NÛRÎ, Derviş Ahmed

(d. ?/? - ö. 1201/1786-87)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ahmed’dir. Afyonkarahisar’da doğdu. Afyon’da bir süre ilim tahsil ettikten sonra Konya’ya gitti ve tanınmış müderrislerden Kara Halil Efendi’den Beyzavî Tefsiri okudu. Ârif Çelebi’nin Konya Mevlevîhânesi şeyhliğinin sonlarına doğru Mevlevîliğe ilgi duymaya başladı. Mevlevilik geleneklerine göre hizmetini tamamladıktan sonra külah giyerek Mevlevi oldu. Sâkıb Dede, Hâlis Ahmed Dede ve Muhammed Ali Dede gibi Mevlevi büyüklerinden istifade imkânı buldu. 1170/1756-57 yılında Yenikapı Mevlevihanesinde bulunurken hattat, Kazasker Ekşiaş-zâde Veliyyüddîn Efendi (ö.1182/1768) ile tanıştı. Kazasker, kendisini sevip beğenerek yakınlarında bulunan dergâhlardan birinin şeyhliğini teklif etti. Fakat kabul etmeyip Afyonkarahisar Mevlevihanesi şeyhi Dîvâne Mehmed Çelebi (Sultan Dîvânî)’yi ziyarete gitti. Nûrî, Ekşiaş-zâde Veliyyüddin Efendi’nin Şeyhülislamlığı sırasında (ilki 1760-1761, ikincisi 1766-1768) Afyon’da boş bulunan bir müderrisliğe tayin edildi. 1201/1786-87 yılında Kütahya’da vefat etti.

Esrâr Dede’ye göre ârifâne ve âşıkâne şiirleri vardır (Genç 2000:510). Semâhâne-i Edeb müellifi de Nûrî Efendi’nin şairliği hakkında müspet değerlendirmelerde bulunur ve devir ediplerinin de benzer ifadeleri olduğunu söyler (Erdem 2013: 210).

Kaynakça

Erdem, Sadık (hzl.) (2013). Ali Enver-Semâ-hâne-i Edeb. Ankara: TTK Yay. 210.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 510-511.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1104-1105.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1990). C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 85.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ORHAN KURTOĞLU
Yayın Tarihi: 08.05.2014
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Yâ men ve’ade’l-hubbi li-men dâme rızâhu

El-hubbu devâmî ve livâ’l-hubbi sivâhu

(Rızasını isteyen sevgi vaad eden kişi! Benim varlığımın devamı sevgidir. Sevgi olmazsa ben yokum.)

İn-şi’te vukûfen leke’l-idrâkü bî-şevkî

Lâ-tüs’el ‘ani’l-mer’i ve ebsır kuranâhu

(Benim sevgimi anlamak istersen şevkimi idrâk etmelisin. Nitekim kişiyi sorma, arkadaşlarına bak.)

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 511).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Doğum YeriGörüntüle
2İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Kahramand. 09 Eylül 1978 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Doğum YılıGörüntüle
5İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Kahramand. 09 Eylül 1978 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Ölüm YılıGörüntüle
8İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Kahramand. 09 Eylül 1978 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978MeslekGörüntüle
11İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Mehmet Kahramand. 09 Eylül 1978 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Kahramand. 09 Eylül 1978 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Madde AdıGörüntüle
17İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Mehmet Kahramand. 09 Eylül 1978 - ö. ?Madde AdıGörüntüle