Niyazi Berkes

(d. 21 Ekim 1908 / ö. 18 Aralık 1988)
Sosyolog
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kıbrıs/Lefkoşa’da doğdu. Liseye kadarki öğrenimini Kıbrıs’ta sürdürdü. Ancak Lozan Barış Antlaşması'yla Kıbrıs’ın İngiltere’ye ilhakı neticesinde ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etti. 1927’de İstanbul Sultanisinden mezun oldu. İstanbul Darülfünunu Hukuk Fakültesine kaydoldu, ardından Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümüne geçti. 1932 yılında buradan mezun oldu. Niyazi Berkes, 1933-1935 yılları arasında, sırasıyla Ankara Halkevinde kütüphane sorumlusu, Ankara Maarif Kolejinde müdürlük, İstanbul Üniversitesinde sosyoloji asistanlığı görevlerinde bulundu (Ak, 2014). 1935 yılında devlet tarafından Chicago Üniversitesinde sosyoloji eğitimine gönderildi. 1939’da DTCF’de asistanlığa başladı. Bazı çalışma arkadaşları ile birlikte üniversiteden tasfiye edildikten sonra 1952 yılında Kanada’ya yerleşti ve McGill Üniversitesinde öğretim üyeliğini yaptı. 1975 yılında profesörlük unvanı alarak aynı yıl emekliliğe ayrıldı. Niyazi Berkes emekli olduktan sonra İngiltere’de Hythe şehrine yerleşti. 1988 yılında vefat etti (Eloğlu, 2011).

Niyazi Berkes’in 1940’lardan itibaren çeşitli konularda yazılmış kitapları ile gazete ve dergilerde yayımlanmış çok sayıda yazısı bulunmaktadır. Sosyolojinin gelişmesinde en güçlü isimlerden biri olan Berkes, Türkiye’nin tarihsel ve toplumsal evrimiyle ilgili çalışmalarıyla tanınmaktadır. Kemalizm, çağdaşlaşma, sekülerizm, laiklik vb. konularda eserler kaleme almıştır. Berkes, kuramsal toplumbilim üzerine görüş ve düşüncelerini yansıtan çalışmalarının yanı sıra Türkiye’nin Osmanlı döneminden günümüze kadar olan süreçte geçirdiği değişimleri inceleyen araştırmalar yapmıştır. Bu yönüyle Berkes’in Türkiye’de Çağdaşlaşma adlı eseri önemli bir kaynaktır. Bir alan araştırması olan Bazı Ankara Köyleri Üzerine Bir Araştırma, adlı eseri Türkiye’de toplumbilim alanında yayımlanan ilk monografilerden biri olma özelliğine sahiptir (Berkes, 2014).

Kaynakça

Ak, Gökhan (2014). Türk Düşünce Hayatında Niyazi Berkes. Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.

Berkes, Niyazi (2014). Türkiye’de Çağdaşlaşma. İstanbul: YKY.

