Orbay, Kemalettin Şükrü

Kalelizâde, Orbay
(d. 1878 / ö. 27 Nisan 1940)
Romancı, gazeteci.
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğmuştur. Mekteb-i Hukuk’tan mezun olduktan sonra Paris’te Sorbonne’da doktorasını vermiştir. Bir süre kaymakamlık yapmış, daha sonra gazeteciliğe yönelmiştir. 27 Nisan 1940’ta İstanbul’da vefat etmiştir.

İstanbul’da İkdam ve Zaman gazetelerinde çalışmış daha sonra İzmir’e dönmüştür. Daha çok İzmir gazetelerinde yayımladığı tarihî romanlarla tanınmış bir yazardır. Bunlardan bazıları daha sonra kitaplaşmıştır. İzmir’de çıkan Anadolu gazetesinde "Nasrettin Hoca" adıyla bir yazı serisi yayımlanmış, daha sonra İstanbul’da kitap olarak basılmıştır. Ardından Yeni Asır gazetesinde yazı işleri müdürü olarak uzun yıllar çalışmıştır. Yeni Asır’da1932-1938 tarihleri arasında popüler tarzdaki romanlarıyla dikkati çekmiştir. Yazarın burada tefrika ettiği romanları Sevenlerin Romanı, İslam Tarihinde Nifak, Hacer’in Peşi Sıra, Dört Karılı İmparator adlarını taşır. Bunlardan İslam Tarihinde Nifak adlı eserin daha sonra kitap halinde basılmış, epeyce de ilgi görmüştür. Yazarın Yeni Asır’da takma adlarla ya da imzasız olarak tefrika ettiği başka eserlerinin de olması muhtemeldir.

Kemalettin Şükrü, kitap haline gelmiş bütün eserlerini 1922-1935 yılları arasında İstanbul’da yayımlamıştır. Bunlar daha çok Türk-İslam tarihinin ve Türk edebiyatının önde gelen şahsiyetlerine dair biyografilerdir. Tevfik Fikret, Namık Kemal, Sultan Cem, Harun Reşit, Abdurrahman Emevî, Musa bin Nasir ve Tarık bin Ziyad, Turgut Reis, Barbaros Kardeşler, Kemal ve Burak Reisler, Kılıç Ali Paşa, Ebu Ali Sina bu eserler arasındadır.

Yazarın bunlardan başka Kerem ile Aslı, Hatemtay ve Nasrettin Hoca gibi halk kültürü ve edebiyatıyla ilgili eserleri vardır. Ayrıca gazetelerde tefrika edilmiş bazı tarihî romanları da daha sonra kitap olarak basılmıştır. Bir diğer eseri Mütareke'den İstanbul’un işgaline kadar olan kara günleri anlattığı, kendi hatıralarını da içeren Mütareke Acıları'dır. Bunların yanı sıra Fransızcadan yaptığı roman çevirileri de bulunmaktadır.

Kaynakça

Huyugüzel, Ömer Faruk (2000). İzmir Fikir ve Sanat Adamları (1850-1950). Ankara: Kültür Bakanlığı.

Parlak, Türkmen (1994). Yeni Asır’ın İzmir Yılları. İzmir: Yeni Asır Yayını.

