NECÂTÎ

(d. ?/? - ö. 19. yy./?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı bilinmemektedir. Malatya’da doğmuştur. (Şentürk, Gülseren 1990: I/88; Kavruk, Özer 2006: 495). Doğum ve ölüm tarihleri hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte müellif nüshası olan Dîvân’ında yer alan Yeni Câmi’nin yapılışı nedeniyle yazdığı kasideden (Dîvân, vr. 37a) ve 1889 yılındaki yangını anlatan destanından (Dîvân, vr. 49a) 19. yüzyılın ikinci yarısı yaşayıp 20. yüzyılın başlarında öldüğü anlaşılmaktadır.

Şairin bilinen tek eseri Dîvân’ıdır.1308/1890 yılında telif edilen eser, müellif nüshası olup 60 varaktır.Gayr-ı müretteb olan Dîvân, iki bölümden oluşmaktadır. 38 varaklık ilk bölüm divan şiiri nazım şekilleriyle söylenmiş manzumelerden müteşekkildir. Bu bölümde 3 kaside, 1 müseddes, 1 tahmis, 4 murabba, 2 nazım, 63 gazel yer almaktadır. 39. varaktan başlayan ikinci bölümde ise üç destan vardır. Dîvân’ın sonunda Erzurumlu Hüseyin Nazmi ve Şerbetçi-zâde İsmâîll Har3im’in takrizleri bulunmaktadır (Dîvân, vr. 60a-60b).

Dîvân’ındaki bazı manzumelerinde kaderden ve bulunduğu durumdan sık sık şikâyet etmesi, onun hayatı boyunca çok sıkıntı çektiğini göstermektedir. Şiirlerinde Malatya’da gerçekleşen bazı sosyal olaylara yer vermesi, Dîvân’ın önemini artırmaktadır. Şair, aruz veznini kullanmada başarılıdır. Aruzla yazdığı şiirlerinde Nâbî etkisi hissedilmektedir. Ayrıca Dîvân’ında yer alan destanlar, onun halk şiiri geleneğine de yakın olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

Kaynakça

Kavruk, Hasan, M. Özer (2006). Geçmişten Günümüze Malatya Şairleri. Malatya: Malatya Belediyesi Kültür Yay.

Şentürk, Ahmet, M. Gülseren (1990). Malatyalı Şairler Antolojisi. C. I. Malatya.

Necâtî. Dîvân-ı Necâtî-i Malatyevî. Milli Kütüphane. Yz A 8876.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HAKAN YEKBAŞ
Yayın Tarihi: 02.04.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Kemâlât ehliyim dirsen bu şâna bir nişân ister

Geyerler hırka vü tâcı bu zevke izz ü şân ister

Cehâlet ehl olan dervîş ebed emmâreden çıkmaz

Şeyâtîn şerbetin içmiş hemen ol nefs nân ister 

Görünür sûreten zâhid velâkîn fitne-i âlem

Bu dünyâ bâtına sığmaz ki zîrâ dü-cihân ister

Yedinden gelmez ey sûfî sakın kibr ü riyâdan geç

Çıkup meydân-ı aşk içre ki hasma pehlivân ister

Gelen geçdi bu fânîden sana da kalmaz ey gâfil

Necâtî mürşid-i kâmil gibi pes ârifân ister

Necâtî. Dîvân-ı Necâtî-i Malatyevî. Milli Kütüphane. Yz A 8876. 29a.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Güzin Oralkand. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KUL VAHAP, Abdulvahap Saltd. 1934 - ö. 04.09.2014Doğum YeriGörüntüle
3HIDIR KOLUAÇIKd. 1919 - ö. 2004Doğum YeriGörüntüle
4Güzin Oralkand. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5KUL VAHAP, Abdulvahap Saltd. 1934 - ö. 04.09.2014Doğum YılıGörüntüle
6HIDIR KOLUAÇIKd. 1919 - ö. 2004Doğum YılıGörüntüle
7Güzin Oralkand. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8KUL VAHAP, Abdulvahap Saltd. 1934 - ö. 04.09.2014Ölüm YılıGörüntüle
9HIDIR KOLUAÇIKd. 1919 - ö. 2004Ölüm YılıGörüntüle
10Güzin Oralkand. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11KUL VAHAP, Abdulvahap Saltd. 1934 - ö. 04.09.2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HIDIR KOLUAÇIKd. 1919 - ö. 2004Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Güzin Oralkand. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14KUL VAHAP, Abdulvahap Saltd. 1934 - ö. 04.09.2014Madde AdıGörüntüle
15HIDIR KOLUAÇIKd. 1919 - ö. 2004Madde AdıGörüntüle