Cevat Neciboğlu

(d. 1893 / ö. 1958)
şair, yazar, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Seyyid Mehmed Cevat 1893'te Kerkük'te doğmuştur. Seyyid Mahmud Urfi'nin kardeşi ve Seyyid Necib'in oğludur. İlk öğrenimini Kerkük'te, ardından..öğretmen okulunu Bağdat'ta başarıyla tamamladı. Kerkük'te olduğu yıllarda Kudsîzade Ahmet Medenî ile birlikte, Kerkük matbuat tarihinde önemli bir yer edinecek olan Maârif dergisini çıkardı. Ardından Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle orduya katıldı. Bu savaş yıllarında teğmen olarak görev yaptı. Görevini Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar devam ettirdi. Savaştan sonra da Türkiye'de kalmaya karar verdi ve Türkiye'de kaldığı yıllarda Anadolu'nun çeşitli yerlerinde öğretmen olarak çalışıp hayatını sürdürdü. Emekli olduktan sonra ölümüne dek hayatını İstanbul'da geçirdi. Türkiye'de Cevat Neciboğlu olarak tanınan şair ve yazar Neciboğlu 1958'de İstanbul'da hayatını kaybetti.

Seyyid Mehmed Cevat Neciboğlu Irak Türklerinin kültürel tarihinde önemli bir yere sahiptir. Şiirlerini arkadaşı Kudsîzade Ahmet Medenî'yle birlikte çıkardığı Maârif dergisinde yayımladı. Şiirleri aynı zamanda Fuzûlî dergisinde de çıktı. Doğduğu topraklar olan Kerkük'ten ayrı kalarak İstanbul'da, yani gurbette kalması onda derin izler bıraktı. Ele geçen antolojideki altı şiirinden biri olan "Tahassür"de Kerkük şehrine olan bu kırk üç yıllık hasretini dile getirdiğini görürüz. Cevat Neciboğlu şiirlerinde aşk ve özlem temalarını geleneksel tarzda dile getirir. Ayrıca onun öğretmen ve yazar kimliği de 1911/1912'de Bağdat'ta basılan Nev Usûl-i Coğrafya-yı İbtidâî başlıklı ders kitabıyla ortaya çıkar.

Kaynakça

Akkoyunlu, Ziyat ve Saatçi, Suphi, Irak Muasır Türk Şâirleri Antolojisi, Kültür Bakanlığı, 1991, Ankara, s. 123-128

Ünver, N., "Neciboğlu Cevat", Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, cilt 6, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2006

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: TUĞRUL KAHRAMAN
Yayın Tarihi: 16.05.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Nev Usul-i Coğrafya-yı İbtidaîbilinmiyor / Bağdat1911/1912İnceleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MÂ\'İL, Takıyeddîn, Molla Takid. 1868-69 - ö. 1914-15?Doğum YeriGörüntüle
2RIZÂ, Şeyh Tâlibânî, Kerküklüd. 1838 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
3FÂ\'İZ, Abdülkâdir Fâ\'iz Tâlebânîd. 1834 - ö. 1897Doğum YeriGörüntüle
4CAFER USTA, Cafer Şanlıd. 1893 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ALİ RIZA, Ali Rıza Karsavurand. 1893 - ö. 04.12.1959Doğum YılıGörüntüle
6Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977Doğum YılıGörüntüle
7Yahya Kemal Beyatlıd. 2 Aralık 1884 - ö. 1 Kasım 1958Ölüm YılıGörüntüle
8HIFZIZÂDE/KÖYCÜ, Hüseyin Köycüd. 1895 - ö. 31.01.1958Ölüm YılıGörüntüle
9Ali Rıza Seyfid. 1880 - ö. 14 Temmuz 1958Ölüm YılıGörüntüle
10Nermin Şenol Kalyoncud. 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Fevzi Gönençd. 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Zeynep Tezcand. 1979 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Halit Fahri Ozansoyd. 13 Temmuz 1891 - ö. 23 Şubat 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Sami Sabit Karamand. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ahmet Cevatd. 5 Mayıs 1892 - ö. 1937Madde AdıGörüntüle
17Nazım Hikmet Rand. 20 Kasım 1901 - ö. 3 Haziran 1963Madde AdıGörüntüle
18Cevat Turand. 01 Ocak 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle