OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1627-8/1037)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEHMÎ, Baltacızâde Abdullah Efendid. ? - ö. 1726-27Doğum YeriGörüntüle
2Yılmazer, Nimet Şebnemd. 1978 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FEHMÎ, Baltacızâde Abdullah Efendid. ? - ö. 1726-27Doğum YılıGörüntüle
5Yılmazer, Nimet Şebnemd. 1978 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FEHMÎ, Baltacızâde Abdullah Efendid. ? - ö. 1726-27Ölüm YılıGörüntüle
8Yılmazer, Nimet Şebnemd. 1978 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10FEHMÎ, Baltacızâde Abdullah Efendid. ? - ö. 1726-27MeslekGörüntüle
11Yılmazer, Nimet Şebnemd. 1978 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?MeslekGörüntüle
13FEHMÎ, Baltacızâde Abdullah Efendid. ? - ö. 1726-27Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yılmazer, Nimet Şebnemd. 1978 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FEHMÎ, Baltacızâde Abdullah Efendid. ? - ö. 1726-27Madde AdıGörüntüle
17Yılmazer, Nimet Şebnemd. 1978 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?Madde AdıGörüntüle