MUHSİN, Muhsin Sandıkkaya

(d. 1933 / ö. ?)
emekli, âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Muhsin Sandıkkaya olan âşık, 1933 yılında Sivas'ın Gürün ilçesine bağlı Suçatı kasabasında dünyaya gelir. Babasının adı Mehmet, annesinin adı Emine'dir. Orta hâlli bir aileye mensup olan Muhsin, ilkokulu Suçatı'nda okur. İlkokuldan sonra öğrenim hayatına devam edemez ve 1946 yılında çalışmak üzere gurbete çıkar. Maraş, Adana ve İzmir'de inşaat işlerinde çalışır. İzmir'de inşaat işçiliğinin dışında tezgâhtarlık da yapar. 1953 yılında Suçatı'na döner. Aynı yıl vatani görevini yerine getirmek üzere İzmir'e gider. 1955 yılında terhis olur. Askerlik hizmetinden sonra İzmir'de Piyale fabrikasında kadrolu işçi olarak göreve başlar. 1957 yılında köylüsü Abdurrahman Çıtak'ın kızı Ayşe Hanım ile tanışır ve aynı yıl hayatını birleştirir. Bu evlilikten üç kızı (Aynur, Gülnur ve Şennur) ve bir oğlu (Ali) dünyaya gelir. Ağabeyinin vefatı dolayısıyla 1958-1960 yılları arasında Suçatı'nda kalsa da 1960 yılının sonunda tekrar İzmir'e yerleşir. 1961'de Özel İzmir Çamlaraltı Koleji'nde iç hizmetler amiri olarak göreve başlar. Burada 19 yıl aralıksız çalıştıktan sonra 1980 yılında emekliliğe ayrılır. 1986 yılında Fırıncılar Odası Genel Sekreterliğini yapmaya başlayan Muhsin Sandıkkaya, 1995 yılında bu görevinden ayrılır ve kendini bu tarihten itibaren tamamen şiire verir. Hâlen İzmir'de ikamet etmektedir (Öz 2002: 98; Kaya 2009: 173).

Muhsin Sandıkkaya'nın şiire yönelmesinde hayatın çetin şartları ve ilkokuldan sonra yaşamaya başladığı gurbetliğin ve çektiği sıla özleminin çok önemli etkileri vardır. Bunların dışında Muhsin Sandıkkaya, bir gün rüyasında Hz. Muhammed'in elinden zemzem içer. Bu bakımdan o tam olmasa da bir yönüyle badeli âşık olarak da değerlendirilebilir. Geleneğin pek çok unsuruna haiz değildir. Klasik anlamda bir ustası yoktur. Saz çalamayan âşığın irticalen söyleme kabiliyeti de zayıftır. Şiirlerini yazarak ve düşünerek üretir. 100 adet şiirini ihtiva eden Taban Zar Eyler (Sandıkkaya 1975) adında bir şiir kitabı bulunmaktadır (Kaya 2009: 173; Öz 2002: 98).

Hemen her konuda şiiri bulunan âşığın şiirlerinin konu kadrosu oldukça geniştir. Erdem, edep, ahlak ve dürüstlük gibi toplumsal konularda yazdığı şiirleri ön plandadır. Öğütleme, güzelleme ve dertlenme en çok kullandığı nazım türleridir. Hece ölçüsü ile kurguladığı şiirlerinin nazım birimi dörtlüktür. Başta 11'li olmak üzere 8 ve 7'li hece ölçülerini tercih etmiştir. Döner ayaktan ziyade tek ayaklı şiirleri yoğunluktadır. Tek ayaklı şiirlerinin çokluğundan hareketle onun şiirlerini kurgularken kısmen de olsa kolaycı bir tutum içine girdiği söylenebilir. Koşma, semai, mani ve destan kullandığı nazım biçimleridir.

Mahlas olarak adını kullanmaktadır. Bu tercihi ona herhangi birisi tarafından telkin edilmemiştir. Sandıkkaya'nın kendi tercihidir. 500'den fazla şiiri olan âşıkla ilgili bugüne kadar müstakil herhangi bir çalışma yapılmamıştır.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Öz, Mehmet Ali (2002). Gürünlü Şâirler. Sivas: Dilek Matbaası.

Sandıkkaya, Muhsin (1975). Taban Zar Eyler. İzmir: Yavuzdil Basımevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 20.11.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Taban Zar EylerYavuzdil Basımevi / İzmir1975Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ERTEKİN, Ali Ertekind. 1929 - ö. Mart 2004Doğum YeriGörüntüle
2RÂŞİD, Râşid Mehmed Rüstem Efendi, Sivaslıd. ? - ö. 1863Doğum YeriGörüntüle
3BEHCETd. 1864 - ö. 1900Doğum YeriGörüntüle
4Duygulu, Behiçd. 1933 - ö. 2 Nisan 1985Doğum YılıGörüntüle
5VAHİT KAYAd. 11.07.1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Sevimay, Hayri R.d. 25 Ocak 1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7TAŞDELEN, Abdullah Taşdelend. 18.04.1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
8SALMAN UĞURLUd. 1916 - ö. 1970MeslekGörüntüle
9HULUSÎ, Hulusi Şahancand. 1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
10MUHYEDDİN, Muhiddin Tercanlıd. 01.01.1911 - ö. 09.09.1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11NAĞI RIZAYEV İMAMVERDİ OĞLUd. 1903 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ERTÜRK, Hüsnü Ertürkd. 1941 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ÖZ, Muhsin Özkılıçd. 1972 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Muhsin İlyas Subaşıd. 25 Temmuz 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle