NÛRÎ, Derviş Ahmed

(d. ?/? - ö. 1786-87/1201)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmed’dir. Afyonkarahisar’da doğdu. Afyon’da bir süre ilim tahsil ettikten sonra Konya’ya gitti ve tanınmış müderrislerden Kara Halil Efendi’den Beyzavî Tefsiri okudu. Ârif Çelebi’nin Konya Mevlevîhânesi şeyhliğinin sonlarına doğru Mevlevîliğe ilgi duymaya başladı. Mevlevilik geleneklerine göre hizmetini tamamladıktan sonra külah giyerek Mevlevi oldu. Sâkıb Dede, Hâlis Ahmed Dede ve Muhammed Ali Dede gibi Mevlevi büyüklerinden istifade imkânı buldu. 1170/1756-57 yılında Yenikapı Mevlevihanesinde bulunurken hattat, Kazasker Ekşiaşzâde Veliyyüddîn Efendi (ö.1182/1768) ile tanıştı. Kazasker, kendisini sevip beğenerek yakınlarında bulunan dergâhlardan birinin şeyhliğini teklif etti. Fakat kabul etmeyip Afyonkarahisar Mevlevihanesi şeyhi Dîvâne Mehmed Çelebi (Sultan Dîvânî)’yi ziyarete gitti. Nûrî, Ekşiaşzâde Veliyyüddin Efendi’nin Şeyhülislamlığı sırasında (ilki 1760-1761, ikincisi 1766-1768) Afyon’da boş bulunan bir müderrisliğe tayin edildi. 1201/1786-87 yılında Kütahya’da vefat etti.

Esrâr Dede’ye göre ârifâne ve âşıkâne şiirleri vardır (Genç 2000:510). Semâhâne-i Edeb müellifi de Nûrî Efendi’nin şairliği hakkında müspet değerlendirmelerde bulunur ve devir ediplerinin de benzer ifadeleri olduğunu söyler (Erdem 2013: 210).

Kaynakça

Erdem, Sadık (hzl.) (2013). Ali Enver-Semâ-hâne-i Edeb. Ankara: TTK Yay. 210.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 510-511.

Kurnaz, Cemal, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1104-1105.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1990). C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 85.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ORHAN KURTOĞLU
Yayın Tarihi: 08.05.2014

Eserlerinden Örnekler

Yâ men ve’ade’l-hubbi li-men dâme rızâhu

El-hubbu devâmî ve livâ’l-hubbi sivâhu

(Rızasını isteyen sevgi vaad eden kişi! Benim varlığımın devamı sevgidir. Sevgi olmazsa ben yokum.)

İn-şi’te vukûfen leke’l-idrâkü bî-şevkî

Lâ-tüs’el ‘ani’l-mer’i ve ebsır kuranâhu

(Benim sevgimi anlamak istersen şevkimi idrâk etmelisin. Nitekim kişiyi sorma, arkadaşlarına bak.)

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 511.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Ali Ulaş Akalınd. 23 Ocak 1980 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Aydınd. 4 Mart 1923 - ö. 31 Mart 2016Doğum YeriGörüntüle
4ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 1938 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ali Ulaş Akalınd. 23 Ocak 1980 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Aydınd. 4 Mart 1923 - ö. 31 Mart 2016Doğum YılıGörüntüle
7ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 1938 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Ali Ulaş Akalınd. 23 Ocak 1980 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Aydınd. 4 Mart 1923 - ö. 31 Mart 2016Ölüm YılıGörüntüle
10ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 1938 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Ali Ulaş Akalınd. 23 Ocak 1980 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Mehmet Aydınd. 4 Mart 1923 - ö. 31 Mart 2016MeslekGörüntüle
13ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ali Ulaş Akalınd. 23 Ocak 1980 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Aydınd. 4 Mart 1923 - ö. 31 Mart 2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞAH İSMAİL, İsmail Özalpd. 1938 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Ali Ulaş Akalınd. 23 Ocak 1980 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Mehmet Aydınd. 4 Mart 1923 - ö. 31 Mart 2016Madde AdıGörüntüle