoğuş Matbaacılık Ltd. Şti. Matbaası / Ankara1972Şiir
Savrulan YapraklarDoğuş Matbaacılık Ltd. Şti. Matbaası / Ankara1975Şiir
Uyanık GecelerAjans-Türk Matbaacılık / Ankara1978Diğer
Ömrüm ve RüzgarlarUlucanlar Matbaası / Ankara1976Şiir
Ömrüm SöyleşiyorBas-Yay Matbaası / Ankara1984Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DÂNİŞÎ, Mustafa Dânişî Efendid. ? - ö. 1617Doğum YeriGörüntüle
2İLMÎ, Arabzâde Şeyh İlmî Mehmed Efendid. ? - ö. 1717-18Doğum YeriGörüntüle
3SÂDIK, Edirnelid. ? - ö. 1588Doğum YeriGörüntüle
4Talas, İsmail Hakkıd. 1909 - ö. 27 Ağustos 1978Doğum YılıGörüntüle
5Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Doğum YılıGörüntüle
6Dinamo, Hasan İzzettind. 1909 - ö. 20 Haziran 1989Doğum YılıGörüntüle
7Süheyl Bekend. 1909 - ö. 16 Ekim 1985Ölüm YılıGörüntüle
8Ali Rıdvan Unard. 1903 - ö. 1985Ölüm YılıGörüntüle
9Muhteşem Sünterd. 1928 - ö. 9 Temmuz 1985Ölüm YılıGörüntüle
10Nazmî, Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. 1655MeslekGörüntüle
11Emin Faik Üstünd. 1922 - ö. 12 Eylül 1973MeslekGörüntüle
12Bedri Giderd. 1921 - ö. 13 Temmuz 1967MeslekGörüntüle
13Işıldar, Gülsümd. 19 Ekim 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Dikmen, Şinasid. 05 Ocak 1945 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yiğit Sertdemird. 15 Ocak 1979 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Anıl Bayerd. 11 Temmuz 1982 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Mehmet Anıld. 1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Hatice Mualla Sümerd. 13 Ağustos 1929 - ö. ?Madde AdıGörüntüle