NİGÂHÎ

(d. ?/? - ö. 1533/34/940)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bazı kaynaklara göre Aydınlı, bazılarına göre İstanbulludur. Tahsilini tamamlama fırsatını bulamayarak kâtip oldu. Sultan Divanî (Divane Mehmed Çelebi) İstanbul’a geldiğinde ona intisap ederek Mevlevî oldu. Sonradan abdâllara katılarak Melâmîlik yoluna giren şair 940/1533/34’de öldü. Kaynaklarda sıkıntılı bir ömür sürdüğü de kayıtlıdır. Sehî Bey, şair hakkında sadece “hoş-tab’dur” demekle yetinir. Latîfî Nigâhî’nin kendini beğenen, gururlu bir kimse olduğunu, “kibir uğursuzdur” sözüne uygun olarak zamanla dimağına halel gelip kaşlarını ve kirpiklerini kesmek suretiyle Kalenderîlere karıştığını, hatta “Hattın tırâş iderse ta’n itmenüz Nigâhî / Ehl-i kalemse n’ola dîvâne-râ kalem nîst” diyerek kendi hâlini ortaya koyduğunu söyler. Latîfî şiirlerinin az olmasına ve zor bulunmasına rağmen şairliğindeki incelikle tanındığını ifade etmektedir. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde iki, Pervâne Bey Mecmuası’nda üç şiiri bulunmaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Ali Enver (1309). Semâ’-Hâne-i Edeb. İstanbul: Âlem Matbaası.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994).  Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]

Köksal, M. Fatih (2006). “Nigâhî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: AKM Yay. 613.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

“Nigâhî” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 55.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 356a, 550b, 582a.

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul: Matbaa-i Âmidî.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 09.09.2013

Eserlerinden Örnekler

 Rişte-i cân ola her târı eger pîrehenüñ

 Ditreye üstüñe tâ olmaya âzürde tenüñ

 Kilk-i kudret ki yazarken rakam-ı ruhlaruñı

 Noktadur kim varak-ı hüsnüñe tammış dehenüñ

 Ne revâ ben ayaguñ öpemezin bâd-ı sabâ

 Gire koynına seher sen nâzük bedenüñ

 Kûh-ı mihnetde gehî tîşe gehî seng-i sitem

 Veh ki başına neler geldi görüñ Kûh-ken’üñ

 Husrev-i mülk-i sühen eyleye tahsîn baña

 Ey Nigâhî eger işitse bu nazm-ı hasenüñ


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İRFÂN, Mehmed Hayreddîn İrfân Paşad. 1815 - ö. 1888Doğum YeriGörüntüle
2Vahdetî, Hüsamzâde Ahmed Vahdetî Efendid. ? - ö. 1668Doğum YeriGörüntüle
3Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İRFÂN, Mehmed Hayreddîn İrfân Paşad. 1815 - ö. 1888Doğum YılıGörüntüle
5Vahdetî, Hüsamzâde Ahmed Vahdetî Efendid. ? - ö. 1668Doğum YılıGörüntüle
6Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İRFÂN, Mehmed Hayreddîn İrfân Paşad. 1815 - ö. 1888Ölüm YılıGörüntüle
8Vahdetî, Hüsamzâde Ahmed Vahdetî Efendid. ? - ö. 1668Ölüm YılıGörüntüle
9Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İRFÂN, Mehmed Hayreddîn İrfân Paşad. 1815 - ö. 1888MeslekGörüntüle
11Vahdetî, Hüsamzâde Ahmed Vahdetî Efendid. ? - ö. 1668MeslekGörüntüle
12Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İRFÂN, Mehmed Hayreddîn İrfân Paşad. 1815 - ö. 1888Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Vahdetî, Hüsamzâde Ahmed Vahdetî Efendid. ? - ö. 1668Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İRFÂN, Mehmed Hayreddîn İrfân Paşad. 1815 - ö. 1888Madde AdıGörüntüle
17Vahdetî, Hüsamzâde Ahmed Vahdetî Efendid. ? - ö. 1668Madde AdıGörüntüle
18Zafer Yalçınpınard. 26 Temmuz 1979 - ö. ?Madde AdıGörüntüle