MURAD KÖVREK, Murad Sarıyev

(d. 1952 / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)

Azerbaycan âşıklarından olan Murad Sarıyev, 1952 yılında Borçalı’nın Deller (Muşevan) köyünde doğmuştur. Marangoz olan babası Eli Hökmalıoğlu’nu el arabası, el tezgâhı, yün eğirme aleti, hamur teknesi, boyunduruk, pulluk, saban gibi aletler yaparken izlemiş ve böylece marangozluk sanatında ilerlemiştir (Namazov 2004: 302). Âşığın hayatı ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, ölüm yeri ve tarihi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Yirmi iki yaşındayken Deller köyünde Vekil Sarıyev’in düğününde âşıklık yapan üstat Hüseyn Saraclı’nın maharetli parmaklarının ve sesinin sihirli dünyasına kapılıp derin düşüncelere dalan Murad Sarıyev, armut ağacından hazırladığı sazıyla üstat âşığın sazının ahenk sırlarını keşfetmiştir. Musiki dünyasının sihirli, gizemli dünyasına olan hayranlığının sonucunda üstat âşığın da rızasıyla divani dünyasına adım atmıştır. Baş divaniyi ustalıkla okuyan Murad Sarıyev’in sanat hayatı Âşık Hüseyn Saraclı ile şekillenmiştir. Yirmi üç yıl boyunca Âşık Hüseyn Saraclı’ya çıraklık yapan Murad Sarıyev, Âşık Murad Kövrek veya saz ustası Âşık Murad olarak ün kazanmıştır. Sazın sırlarına, bütün inceliklerine aşina olan Âşık Hüseyn Saraclı üstün marangozluk bilgisine sahip Murad Sarıyev’e saz ustalığının sırlarını da öğretmiştir. Üstat âşık, Murad Sarıyev’in armut ağacından yaptığı ilk sazı görünce saz ustalığındaki başarısını fark edip onun iyi bir saz ustası olabileceğine inanmış ve saz ustalığını daha da olgunlaştırması için ona yol göstermiştir. O, Murad Sarıyev’in saz sarrafı olduğunu güzel hatıralarla yad etmiştir. Göyçe’de, Garagoyunlu’da, Garakilse’de, Ağbaba’da, Celaloğlu sınırlarında özellikle yaz aylarında Küren, Gangallı, Bezekli, Serhan, Seneyucan, Garahaç, İridaş, Gazan Dağı, Meda Dağı, Eyri Gar, Garaarhac, Şirek, Yemlikli, İlhı Dağı, Keçel Gora, Batdahlı, Gar Yeri, Bezekli gibi dağlardaki yerleşim yerlerinde saz havalarıyla ninni çaldıkları zamanları unutmayan Âşık Murad, bu anları “Yurd Yeri” adlı koşmasında şöyle dile getirmektedir: “Ulu babaları ötürüb yola,/ Yene öz yerinde yatar yurd yeri./ Ne geder obalar deyeler gurar,/ Hamını bir gözde tutar yurd yeri.” (Namazov 2004: 302-303). Âşığın edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, bu koşmasından başka şiirleriyle ilgili herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 21.06.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÇELEBİ, Çelebi Karayünlüd. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KARANÎ, Hüseyin Karad. 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3GAŞEM/GÜNEYLİ GAŞEM, Gaşem Caferîd. 1901 - ö. 24.09.1989Doğum YeriGörüntüle
4TÜRKMENÎ, Necmi Dald. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Mustafa Ceyland. 25 Ekim 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Musa Uzunkayad. 24.05.1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SEYİT ALİ, Seyit Ali Atmacad. 1933 - ö. ?MeslekGörüntüle
8NİHANÎ (BARDIZLI), Mustafa Gedikd. 1885 - ö. 14.03.1967MeslekGörüntüle
9SADIK KAYGISUZd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10KARACEMİRLİ KASIM, Kasım Hacı Ali Oğlud. 1840 - ö. 1916Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11FEGANİ, Alipaşa Feganid. 1912 - ö. 1975Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İLKAR İMAMVERDİYEVd. 23.09.1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13DEVRÂNÎ, Mirzad. 1865 - ö. 1915Madde AdıGörüntüle
14ZEYNEP, Zeynep Dikilitaşd. 1938 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15KENÂNÎ, Tekkeşin Sungurd. 1913 - ö. 1983Madde AdıGörüntüle