NÛRÎ, Şeyh Seyyid Hasan Nurî Efendi

(d. Ocak/Şubat 1620/Safer 1029 - ö. 15 Kasım 1688/21 Muharrem 1100)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Balat şeyhi ismiyle meşhur olan Şeyh Seyyid Hasan Nurî Efendi 1029 Safer / 1619-1620 yılı Ocak – Şubat ayında İstanbul’da doğdu. Eyüp türbedarı Abdulhâlık Efendi’nin torunu, Koca Mustafa Paşa Tekyesi şeyhi Seyyid Mehmed Emin Efendi’nin oğludur. Balat’da Ferruh Kethuda Tekyesi şeyhi şair Vahyî ve Mehmed Emin Efendi’nin babasıdır. Hüsn-i hatta sülüs ve nesih yazıya ilgi duyan Hasan Nurî Efendi, babasının arkadaşlarından Yusuf Sinan Efendi’nin oğlu Kadı Abdülkerim Efendi’den hüsn-i hat dersleri aldı. Müderris olup Koca Mustafa Paşa şeyhi Necmeddin Hasan Efendi’nin kız kardeşiyle evlendi. Hasan Nurî Efendi, babası 1029 / 1619- 1620 yılında hacda vefat ettiğinde şeyhlik makamına geçen kız kardeşinin oğlu Kirameddin Efendi’ye bağlanarak Halvetîlik yoluna girdi. Aklî ve naklî ilimlerde eğitimini tamamladıktan sonra Şeyh Kirameddin Efendi yerine şeyhlik makamına geçti. 1074 / 1663-1664 yılında Balat’da Ferruh Kethuda Tekyesi şeyhi oldu. Bu vazifede iken vebaya yakalandı. 21 Muharrem 1100 / 15 Kasım 1688 tarihinde yetmiş yaşında iken vefat etti. Vefatına “magni” (1100) kelimesi tarih düşürülmüştür. Kabri Eyüp’te Yavdud denen yerdedir.

Sağlam bir imla ve güzel bir yazıya sahip olduğu, kendi hattıyla birçok eser yazdığı nakledilir. Nûrî mahlasını kullanan Hasan Nurî Efendi’nin güzel ilahileri, hoş sözleri ve tasavvufî şiirleri vardır.

Kaynakça

Aktan, Ali, vd. (hzl) (1995). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmânî. İstanbul: Sebil Yay.

Çapan, Pervin (haz.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr). İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş-Şuarâ. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şakaik-ı Nu‘maniye ve Zeyilleri Vekayiü’l-Fudalâ II-III Şeyhi Mehmed Efendi.İstanbul: Çağrı Yay.

Şemseddin Sami (1996). Kamusu’l-a’lâm. Ankara: Kaşkar Neşriyat.
 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÖNEL
Yayın Tarihi: 18.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Senün esrârını keşf ide bir dil
O dili zü’l-fikâr ile iki dil

Rûy-ı pâkinde ol siyeh hâl
Hîç olmaz söz itmeden hâl

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay. s.1104.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Suavi Süalpd. 23 Nisan 1926 - ö. 14 Nisan 1981Doğum YeriGörüntüle
2REMZÎ, Hafız Mehmedd. ? - ö. 1746-47Doğum YeriGörüntüle
3Güvenç, Elmand. 1950 - ö. 23 Nisan 2003Doğum YeriGörüntüle
4SÂDIK, Ebu’s-Suûdzâde Mehmed Sâdık Efendid. 1620 - ö. Şubat 1672Doğum YılıGörüntüle
5HAMDÎ, Ahmed Hamdî Çelebid. 1620-21 - ö. 1703-04Doğum YılıGörüntüle
6TECELLÎ, Abdülkadir Zülfikar Efendid. 1620-21? - ö. 1688-89Doğum YılıGörüntüle
7SEMTÎ, Semtî Çelebid. ? - ö. 1688-89Ölüm YılıGörüntüle
8NİKÂTÎ, Ahmedd. ? - ö. 1688-89Ölüm YılıGörüntüle
9MUHLİS/MUHLİSÎ, Defterdarzâde Mehmed M. Paşad. ? - ö. 16 Ağustos 1688Ölüm YılıGörüntüle
10SABÛRÎ, Hüseyin Sabûrî Efendi, Tebrizlid. ? - ö. 1852MeslekGörüntüle
11DÂLÎ, Şeyh Dâli Dede, Kartal Deded. ? - ö. 1601MeslekGörüntüle
12EFLÂKÎ, Tekirdağlıd. 1808 - ö. 1876MeslekGörüntüle
13MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FEVZÎ, Derviş Mustafa Fevzî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NİYÂZÎ, Gurebâ-i Yesâr Agası-zâde Niyâzî Çelebid. ? - ö. 1622'den sonra?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TARÎKÎ, Tarîkî Çelebid. ? - ö. 971/1563'te sağMadde AdıGörüntüle
17RUSÛHÎ,
 Ankaravî İsmaild. ? - ö. 1631Madde AdıGörüntüle
18MEHMED ATÂULLAH BEY, İstanbullud. 1809 - ö. 1851Madde AdıGörüntüle