Özege, M. Seyfettin (1971-1979). Eski Harflerle Basılmış Türkçe Eserler Kataloğu I-V. Fatih Yayınevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜBERRA BAĞCI
Yayın Tarihi: 20.02.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Venedik AşıklarıMüşterekü’l-menfaa Osmanlı Matbaası / İstanbul1911Çeviri
Esrarengiz Paris-Birinci Devre: Moldovya'da Bir İsyanMinber Matbaası / İstanbul1922Çeviri
Esararengiz Paris- İkinci Devre: Zavallı MetrukeMinber Matbaası / İstanbul1922Çeviri
Sütcülük ve YoğurtculukOrhaniye Matbaası / İstanbul1923Araştırma
İslam Tarihinde Nifak-AliKanaat Kütüphanesi / İstanbul1928Araştırma
İslam Tarihinde Nifak-Kerbela-Hasan-HüseyinAmedî Matbaası / İstanbul1928Araştırma
Aile BütçesiSelâmet Matbaası / İstanbul1929İnceleme
Mütareke AcılarıSelamet Matbaası / İstanbul1930Hatıra
HatemtayKanaat Kütüphanesi / İstanbul1930Çeviri
Ebu Ali SinaKanaat Kütüphanesi / İstanbul1930Biyografi
Kerem ile Aslıİkbal Kütüphanesi / İstanbul1930Hikâye
İnatçı Kahraman AğaKanaat Kütüphanesi / İstanbul1930Çeviri
Nasrettin Hoca: Çocukluğu ve Mektep HayatıKanaat Kütüphanesi / İstanbul1930Biyografi
Nasrettin Hoca: Gençliği ve Medrese HayatıKanaat Kütüphanesi / İstanbul1930Biyografi
Nasrettin Hoca: İhtiyarlık ve Kadılık HayatıKanaat Kütüphanesi / İstanbul1930Biyografi
Nasrettin Hoca ve TimurlenkKanaat Kütüphanesi / İstanbul1931Biyografi
Venedikli KöleResimli Ay Matbaası / İstanbul1931Roman
Büyük Fransız İhtilaliKanaat Kütüphanesi / İstanbul1931İnceleme
Kristof Kolomb: Amerika’nın KeşfiKanaat Kütüphanesi / İstanbul1931İnceleme
Tevfik FikretKanaat Kütüphanesi / İstanbul1931Biyografi
Namık KemalKanaat Kütüphanesi / İstanbul1931Biyografi
NapoleonKanaat Kütüphanesi / İstanbul1931Biyografi
SivastopalKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Derleme
Oğuz HanKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Destan
BozkurtKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Destan
Sultan CemKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Biyografi
PlevneKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932İnceleme
Harun ReşitKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Biyografi
Abdurrahman EmeviKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Biyografi
Musa bin Nasir ve Tarık Bin ZiyatKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932İnceleme
Puvatye MuharebesiKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932İnceleme
Robenson KrüzoeKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Çeviri
Turgut ReisKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932Biyografi
Barbaros KardeşlerKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932İnceleme
Kemal ve Burak ReislerKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932İnceleme
Kılıç Ali PaşaKanaat Kütüphanesi / İstanbul1932İnceleme
KemancıLetafet Basımevi / İstanbul1935Derleme
Öz Türkçe Adlar ve SözlerHilmi Kitabevi / İstanbul1935Derleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mehmet Çilingird. 22 Mayıs 1972 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NUTKÎ ALİ DEDEd. ? - ö. 1727/1804?Doğum YeriGörüntüle
3Adıvar,Halide Edipd. 1882 - ö. 9 Ocak 1964Doğum YeriGörüntüle
4Aliasgar Kemald. 25 Aralık 1878 - ö. 16 Haziran 1933Doğum YılıGörüntüle
5Sadreddin Aynid. 15 Nisan 1878 - ö. 15 Temmuz 1954Doğum YılıGörüntüle
6KERİM MUSAYEVd. 1878 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MEHEMMED/ÇORLU MEHEMMED, Mehemmed Çorlud. 1825? - ö. 1933-1940?Ölüm YılıGörüntüle
8İSMAYIL ELİBEYLİd. 1868 - ö. 1940Ölüm YılıGörüntüle
9Ali Hüseyin (Hüseyinzade) Turand. 8 Mart 1864 - ö. 17 Mart 1940Ölüm YılıGörüntüle
10Akdağ, Mehmet Zekid. 28 Haziran 1929 - ö. 29 Ağustos 2018MeslekGörüntüle
11Suavi Koçerd. 1909 - ö. 12 Haziran 1987MeslekGörüntüle
12Adalı, Kutlud. 03 Ocak 1935 - ö. 06 Temmuz 1996MeslekGörüntüle
13Yücel, Hasan Alid. 17 Aralık 1897 - ö. 26 Şubat 1961Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ali Kemald. 17 Ekim 1869 - ö. 6 Kasım 1922Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Faik Sabri Durand. 1882 - ö. 7 Mayıs 1943Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16YORGUNÎ, Şükrü Çelikd. 1965 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Şükrü Algınd. 01 Temmuz 1934 - ö. 10 Mayıs 2020Madde AdıGörüntüle
18YILDIZ, Şükrü Yıldızd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle