ORUC EHMEDOV

(d. 1920 / ö. 1976)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Azerbaycan âşıklarından olan Oruc Ehmedov, 1920 yılında Göyçe bölgesinin Yarpızlı köyünde doğmuştur. Babası Âşık Veli Göyçe’nin tanınmış üstat âşıklarındandır. Ehmedov, beş yıl köy mektebinde eğitim almıştır. 1949-1950 yıllarında Yarpızlı köyünde yaşayan Türkler, Gedebey’in Zehmet köyüne göç etmeye mecbur bırakılınca Âşık Oruc da buraya yerleşmek zorunda kalmıştır. Ehmedov, dokuz çocuk babasıdır. Çocukları yükseköğrenim görmüş ve sanatın çeşitli dallarında ustalaşmışlardır. Saz ve söz ustası Oruc Ehmedov, 1976 yılında Gedebey’in Zehmet köyünde vefat etmiştir (Namazov 2004: 330-331; Namazov 2013: 465).

Oruc Ehmedov, köy mektebinde eğitim almasına rağmen babası Âşık Veli’nin yolundan giderek saza yönelmiştir. 1929 yılında babasını kaybetmesi üzerine, bu sanatı en iyi şekilde öğrenmek için Âşık İbrahim Alışan oğlunun yanına gitmiş ve birkaç yıl ona çıraklık yapmıştır. 1939’dan itibaren tek başına âşıklık yapmaya başlamıştır. Göyçe âşık mektebinin zorlu sınavlarından başarıyla geçen Ehmedov, etkileyici sesi ve saz tutmadaki ustalığıyla şair olarak da tanınmıştır (Namazov 2004: 330-331; Namazov 2013: 465).

1949-1950 yıllarında Gedebey’in Zehmet köyüne göç ettikten kısa bir süre sonra Azerbaycan âşıkları arasında tanınmaya başlayan Âşık Oruc Ehmedov; ülkede gerçekleştirilen kültürel faaliyetler, festivaller ve merasimlerde sanatını icra etmiş, ayrıca üçüncü âşıklar kurultayına katılmıştır. Kendi ifadesine göre âşık, altmıştan fazla saz havası çalmakta ve meşhur destanların pek çoğunu mükemmel derecede bilmektedir. Âşık Şahsuvar ve Âşık Nureddin de âşık sanatını kendisinden öğrenmişlerdir (Namazov 2004: 331; Namazov 2013: 465).

1953-1970 yılları arasında ise Gedebey’de bir grup âşığa önderlik etmiş, Âşık Miskin Veli ve Âşık Mehemmedeli ile birlikte meclislere katılıp pek çok toy düzenlemişlerdir. Ehmedov’un önderlik ettiği âşıklar arasında Âşık Şahsuvar, Âşık Yusif, Âşık Fezayil, Âşık İsfendiyar, Âşık Mehemmed, Âşık Nadir, Âşık Zahid, Âşık Melik, Âşık Sedaget gibi isimler bulunmaktadır. Âşık şiirinin birçok türünde şiirler söylemiştir. Kaynaklarda, Morullu Âşık Teymur’a yazdığı gıfılbendine (muamma) yer verilmiştir (Namazov 2004: 331-332; Namazov 2013: 465-466).

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Namazov, Qara (2013). Ozan-Aşıg Senetinin Tarihi. Bakü: Grifli Neşriyyatı. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 21.01.2019
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1PİROĞLU, Ali Ayın Piroğlud. 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VAHİT KAYAd. 11.07.1933 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SALMAN TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Enver Gökçed. 1920 - ö. 19 Kasım 1981Doğum YılıGörüntüle
5MEHMET ÇAKIRTAŞd. 1920 - ö. 01.11.1988Doğum YılıGörüntüle
6Said Ahmetd. 10 Haziran 1920 - ö. 5 Aralık 2007Doğum YılıGörüntüle
7HÜSEYİN CEYLANd. 1921 - ö. 1976Ölüm YılıGörüntüle
8Mustafa Baydard. 1920 - ö. 20 Ağustos 1976Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Arifd. 1906 - ö. 1976Ölüm YılıGörüntüle
10KULAM HÜSEYN ESEDOVd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11TEVFİKd. 1884 - ö. 1924MeslekGörüntüle
12SAVAD ŞEFİ GIZId. 1885 - ö. 1950MeslekGörüntüle
13EJDER SALMAN OĞLU SALMANOVd. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GURBAN PURVELİ ELYARd. 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TAYYİPd. 1884 - ö. 1989Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16AĞCAKIZ, Ağcakız Kerbelayı Dadaşkızı İmanovad. 1870-80 - ö. 1974Madde AdıGörüntüle
17ÂGÂHd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18POYRAZOĞLU, Ahmet Poyrazoğlud. 10.06.1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle