NÛRÎ, Derviş Ahmed

(d. ?/? - ö. 1786-87/1201)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmed’dir. Afyonkarahisar’da doğdu. Afyon’da bir süre ilim tahsil ettikten sonra Konya’ya gitti ve tanınmış müderrislerden Kara Halil Efendi’den Beyzavî Tefsiri okudu. Ârif Çelebi’nin Konya Mevlevîhânesi şeyhliğinin sonlarına doğru Mevlevîliğe ilgi duymaya başladı. Mevlevilik geleneklerine göre hizmetini tamamladıktan sonra külah giyerek Mevlevi oldu. Sâkıb Dede, Hâlis Ahmed Dede ve Muhammed Ali Dede gibi Mevlevi büyüklerinden istifade imkânı buldu. 1170/1756-57 yılında Yenikapı Mevlevihanesinde bulunurken hattat, Kazasker Ekşiaş-zâde Veliyyüddîn Efendi (ö.1182/1768) ile tanıştı. Kazasker, kendisini sevip beğenerek yakınlarında bulunan dergâhlardan birinin şeyhliğini teklif etti. Fakat kabul etmeyip Afyonkarahisar Mevlevihanesi şeyhi Dîvâne Mehmed Çelebi (Sultan Dîvânî)’yi ziyarete gitti. Nûrî, Ekşiaş-zâde Veliyyüddin Efendi’nin Şeyhülislamlığı sırasında (ilki 1760-1761, ikincisi 1766-1768) Afyon’da boş bulunan bir müderrisliğe tayin edildi. 1201/1786-87 yılında Kütahya’da vefat etti.

Esrâr Dede’ye göre ârifâne ve âşıkâne şiirleri vardır (Genç 2000:510). Semâhâne-i Edeb müellifi de Nûrî Efendi’nin şairliği hakkında müspet değerlendirmelerde bulunur ve devir ediplerinin de benzer ifadeleri olduğunu söyler (Erdem 2013: 210).

Kaynakça

Erdem, Sadık (hzl.) (2013). Ali Enver-Semâ-hâne-i Edeb. Ankara: TTK Yay. 210.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 510-511.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1104-1105.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1990). C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 85.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ORHAN KURTOĞLU
Yayın Tarihi: 08.05.2014
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Yâ men ve’ade’l-hubbi li-men dâme rızâhu

El-hubbu devâmî ve livâ’l-hubbi sivâhu

(Rızasını isteyen sevgi vaad eden kişi! Benim varlığımın devamı sevgidir. Sevgi olmazsa ben yokum.)

İn-şi’te vukûfen leke’l-idrâkü bî-şevkî

Lâ-tüs’el ‘ani’l-mer’i ve ebsır kuranâhu

(Benim sevgimi anlamak istersen şevkimi idrâk etmelisin. Nitekim kişiyi sorma, arkadaşlarına bak.)

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 511).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Doğum YeriGörüntüle
2HİNDÎ, HAMDÎ, Mahmûdd. 1513-14 - ö. Ağustos 1579’dan sonra ?Doğum YeriGörüntüle
3Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002Doğum YeriGörüntüle
4Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Doğum YılıGörüntüle
5HİNDÎ, HAMDÎ, Mahmûdd. 1513-14 - ö. Ağustos 1579’dan sonra ?Doğum YılıGörüntüle
6Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002Doğum YılıGörüntüle
7Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Ölüm YılıGörüntüle
8HİNDÎ, HAMDÎ, Mahmûdd. 1513-14 - ö. Ağustos 1579’dan sonra ?Ölüm YılıGörüntüle
9Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002Ölüm YılıGörüntüle
10Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978MeslekGörüntüle
11HİNDÎ, HAMDÎ, Mahmûdd. 1513-14 - ö. Ağustos 1579’dan sonra ?MeslekGörüntüle
12Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002MeslekGörüntüle
13Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HİNDÎ, HAMDÎ, Mahmûdd. 1513-14 - ö. Ağustos 1579’dan sonra ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Osman Attilâd. 1922 - ö. 20 Nisan 1978Madde AdıGörüntüle
17HİNDÎ, HAMDÎ, Mahmûdd. 1513-14 - ö. Ağustos 1579’dan sonra ?Madde AdıGörüntüle
18Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002Madde AdıGörüntüle