NESÎB, Hüseyin Nesîb Efendi, Karamanlı

(d. 1818/1234 - ö. 1896/1314)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Karaman'da 1234/1818 senesinde doğdu. Asıl adı Hüseyin Nesîb Efendi'dir. Şiirlerinde Nesîb mahlasını kullandı. Tarîkat-ı Muhammediye adlı kitabın şarihi olan Hâdimî Mehmed Efendi'nin torunlarından Karaman müftüsü El-hâc Hasîb Efendi'nin oğludur. Tahsilini mükemmel bir şekilde tamamladıktan sonra fenn-i kitâbet ve ilm-i inşâda olan malumat ve mahareti nedeniyle hacelik rütbesini elde etti. Tanzîmât-ı Hayriyye'nin başlangıcında 1255/1839 senesinde Karaman Kazası Müdürlüğü görevine getirildi. Bir müddet bu görevi yürüttükten sonra Mevlânâ dergâhında hilafet makamında bulunan ve babası Hasîb Efendi'nin çok yakın dostu olan Mehmed Sa'îd Efendi'ye damat oldu. Bu vesileyle 1265/1849 senesinde Konya'ya gitti. Sonra burada kayınpederi Mehmed Sa'îd Efendi'nin tavsiyesi ve kendi liyakat ve kabiliyeti nedeniyle salise rütbesine nail olarak Konya Meclisi üyeliğine getirildi. Daha sonra mutasarrıflık görevi verildi. Son görevi olan Yozgat mutasarrıflığından emekliye ayrıldı. 1314/1896 senesinde Yozgat'ta vefat etti.

Sicill-i Osmânî'ye göre fazilet sahibi mahir bir şair, ilm-i kitâbetde mükemmel hat ve inşaya sahip bir şahsiyet idi (Mehmed Süreyya 1311: 552). Fatîn'e göre de fetanet ve nezaket sahibi önemli bir şair ve inşada mahir bir zat idi. Özellikle Nef'î'nin Mevlânâ övgüsündeki bir gazeline yazdığı altı bendlik tahmisi o günlerde çok meşhur olmuştu (1271: 405). Şiirine örnek Fatîn Tezkiresi'ndedir.

Kaynakça

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî. C. IV. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 02.10.2014

Eserlerinden Örnekler

Tahmîs-i Mutarraf

Merhabâ ey Hazret-i Sâhib-kırân-ı ma'nevî

Şevketin müzdâd ola ey kahramân-ı uhrevî

Satvetinle kişver-i aşka getürdün pertevi

Kıldın a'dâ-yı tarîki heybetinle münzevî

Nâzım-ı manzûme-i silk-i le'âl-i Mesnevî

Mesnevî ammâ ki her beyti cihân-ı ma'rifet

Menba'-ı ilm-i ledün mu'ciz-beyân-ı ma'rifet

Defter-i zîbâsı feyz-i lâ-mekân-ı ma'rifet

Katresi deryâ-yı şevk-i râygân-ı ma'rifet

Zerresiyle âfitâbının berâber pertevi

Husrev-i endîşe kim aşk-ı Hüsâmü'd-dîn ile

Ülke-i nâsûta virmekde kudûmı velvele

Zü'l-fekâr-ı ma'nevîsiyle cihâna gulgule

Geldi temyîz eyledi virdi safâ ehl-i dile

Oldı tîg-ı bâtını dünyâya burhân-ı kavî

İlm-i vahdetde sebak-dâşı imâm-ı evliyâ

Bâz-ı evc-i lâ-mekân hünkâr-ı bezm-i asfiyâ

Mesnevî'den ahz ider esrârı cümle etkıyâ

Hâcesi ilm-i hakîkatde Resûl-i Kibriyâ

Hikmet-i ma'nîde şâkirdi Hakîm-i Gaznevî

Hâk-i pây-ı Şeyh Attâr'ım ki oldı himmeti

Buldı feyziyle derûnum bâg u râg-ı zîneti

Ney mi virdi kalbime bilmem rebâb mı rikkati

Himmeti olsun ziyâde oldı yâd-ı sohbeti

Tab'ıma üstâd-ı ders-i müşkilât-ı Mesnevî

Nef'î-i mu'ciz-beyânım bende-i Monlâ-yı Rûm

Râh-ı aşkında Nesîbâ eyleyüp terk-i rüsûm

Dinleyüp ez-cân u dil âvâze-i nây u kudûm

Hamd-lillâh bendesine keşf olur her bir ulûm

Ne Hakîm-i Gaznevî'yim ne Emîr-i Dihlevî

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 404.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAZÎF, Mehmed Nazîf Efendi, Karamanlıd. ? - ö. 1861Doğum YeriGörüntüle
2GÜLDİKEN, Durmuş Çetinkold. 10.07.1955 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
3ABDÜLLATİF, Fakîh Karamanî, Siyahserd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KEMÂL, Ali Kemâl Efendid. 1818-19 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ahmet Vefik Paşad. 1818 - ö. 1 Nisan 1891Doğum YılıGörüntüle
6KÂTİB HANIMd. 1818 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7ŞUKÛHÎ, Hacı Mehdid. 1829 - ö. 1896Ölüm YılıGörüntüle
8NA'ÎM BEY, Fraşerlid. ? - ö. 1896Ölüm YılıGörüntüle
9NÂCİYE HANIM, Nuhkuyulud. ? - ö. 1896 ds.Ölüm YılıGörüntüle
10NEVRES, Mehmed Nevres Paşad. 1825 - ö. 1872MeslekGörüntüle
11Ali (Direktör)d. 1846 - ö. 3 Şubat 1899MeslekGörüntüle
12BEHCET, Acem Kılıcı Seyfî Mustafa Efendizâde Mehmed Behcet Efendid. ? - ö. 22 Ağustos 1755MeslekGörüntüle
13GÂLİB, İzzet Bey-zâde İsmâil Gâlib Beyd. 1829 - ö. 1855 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÂ’İZ, Mehmed Sa'îd Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEYHÎ, Celâleddîn Deded. 1849 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RAHMİ, Abdurrahîm Efendid. ? - ö. 1808-09Madde AdıGörüntüle
17Saîd, Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Saîd Paşad. ? - ö. 1761Madde AdıGörüntüle
18ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23Madde AdıGörüntüle