MÜSTAKÎM, Mehmed Müstakîm Efendi

(d. ?/? - ö. 1708-10/1120-21)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul'da doğan Müstakîm'in asıl adı Mehmed'dir. “Muhammediye-hân Müstakîm Efendi” diye meşhur oldu. Gençliğinde Halvetiye şeyhi Ümmî Sinân-zâde Hasan Efendi'ye intisap ettikten sonra İstanbul Aksaray’da Sofular Mahallesi'ndeki Halvetiye Alaaddin Zaviyesi'ne şeyh oldu. 1105/1693-94 yılındaki büyük yangında tekke yanınca, bir süre Ebu Eyüp Ensârî Cami'inde hasırların üstünde yaşadı. Defterdar Hasan Paşa, Sofular Tekkesi'ni tekrar inşa edince kendi tekkesinde ibadetle meşgul oldu. Vefat tarihi Sâlim'de 1120/1708-09; Safâyî, Belîğ ve Sicill-i Osmânî'de 1121/1709-10 olarak gösterilmektedir (Çapan 2005: 548; İnce 2005: 624;  Abdulkadiroğlu 1999: 385; Mehmed Süreyya 1311: 364).

Sesinin güzelliği ile tanınan Müstakîm, devrinde hoşsohbet bir insan olarak tanındı. Bu özelliği ile zamanının ileri gelenlerinin meclislerinde bulundu. Ayrıca tarih düşürmede yeteneği olan şairin evinin duvarlarını beyitlerle süslediği rivayet edilir (Çapan 2005: 548; İnce 2005: 624).

Kaynakça

Arslan, Mehmet (hzl.)(1994). Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba: Mehmet Siraceddin. Sivas: Dilek Matbaacılık.

Abdülkadiroğlu Abdülkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyl-i Zübdeti'l-Eşâr. Ankara: AKM Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

Ekinci, Ramazan (hzl.) (2013). Hâfız Hüseyin Ayvansarayî Vefeyât-ı Ayvansarayî. İstanbul:Buhara Yay.

İnce, Adnan (hzl.)(2005). Tezkiretü’ş-Şu'arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. 4. İstanbul: Matbaa-i Âmire

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fudalâ”. C. 2. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 18.12.2013

Eserlerinden Örnekler

Ehl-i dil itse aceb mi ârzû-yı nev-bahâr

Dâfi-i derd ü elemdür azm-i sûy-ı nev-bahâr

 

Hâce-i bâd-ı sabâ açdı kumâş-ı goncayı

Oldı pür-zînet dükân-ı çâr-sûy-ı nev-bahâr

 

Ko itsün sûz-ı nâr-ı ışk cismim dâg ile memlû

Ki her dâgı şeb- târ-ı gama bir şeb-çerâg olsun

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 548-49.)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852Doğum YeriGörüntüle
2AHMED HAMDULLAH EFENDİ, İstanbullud. ? - ö. 1899Doğum YeriGörüntüle
3Ayşe Şasad. 1 Ocak 1941 - ö. 16 Haziran 2014Doğum YeriGörüntüle
4ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852Doğum YılıGörüntüle
5AHMED HAMDULLAH EFENDİ, İstanbullud. ? - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
6Ayşe Şasad. 1 Ocak 1941 - ö. 16 Haziran 2014Doğum YılıGörüntüle
7ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852Ölüm YılıGörüntüle
8AHMED HAMDULLAH EFENDİ, İstanbullud. ? - ö. 1899Ölüm YılıGörüntüle
9Ayşe Şasad. 1 Ocak 1941 - ö. 16 Haziran 2014Ölüm YılıGörüntüle
10ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852MeslekGörüntüle
11AHMED HAMDULLAH EFENDİ, İstanbullud. ? - ö. 1899MeslekGörüntüle
12Ayşe Şasad. 1 Ocak 1941 - ö. 16 Haziran 2014MeslekGörüntüle
13ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14AHMED HAMDULLAH EFENDİ, İstanbullud. ? - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ayşe Şasad. 1 Ocak 1941 - ö. 16 Haziran 2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852Madde AdıGörüntüle
17AHMED HAMDULLAH EFENDİ, İstanbullud. ? - ö. 1899Madde AdıGörüntüle
18Ayşe Şasad. 1 Ocak 1941 - ö. 16 Haziran 2014Madde AdıGörüntüle