NÛRÎ, Derviş Ahmed

(d. ?/? - ö. 1201/1786-87)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmed’dir. Afyonkarahisar’da doğdu. Afyon’da bir süre ilim tahsil ettikten sonra Konya’ya gitti ve tanınmış müderrislerden Kara Halil Efendi’den Beyzavî Tefsiri okudu. Ârif Çelebi’nin Konya Mevlevîhânesi şeyhliğinin sonlarına doğru Mevlevîliğe ilgi duymaya başladı. Mevlevilik geleneklerine göre hizmetini tamamladıktan sonra külah giyerek Mevlevi oldu. Sâkıb Dede, Hâlis Ahmed Dede ve Muhammed Ali Dede gibi Mevlevi büyüklerinden istifade imkânı buldu. 1170/1756-57 yılında Yenikapı Mevlevihanesinde bulunurken hattat, Kazasker Ekşiaş-zâde Veliyyüddîn Efendi (ö.1182/1768) ile tanıştı. Kazasker, kendisini sevip beğenerek yakınlarında bulunan dergâhlardan birinin şeyhliğini teklif etti. Fakat kabul etmeyip Afyonkarahisar Mevlevihanesi şeyhi Dîvâne Mehmed Çelebi (Sultan Dîvânî)’yi ziyarete gitti. Nûrî, Ekşiaş-zâde Veliyyüddin Efendi’nin Şeyhülislamlığı sırasında (ilki 1760-1761, ikincisi 1766-1768) Afyon’da boş bulunan bir müderrisliğe tayin edildi. 1201/1786-87 yılında Kütahya’da vefat etti.

Esrâr Dede’ye göre ârifâne ve âşıkâne şiirleri vardır (Genç 2000:510). Semâhâne-i Edeb müellifi de Nûrî Efendi’nin şairliği hakkında müspet değerlendirmelerde bulunur ve devir ediplerinin de benzer ifadeleri olduğunu söyler (Erdem 2013: 210).

Kaynakça

Erdem, Sadık (hzl.) (2013). Ali Enver-Semâ-hâne-i Edeb. Ankara: TTK Yay. 210.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 510-511.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1104-1105.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1990). C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 85.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ORHAN KURTOĞLU
Yayın Tarihi: 08.05.2014
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Yâ men ve’ade’l-hubbi li-men dâme rızâhu

El-hubbu devâmî ve livâ’l-hubbi sivâhu

(Rızasını isteyen sevgi vaad eden kişi! Benim varlığımın devamı sevgidir. Sevgi olmazsa ben yokum.)

İn-şi’te vukûfen leke’l-idrâkü bî-şevkî

Lâ-tüs’el ‘ani’l-mer’i ve ebsır kuranâhu

(Benim sevgimi anlamak istersen şevkimi idrâk etmelisin. Nitekim kişiyi sorma, arkadaşlarına bak.)

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 511).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEYÂNÎ, Enfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1664/1665Doğum YeriGörüntüle
3Ayşe Serhat Kesteld. 1922 - ö. 23 Temmuz 2012Doğum YeriGörüntüle
4İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5BEYÂNÎ, Enfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1664/1665Doğum YılıGörüntüle
6Ayşe Serhat Kesteld. 1922 - ö. 23 Temmuz 2012Doğum YılıGörüntüle
7İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8BEYÂNÎ, Enfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1664/1665Ölüm YılıGörüntüle
9Ayşe Serhat Kesteld. 1922 - ö. 23 Temmuz 2012Ölüm YılıGörüntüle
10İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?MeslekGörüntüle
11BEYÂNÎ, Enfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1664/1665MeslekGörüntüle
12Ayşe Serhat Kesteld. 1922 - ö. 23 Temmuz 2012MeslekGörüntüle
13İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BEYÂNÎ, Enfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1664/1665Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ayşe Serhat Kesteld. 1922 - ö. 23 Temmuz 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İrfan Ünver Nasrattinoğlud. 18 Aralık 1937 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BEYÂNÎ, Enfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1664/1665Madde AdıGörüntüle
18Ayşe Serhat Kesteld. 1922 - ö. 23 Temmuz 2012Madde AdıGörüntüle