NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1LEBÎB, Mehmed Lebib Efendid. ? - ö. 1702-03Doğum YeriGörüntüle
2Savaş Aykılıçd. 28 Şubat 1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Derya Cebecioğlud. 12 Ekim 1967 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ali Suavid. 8 Aralık 1839 - ö. 20 Mayıs 1878Doğum YılıGörüntüle
5RIZÂ PAŞA, Hüseyin Rızâ Paşa, Yakovalıd. 1839 - ö. 1904Doğum YılıGörüntüle
6REMZÎ, Hüseyin Remzî Paşad. 1839 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
7FEŞÂNÎ, Bekird. 1809 - ö. 1900/1902?Ölüm YılıGörüntüle
8BEHCETd. 1864 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9KAHRÎd. 1840 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Toktogul Satılganovd. 1864 - ö. 1933MeslekGörüntüle
11RECÂÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12VÂKIF, Molla Nasrullah Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1650MeslekGörüntüle
13ŞEREF BACId. 1864 - ö. 1909Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İLHAMÎ, Ali İlhamî Deded. ? - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEMSÎ BABAd. ? - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RİF'AT, Mehmed Rif'at Bey, Bursalıd. 1828 - ö. 1876Madde AdıGörüntüle
17İZZET, Mehmed İzzet Bey, Filibelid. ? - ö. 1853Madde AdıGörüntüle
18NEVVÂB, Mir Möhsünd. 1833 - ö. 1919Madde AdıGörüntüle