MURAT OZANOĞLU, Durdağı Özen

(d. 1965 / ö. 2013)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kars'ın Arpaçay ilçesine bağlı Hamzagerek köyünde 1965'te doğan Durdağı Özen, şiirlerinde Murat Ozanoğlu mahlasını kullanır. Baba adı Asker; anne adı Naz olan âşığın dört kardeşi vardır. Hamzagerek köyünde çiftçilikle uğraşan Özen ailesi, Durdağı Özen beş yaşındayken Kars'ın merkezine yerleşir. 1975'te İzmir'e göç ederler. Annesi ve babası İzmir'de fabrika işçisi olarak çalışır ve emekli olur. İlköğrenimini Kars'ta tamamlayan âşık, ortaöğrenimine Kars'ta başlamış, ikinci sınıfa İzmir'de devam etmiş, bir süre sonra okulu bırakarak bir mandırada çalışmaya başlamış ve peynir üretimini öğrenerek bunu meslek edinmiştir. Askerliğini Çanakkale ve Kırkağaç'ta tamamlamıştır. On dokuz yaşında Nurten Hanım ile evlenen âşığın üç kızı iki oğlu olmak üzere beş çocuğu vardır. Durdağı Özen, 2013'te vefat etmiştir.

Durdağı Özen'in âşıklık geleneğiyle tanışması çocukluk döneminde hem Âşık Murat Çobanoğlu'nun Kars'ta bulunan âşıklar kahvesinde çalıp söyleyen hem de radyo programlarına katılan âşıkları dinleyerek olmuştur. 16-17 yaşlarında Âşık Ali Rıza Ezgi tarafından çıraklığa kabul edilmiş ve bu sayede âşıklık geleneği içerisinde yetişmiştir. Balıkesir, Denizli ve Antalya gibi çeşitli şehirlerde düzenlenen etkinliklere katılan Âşık Ali Rıza Ezgi, çırağı Durdağı Özen'i de beraberinde götürerek âşığın tecrübe kazanmasını sağlamıştır. Bu süreçlerden sonra âşıklığı kendisine meslek edinen Durdağı Özen, Nihat Koçak ve Bedri Sinan adlı iki çırak yetiştirmiştir. Göbek adının "Murat" olduğunu ve çevresindekiler tarafından bu isimle çağırıldığını ifade eden Durdağı Özen, Âşık Murat Çobanoğlu'nun önerisi üzerine göbek adını "Ozanoğlu" ile birleştirerek "Murat Ozanoğlu" mahlasını kullanmıştır (Ekici vd 2014: 101).

Âşık, icraları sırasında dinleyicilerin isteği üzerine genellikle Hüseyni makamını kullanarak hece ölçüsüyle şiir söylemiştir. Bunun yanı sıra, aruzlu şekillerden olan divan tarzında söylediği şiirleri de mevcuttur. Ancak, aruz ölçüsü hakkında pek fazla bilgiye sahip olmayan âşık, bu şiirlerini genellikle 4+4+4+3 hece ölçüsüyle oluşturmuştur. Özen, atışma yapabilmekte ve saz eşliğinde irticalen şiir söyleyebilmektedir. Aşk, güzellik, ayrılık, gurbet, zaman ve kaderden şikâyet, toplum ve Atatürk gibi çeşitli konularda şiir söyleyen Özen, Kars yöresi âşıklarının sıkça seslendirdiği havaları, âşık fasıllarının seyir ve adabını bilmektedir. 1986-2007 yılları arasında 22 kaset çıkaran âşık, "Hüseyin ile Senem" hikâyesini ve bazı Köroğlu kollarını bilmektedir. Âşık, birçok festivale katılmış, Kültür Bakanlığının düzenlediği yarışmalarda çeşitli dereceler almıştır (Ekici vd. 2014: 102).

Kaynakça

Ekici, M., P. Fedakar vd. (2014). İzmir'de Yaşayan Âşıklar Antolojisi. İzmir: İzmir Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: NÜKTE SEVİM DERDİÇOK
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ RIZA/KOCA KARTAL, Ali Rıza Ezgid. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2YAMANÎ/ SİNAN, Mürsel Sinan Uğursud. 05.03.1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TEKBAŞOĞLU/MEHMET/MEHMEDÎ, Mehmet Tekbaşoğlud. 10.06.1985 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Niyazi Zorlud. 03 Nisan 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Osman Namdard. 13 Haziran 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6YORGUNÎ, Şükrü Çelikd. 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Semihd. 19 Şubat 1952 - ö. 25 Mayıs 2013Ölüm YılıGörüntüle
8HACI CELİL, Celil Kapland. 10.10.1934 - ö. 17.02.2013Ölüm YılıGörüntüle
9Salih Ecerd. 20 Temmuz 1954 - ö. 23 Şubat 2013Ölüm YılıGörüntüle
10SAVAD ŞEFİ GIZId. 1885 - ö. 1950MeslekGörüntüle
11TEPELİOĞLU, Mihrali Tepelioğlud. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ALİ KARAd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ÇAĞLAYAN, Mevlüt Çağlayand. 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSTAFA ALAGÖZYAYLASId. 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TURANOĞLU, Sadık Turand. 12.02.1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KUL MUHİDDİNd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ZABİT, Nebi Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18DERDİYOKd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle