MURAD KÖVREK, Murad Sarıyev

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)

Azerbaycan âşıklarından olan Murad Sarıyev, 1952 yılında Borçalı’nın Deller (Muşevan) köyünde doğmuştur. Marangoz olan babası Eli Hökmalıoğlu’nu el arabası, el tezgâhı, yün eğirme aleti, hamur teknesi, boyunduruk, pulluk, saban gibi aletler yaparken izlemiş ve böylece marangozluk sanatında ilerlemiştir (Namazov 2004: 302). Âşığın hayatı ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, ölüm yeri ve tarihi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Yirmi iki yaşındayken Deller köyünde Vekil Sarıyev’in düğününde âşıklık yapan üstat Hüseyn Saraclı’nın maharetli parmaklarının ve sesinin sihirli dünyasına kapılıp derin düşüncelere dalan Murad Sarıyev, armut ağacından hazırladığı sazıyla üstat âşığın sazının ahenk sırlarını keşfetmiştir. Musiki dünyasının sihirli, gizemli dünyasına olan hayranlığının sonucunda üstat âşığın da rızasıyla divani dünyasına adım atmıştır. Baş divaniyi ustalıkla okuyan Murad Sarıyev’in sanat hayatı Âşık Hüseyn Saraclı ile şekillenmiştir. Yirmi üç yıl boyunca Âşık Hüseyn Saraclı’ya çıraklık yapan Murad Sarıyev, Âşık Murad Kövrek veya saz ustası Âşık Murad olarak ün kazanmıştır. Sazın sırlarına, bütün inceliklerine aşina olan Âşık Hüseyn Saraclı üstün marangozluk bilgisine sahip Murad Sarıyev’e saz ustalığının sırlarını da öğretmiştir. Üstat âşık, Murad Sarıyev’in armut ağacından yaptığı ilk sazı görünce saz ustalığındaki başarısını fark edip onun iyi bir saz ustası olabileceğine inanmış ve saz ustalığını daha da olgunlaştırması için ona yol göstermiştir. O, Murad Sarıyev’in saz sarrafı olduğunu güzel hatıralarla yad etmiştir. Göyçe’de, Garagoyunlu’da, Garakilse’de, Ağbaba’da, Celaloğlu sınırlarında özellikle yaz aylarında Küren, Gangallı, Bezekli, Serhan, Seneyucan, Garahaç, İridaş, Gazan Dağı, Meda Dağı, Eyri Gar, Garaarhac, Şirek, Yemlikli, İlhı Dağı, Keçel Gora, Batdahlı, Gar Yeri, Bezekli gibi dağlardaki yerleşim yerlerinde saz havalarıyla ninni çaldıkları zamanları unutmayan Âşık Murad, bu anları “Yurd Yeri” adlı koşmasında şöyle dile getirmektedir: “Ulu babaları ötürüb yola,/ Yene öz yerinde yatar yurd yeri./ Ne geder obalar deyeler gurar,/ Hamını bir gözde tutar yurd yeri.” (Namazov 2004: 302-303). Âşığın edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, bu koşmasından başka şiirleriyle ilgili herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 21.06.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÛRİ BABA/İLHAMİ/İLHAM, İlhami Uçard. 28.02.1908 - ö. 14.07.1992Doğum YeriGörüntüle
2Memmed İsmayıl Mürşüt oğlud. 1 Kasım1939 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Abdürehim Esedoğlu Hakverdiyevd. 4 Mayıs 1870 - ö. 12 Aralık 1933Doğum YeriGörüntüle
4Yunus Korayd. 25 Ekim 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Şükran Yüceld. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7OZAN VELİ, Veli Kırboğad. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
8SEHAVET KERİMÎd. 01.03.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
9TATLICI ALİd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10EZİZ MEFTUN, Eziz Hasanoğlu Hüseynovd. 1936 - ö. 1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEMMED BAYRAMOVd. 1912 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12YUSUF YERGANLId. ? - ö. 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13AVNİ NURETTİNd. 1866 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ALİ GÜRBÜZ/GÜRBÜZ/ALİ, Ali Gürbüzd. 1924 - ö. 21.07.2005Madde AdıGörüntüle
15HAYDARÎ, Hıdır Hulusid. 1863-1867? - ö. 1910/1917?Madde AdıGörüntüle