NURA FERYADÎ, Mehmet Kurt

(d. 24.06.1938 / ö. -)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Mehmet Kurt, 24 Haziran 1938 tarihinde Erzurum’un Uzundere ilçesine bağlı Cevizli (Hatka) köyünde doğmuştur. Nura Feryadî mahlasını kullanan âşık, Ümmî âşıklardandır. Âşıklığa 1969'da gördüğü rüya sonucunda başlar. Ustası yoktur. Mahlasını rüyasında gördüğü pir vermiştir. Saz çalmayı bilmeyen âşık genellikle irticalen şiir söyler. Âşıklığı herkesin yapamayacağı bir meslek olarak değerlendiren Âşık Nura Feryadî, âşıklığın dışında rençperlik ve çiftçilikle uğraşır (Kurt 1996). Âşıklık sanatını daha çok köy çevrelerindeki kahvehanelerde, düğünlerde ve güreşlerde icra etmektedir. Erzurum haricinde, Bursa ve İzmir’e gitmiştir. Bazı yarışmalarda birkaç ödül almıştır. Sipariş üzerine özel kasetler doldurduğu bilinmektedir (Özarslan 2001: 386).

Âşık Nura Feryadî, kahvehane, düğün, mahallî geceler münasebetiyle yapılan âşık fasıllarına pek katılmayan veya yarışma, şenlik ve benzeri faaliyetler içinde verimleriyle fazlaca yer almayan, saz çalmayan ve irtical gücü bulunmayan; ancak âşık tarzı şiir geleneği vadisinde geleneksel vezin, tür ve şekilde şiir yazıp söyleyen bir gelenek temsilcisidir (Özarslan 2001: 102). Fasıllara iştirak ettiğinde âşık karşılaşmaları yapmak yerine kendi eserlerini söylemeyi tercih etmektedir. Bu şiirlerin tamamı icra bakımından serbest deyiş özelliği taşır. Âşık Nura Feryadî'nin çoğunlukla semai türünde söylediği şiirlerinde umumiyetle taasavvufî konuların tema olarak işlendiği görülür. Âşık Nura Feryadî, dünyevî konuları şiirlerine konu etmeyen bir âşıktır. Nakşibendi tarikatı müntesibi olması dolaysıyla ehl-i tarik bir tavrı olan âşığın eserlerini daha çok dinî ve tasavvufî konularda vermesine sebep teşkil eder (Özarslan 2001: 104). Mahirî ile Mahıtaban hikâyesi anlattığı ve yörede anlatılan halk hikâyelerinden bir kaçını bildiği de kaydedilmiştir (Vural 2012: 175).

Kaynakça

Mehmet Kurt, 1938, Erzurum-Uzundere, okur-yazar, çiftçi. [10.02.1996 tarihinde Erzurum’da Metin Özarslan tarafından yapılan görüşme. Görüşmenin ses kaydı ve deşifre edilmiş metin, M. Özarslan arşivindedir.]

Özarslan, Metin (2001). Erzurum Âşıklık Geleneği. Ankara: Akçağ Yay.

Vural, Temel (2012). Sümmanî'den Günümüze Oltu Havzası Şairleri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAKKI BEY/KARAZLI HAKKI, İsmail Hakkı Tercand. 1872/1875/1878? - ö. 20.03.1948Doğum YeriGörüntüle
2NEF'Î, Erzurumlu Resûl Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Sırrı Akatayd. 1916 - ö. 1982Doğum YeriGörüntüle
4HAKKI BEY/KARAZLI HAKKI, İsmail Hakkı Tercand. 1872/1875/1878? - ö. 20.03.1948Doğum YılıGörüntüle
5NEF'Î, Erzurumlu Resûl Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Sırrı Akatayd. 1916 - ö. 1982Doğum YılıGörüntüle
7HAKKI BEY/KARAZLI HAKKI, İsmail Hakkı Tercand. 1872/1875/1878? - ö. 20.03.1948MeslekGörüntüle
8NEF'Î, Erzurumlu Resûl Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9Sırrı Akatayd. 1916 - ö. 1982MeslekGörüntüle
10HAKKI BEY/KARAZLI HAKKI, İsmail Hakkı Tercand. 1872/1875/1878? - ö. 20.03.1948Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11NEF'Î, Erzurumlu Resûl Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Sırrı Akatayd. 1916 - ö. 1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HAKKI BEY/KARAZLI HAKKI, İsmail Hakkı Tercand. 1872/1875/1878? - ö. 20.03.1948Madde AdıGörüntüle
14NEF'Î, Erzurumlu Resûl Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Sırrı Akatayd. 1916 - ö. 1982Madde AdıGörüntüle