Eloğlu, Ezgi (2011). Niyazi Berkes’in Eserlerinde Türk Devrimi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ALTUNBAY
Yayın Tarihi: 29.10.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ekonomik Sosyolojiye GirişAlâeddin Kıral Basımevi / Ankara1941Çeviri
Bazı Ankara Köyleri Üzerinde Bir Araştırma- / Ankara1942Araştırma
Propaganda Nedir?Recep Ulusoğlu Matbaası / Ankara1942Diğer
Sokrates'in MüdafasıMaarif Vekâleti / Ankara1942Çeviri
Politika I-IIIMaarif Matbaası / İstanbul1944Çeviri
Demokrasi ve SosyalizmTan Matbaası / İstanbul1945Çeviri
Hüseyin Rahmi'nin Sosyal GörüşleriTürk Tarih Kurumu Basımevi / Ankara1945Diğer
Eski Atina'da Demokrasinin Doğuşuna DairTürk Tarih Kurumu Basımevi / Ankara1946Diğer
Politika IV-VIIIMEB Yay. / Ankara1946Çeviri
Grek Şehir Devletinin Yıkılışı ve Bunun Sosyal Düşünüş Üzerindeki Tepkilerine DairTürk Tarih Kurumu Basımevi / Ankara1947Diğer
Totem ve TabuMilli Eğitim Basımevi / Ankara1947Çeviri
Turkish Nationalism and Western Civilization: Selected Essays of Ziya GökalpColumbia University Press / New York1959Diğer
İlk Türk Matbaası Kurucusunun Dini ve Fikri KimliğiTürk Tarih Kurumu Basımevi / Ankara1962Diğer
The Development of Secularizm in TurkeyMcGill University Press / Montreal1964Diğer
Batıcılık, Ulusculuk ve Toplumsal Devrimlerİstanbul Matbaası / İstanbul1965Diğer
İki yüz yıldır neden bocalıyoruz?İstanbul Matbaası / İstanbul1965Diğer
Yahudi MeselesiSol Yayınları / Ankara1968Çeviri
100 Soruda Türkiye İktisat TarihiGerçek Yayınevi / İstanbul1969Diğer
Arap Dünyasında İslâmiyet Milliyetçilik SosyalizmKöprü yayınları / İstanbul1969Diğer
Türkiye'de ÇağdaşlaşmaBilgi Yayınevi / Ankara1973Diğer
İslamlık, Ulusculuk, SosyalizmBilgi Yayınevi / Ankara1975Diğer
Türk Düşününde Batı SorunuBilgi Yayınevi / Ankara1975Diğer
Unutulan Adamİstanbul Matbaası / İstanbul1976Diğer
Atatürk ve DevrimlerAdam Yay. / İstanbul1982Diğer
Teokrasi ve LaiklikAdam Yay. / İstanbul1984Diğer
Felsefe ve Toplumbilim YazılarıAdam Yay. / İstanbul1985Diğer
Unutulan YıllarŞefik Matbaası / İstanbul1997Hatıra
Asya Mektupları : Gezi, İzlenimler, EleştirilerYKY / İstanbul1999Diğer
Patrikhane ve EkümeniklikKaynak Yayınları / İstanbul2002Diğer
Türkiye'de Köy EnstitüleriTarihçi Kitabevi / İstanbul2010Çeviri
Türkiye İktisat TarihiYKY / İstanbul2013Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Levent, Mehmetd. 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Yaşın, Neşed. 12 Şubat 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Erhan Benerd. 19 Nisan 1929 - ö. 7 Aralık 2007Doğum YeriGörüntüle
4EYUP SAMSAKd. 1908 - ö. 1956Doğum YılıGörüntüle
5Nimet Çalapalad. 1908 - ö. 1984Doğum YılıGörüntüle
6Yaşar Nabi Nayırd. 1908 - ö. 15 Mart 1981Doğum YılıGörüntüle
7BEHÇET MAHİRd. 1919 - ö. 22.06.1988Ölüm YılıGörüntüle
8Şükrü Ramod. 1918 - ö. 1988Ölüm YılıGörüntüle
9Rahmet Feyzid. 10 Eylül 1918 - ö. 18 Ocak 1988Ölüm YılıGörüntüle
10Hilmi Ziya Ülkend. 3 Ekim 1901 - ö. 5 Haziran 1974MeslekGörüntüle
11Örsel, Sedefd. 03 Kasım 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Cemil Meriçd. 12 Aralık 1916 - ö. 13 Haziran 1987MeslekGörüntüle
13Sapaz, K. Tahird. 02 Ocak 1945 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Kubilay Tunçerd. 12 Haziran 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kilimci, Ayşed. 10 Şubat 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NİYAZİ ECEd. 20.02.1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977Madde AdıGörüntüle
18M. Niyazi Akıncıoğlud. 1919 - ö. 1 Şubat 1979Madde AdıGörüntüle