ÖMER, Ömer Lütfi Veli

(d. 1874 / ö. 1957)
âşık, kundura tamircisi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ömer Lütfi, 1874'te Kırşehir'in Kaman ilçesine bağlı Ömer Hacılı köyünde dünyaya gelmiştir. Yörede Âşık Ömer olarak tanınan Ömer Lütfi, soyadı kanunundan sonra Veli soyadını almıştır. Babası Çopur Mustafa olarak tanınmıştır. Annesinin adı ise Nazife'dir. Âşık Ömer savaş yıllarında Yemen'de yedi yıl askerlik yapmıştır. Memleketine döndükten sonra evlenen şairin ikisi kız, dördü erkek olmak üzere altı çocuğu vardır. Kundura tamirciliği yaparak geçimini sağlamıştır (Bulut 1983: 60; Kırımhan 1995: 212).

Âşık Ömer'in okuma yazması yoktur. Saz çaldığına dair herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Şair, irticalen şiir söyleme yeteneğine sahiptir. Hazırcevap biri olan Âşık Ömer, başına gelen olaylar karşısında duygu ve düşüncelerini şiirlerle dile getirmiştir. Söylediği şiirler çocukları ve diğer yakınları tarafından kasete kaydedilmiş ve bu şekilde unutulmadan günümüze kadar ulaşmıştır (Bulut 1983: 60-63).

Âşık Ömer, şiirlerinde yoksulluktan dolayı çektiği sıkıntıları, toplumun yozlaşmasını ve insanların vefasızlığını dile getirir. Yaşadığı dönemde Kırşehir'de meydana gelen büyük kıtlık şairi de etkilemiştir. Borçlarını ödeyemediği için kendisini rahatsız eden bir Ermeni esnafa söylediği taşlama türündeki şiiri dilden dile dolaşarak günümüze kadar ulaşmıştır (Bulut 1983: 61). Şairin, yaşadığı maddi zorlukların ve değer yargılarını kaybeden insanlardan aldığı darbelerin etkisiyle söylediği nasihat içeren şiirleri vardır. Bu şiirlerde kötü insanlarla tartışmaya girilmemesini, anne ve babaya iyi davranılarak onlardan intizar alınmamasını, akrabaya hürmet gösterilmesini, cehenneme götürecek işlerden uzak durulmasını, hiç kimseye karşı kötülük düşünülmemesini öğütlemiştir. Şaire göre insanlar paylaşma duygusundan yoksundur. Bu sebeple herkes namerde muhtaç olmadan yaşamaya gayret etmelidir (Kırımhan 1995: 259). Bu şiirlerde dinî ve ahlaki temalar öne çıkmıştır.

Âşık Ömer'in devlet büyükleri için söylediği şiirler de vardır. Atatürk'ün vefat ettiği dönemde Kırşehir'de vali olan Bekir Baran'ın Ömer Hacılı köyünü ziyareti sırasında şair Atatürk'e bir ağıt yakar. İçli bir üslupla dillendirilen bu ağıt valiyi çok duygulandırır. Âşık Ömer bunun üzerine vali tarafından ödüllendirilir (Kırımhan 1995: 212).

Âşık Ömer şiirlerinde genellikle 8'li ve 11'li hece ölçüsünü tercih etmiştir. Ulaşılabilen şiirlerinde mahlas kullanmadığı, söz sanatlarına ve yöreye özgü kelimelere yer verdiği görülür. Âşık Ömer'in şiirleri kitaplaştırılmamıştır.

Kaynakça

Bulut, H. Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Kırımhan, Nazan (1995). XIX. Yüzyılda Yaşamış Kırşehirli Âşıklar ve Âşık Said. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ÖZLEM DAĞDELEN
Yayın Tarihi: 16.04.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ BAŞTUĞd. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2DERTLİ METİN, Seyfi Metind. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NOKSANÎ, Ahmet Turan Ünald. 1917 - ö. 12.06.1993Doğum YeriGörüntüle
4ESED, Esed Rızayevd. 1874 - ö. 1951Doğum YılıGörüntüle
5Mehmet Asaf Borsacıd. 20 Ekim 1874 - ö. 1961Doğum YılıGörüntüle
6DERDİÇOK, Ömer Lütfi Derdiçokd. 1874 - ö. 1937Doğum YılıGörüntüle
7Sami Sabit Karamand. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Ölüm YılıGörüntüle
8İbnülemin Mahmut Kemal İnald. 17 Kasım 1871 - ö. 14 Mayıs 1957Ölüm YılıGörüntüle
9Hikmet Arif Dinod. 1892 - ö. 30 Mart 1957Ölüm YılıGörüntüle
10YILDIRIM HİKMETÎ, Ali Demircand. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11ŞEVKÎ, Mehmet Şevkid. 1877 - ö. 1943MeslekGörüntüle
12MEHMET/KOCATÜRK, Mehmet Kocatürkd. 1929 - ö. 2005MeslekGörüntüle
13REŞİT, Reşit Çelikd. 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GÜNAY YILDIZd. 02.03.1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SÜRMELİCAN, Sürmelican Kayad. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAMAYILd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17İRFÂNÎ, Süleymand. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İBRAHİM ŞAŞMAd. 10.09.1974 - ö. ?Madde AdıGörüntüle