NAHVÎ, Nahvî İsmail Efendi

(d. ?/? - ö. 1698-99/1110)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Nahvî İsmail Efendi, İstanbulludur. Şairin ailesi ve yakın çevresi hakkında bilgi yoktur. Tasavvuf yoluna girerek şeyh olmuştur. Dinî emir ve yasaklara uyma konusunda hayatının her döneminde hassas davrandığı ve yaptığı işlerin hepsinde doğru yolu gözettiği kaynaklarda ifade edilmektedir (İnce 2005: 658). Boş vakitlerini camilerde, mescidlerde insanlara öğüt ve nasihat vererek değerlendiren şair, 1110/1698-99 yılında kendi evinde öldürül­müştür. İsmail Efendi'yi öldüren şahsın kimliği hususunda bir açıklık yok­tur. Sâlim Tezkiresi'nde "ol esnada bazı levendana öğüt ve nasihatta bulunmak merhumun alışkanlığı olması sebebiyle ol süfehadan bazı­ları bu büyük suçu işlemeye cür’et ettiler diyü şöhret bulmuştur" denilmektedir (İnce 2005: 659). Dostlarından birinin düşürdüğü şu tarihle durum biraz daha açıklık ka­zanmaktadır:

"Olup bir gice mihmân hânesinde

Şehîd etdi anı kalyon levendi

Didüm gûş eyleyüp fevtine târih

"Şehîden gitdi İsmail Efendi" 1110 /1698-99 (İnce 2005: 659).

Bu kıtadan anlaşıldığı kadarıyla Nahvî'nin katli, misafiri bulunan kalyon levendi tarafından gerçekleştirilmiştir (Özcan 1989: 246). Nahvî, Yenikapı Mevlevihanesi haricine defnolundu (Özcan 1989: 246; İnce 2005: 659; Kurnaz 2001:1039).

Vakayiü'l-Fuzala'da İsmail Efendi hakkında "talâkat-ı lisân ile meşhur, maarife âşinâ, hoş sohbet, şuh meşrep, sıcak kanlı bir âdem denilir. (Özcan 1989: 246) Sâlim'de ise "ilmi yönünden başka şiir ve inşa ile" de ilgi­sinin olduğu belirtilir. (İnce 2005: 659)

Kaynakça

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 660-62.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Vekayiü’l-Fuzelâ. Şakayık-ı Numaniye ve Zeyilleri. C.4. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 19.12.2013

Eserlerinden Örnekler

Tâze çemen ki feyz-i bahâr ile cûş ider

Ol serv-i bâg-ı behceti hem sebz-pûş ider

 

Sahbâ-yı nâz u işvesi geldikde çeşmine

Mest-i müdâm-ı meclis-i nahvet-fürûş ider

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 660-62).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Baltacıoğlu, Tunad. 1924 - ö. 15 Mart 2012Doğum YeriGörüntüle
2VEFÂ, Müstakîmzâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Doğum YeriGörüntüle
3FÂ\'İZ, Yirmisekiz Çelebi Süleyman Ağazâde Mehmed Fâ\'iz/Fâyiz Efendid. ? - ö. 19 Temmuz 1731Doğum YeriGörüntüle
4Baltacıoğlu, Tunad. 1924 - ö. 15 Mart 2012Doğum YılıGörüntüle
5VEFÂ, Müstakîmzâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Doğum YılıGörüntüle
6FÂ\'İZ, Yirmisekiz Çelebi Süleyman Ağazâde Mehmed Fâ\'iz/Fâyiz Efendid. ? - ö. 19 Temmuz 1731Doğum YılıGörüntüle
7Baltacıoğlu, Tunad. 1924 - ö. 15 Mart 2012Ölüm YılıGörüntüle
8VEFÂ, Müstakîmzâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Ölüm YılıGörüntüle
9FÂ\'İZ, Yirmisekiz Çelebi Süleyman Ağazâde Mehmed Fâ\'iz/Fâyiz Efendid. ? - ö. 19 Temmuz 1731Ölüm YılıGörüntüle
10Baltacıoğlu, Tunad. 1924 - ö. 15 Mart 2012MeslekGörüntüle
11VEFÂ, Müstakîmzâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724MeslekGörüntüle
12FÂ\'İZ, Yirmisekiz Çelebi Süleyman Ağazâde Mehmed Fâ\'iz/Fâyiz Efendid. ? - ö. 19 Temmuz 1731MeslekGörüntüle
13Baltacıoğlu, Tunad. 1924 - ö. 15 Mart 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VEFÂ, Müstakîmzâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FÂ\'İZ, Yirmisekiz Çelebi Süleyman Ağazâde Mehmed Fâ\'iz/Fâyiz Efendid. ? - ö. 19 Temmuz 1731Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Baltacıoğlu, Tunad. 1924 - ö. 15 Mart 2012Madde AdıGörüntüle
17VEFÂ, Müstakîmzâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Madde AdıGörüntüle
18FÂ\'İZ, Yirmisekiz Çelebi Süleyman Ağazâde Mehmed Fâ\'iz/Fâyiz Efendid. ? - ö. 19 Temmuz 1731Madde AdıGörüntüle