ÖMER, Ömer Lütfi Veli

(d. 1874 / ö. 1957)
âşık, kundura tamircisi
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ömer Lütfi, 1874'te Kırşehir'in Kaman ilçesine bağlı Ömer Hacılı köyünde dünyaya gelmiştir. Yörede Âşık Ömer olarak tanınan Ömer Lütfi, soyadı kanunundan sonra Veli soyadını almıştır. Babası Çopur Mustafa olarak tanınmıştır. Annesinin adı ise Nazife'dir. Âşık Ömer savaş yıllarında Yemen'de yedi yıl askerlik yapmıştır. Memleketine döndükten sonra evlenen şaririn ikisi kız, dördü erkek olmak üzere altı çocuğu vardır. Kundura tamirciliği yaparak geçimini sağlamıştır (Bulut 1983: 60; Kırımhan 1995: 212).

Âşık Ömer'in okuma yazması yoktur. Saz çaldığına dair herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Şair, irticalen şiir söyleme yeteneğine sahiptir. Hazırcevap biri olan Âşık Ömer, başına gelen olaylar karşısında duygu ve düşüncelerini şiirlerle dile getirmiştir. Söylediği şiirler çocukları ve diğer yakınları tarafından kasete kaydedilmiş ve bu şekilde unutulmadan günümüze kadar ulaşmıştır (Bulut 1983: 60-63).

Âşık Ömer, şiirlerinde yoksulluktan dolayı çektiği sıkıntıları, toplumun yozlaşmışlığını ve insanların vefasızlığını dile getirir. Yaşadığı dönemde Kırşehir'de meydana gelen büyük kıtlık şairi de etkilemiştir. Borçlarını ödeyemediği için kendisini rahatsız eden bir Ermeni esnafa söylediği taşlama türündeki şiiri dilden dile dolaşarak günümüze kadar ulaşmıştır (Bulut 1983: 61). Şairin, yaşadığı maddi zorlukların ve değer yargılarını kaybeden insanlardan aldığı darbelerin etkisiyle söylediği nasihat içeren şiirleri vardır. Bu şiirlerde kötü insanlarla tartışmaya girilmemesini, anne ve babaya iyi davranılarak onlardan intizar alınmamasını, akrabaya hürmet gösterilmesini, cehenneme götürecek işlerden uzak durulmasını, hiç kimseye karşı kötülük düşünülmemesini öğütlemiştir. Şaire göre insanlar paylaşma duygusundan yoksundur. Bu sebeple herkes namerde muhtaç olmadan yaşamaya gayret etmelidir (Kırımhan 1995: 259). Bu şiirlerde dinî ve ahlakî temalar öne çıkmıştır.

Âşık Ömer'in devlet büyükleri için söylediği şiirler de vardır. Atatürk'ün vefat ettiği dönemde Kırşehir'de vali olan Bekir Baran'ın Ömer Hacılı köyünü ziyareti sırasında şair Atatürk'e bir ağıt yakar. İçli bir üslupla dillendirilen bu ağıt valiyi çok duygulandırır. Âşık Ömer bunun üzerine vali tarafından ödüllendirilir (Kırımhan 1995: 212).

Âşık Ömer şiirlerinde genellikle 8'li ve 11'li hece ölçüsünü tercih etmiştir. Ulaşılabilen şiirlerinde mahlas kullanmadığı, söz sanatlarına ve yöreye özgü kelimelere yer verdiği görülür. Âşık Ömer'in şiirleri kitaplaştırılmamıştır.

Kaynakça

Bulut, H. Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Kırımhan, Nazan (1995). XIX. Yüzyılda Yaşamış Kırşehirli Âşıklar ve Âşık Said. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ÖZLEM DAĞDELEN
Yayın Tarihi: 16.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BESTEKÂR, İsmail Deded. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Abiş Kekilbayevd. 6 Aralık 1939 - ö. 10 Aralık 2015Doğum YeriGörüntüle
3ABBASKULU, Abbaskulu Mehemmed Tağıoğlud. 1852 - ö. 1936Doğum YeriGörüntüle
4ÂTIF, Hasan Âtıf Karaderelid. 1874-1875 - ö. 04.04.1945Doğum YılıGörüntüle
5DERDİÇOK, Ömer Lütfi Derdiçokd. 1874 - ö. 1937Doğum YılıGörüntüle
6Sünbüllük, Ahmed Esad Sezaid. 1874 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Arsal, Sadri Maksudid. 5 Ağustos 1879 - ö. 20 Şubat 1957Ölüm YılıGörüntüle
8CEMAL/CEMAL HOCA, İsmail Turand. 11.10.1883 - ö. 17.02.1957Ölüm YılıGörüntüle
9Ayel, Edipd. 23 Ağustos 1894 - ö. 17 Ocak 1957Ölüm YılıGörüntüle
10CEVLÂNÎ, Dursun Kılıçd. 1900 - ö. 20.01.1975MeslekGörüntüle
11ELİMERDANLI, Necefd. 1905 - ö. 1946/1947MeslekGörüntüle
12ZÜHDÎ, Hasand. 1860-1861 - ö. 1938MeslekGörüntüle
13EYÜP, Eyüp Çetind. 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DERTLİ DİVANİ, Veli Aykutd. 15.01.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MUHARREM SELMANİd. ? - ö. 1996Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Bıçakçı, Ömer Nidad. 1929 - ö. 11 Şubat 2004Madde AdıGörüntüle
17YANIK UMMAN, Ömer Akçakayad. 1938 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ÖMRÎ, Ömer Efendi/ Ömer Beyd. ? - ö. 1675-76Madde AdıGörüntüle