Ahmet Yüksel Özemre

(d. 25 Mayıs 1935 / ö. 25 Haziran 2008)
Yazar, Eğitimci, Akademisyen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ahmed Yüksel Özemre, 3 Nisan 1935 (kimliğinde yazan tarih, 25 Mayıs 1935'tir) tarihinde Mehmet Nurullah ve Pakize Hanım çiftinin ikinci çocuğu olarak İstanbul Üsküdar’da dünyaya geldi. İlkokulu Ayazma 21. İlkokulu’nda, ortaokul ve liseyi Galatasaray Lisesi’nde tamamladı (1954). İstanbul Üniversitesi Matematik-Fizik bölümünden 1957 yılında mezun oldu. Aynı yıl sınıf arkadaşı Kamuran Hanım’la evlendi. 1958 yılında Fransa’nın Saclay kentindeki Fransa Nükleer Bilimler ve Teknoloji Millî Enstitüsü (İNSTN)’de mastırını tamamlayarak Türkiye’nin ilk atom mühendisi oldu. Çok Gruplu Nötron Difüzyonu Teorisinin Matematik Temelleri adlı teziyle doktorasını tamamladı (1960). 1961-62 yıllarında Notre Dame de Sion Fransız Kız Okulu’nda matematik öğretmenliği yaptı. 1965’te doçent, 1969’da profesör oldu. 1973 yılında başladığı İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Teorik Fizik Kürsüsü başkanlığını ve Matematiksel Fizik Anabilim Dalı başkanlığını 1984 yılında emekli olana kadar sürdürdü.

Akademik görevlerinin yanı sıra Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü (1969-1973), TÜBİTAK Bilim Kurulu üyeliği, TÜBİTAK Marmara Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Merkezi kurucu kurul üyeliği, NATO Bilim Komitesi’nde Türkiye temsilciliği (1972-1974), Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) başkanlığı, OECD Nükleer Enerji Ajansı Yönetim Kurulu’nda, CERN (Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi) Konseyi’nde ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nda Türkiye temsilciliği (1985-87) görevleri ile 1996 yılında sekiz ay süreyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı danışmanlığı ve Nükleer Santral Proje Koordinatörlüğü görevlerini yerine getirdi. 1991 yılında üç bölümlük “Bilgi Çağı” belgeselinin senaristliğini ve prodüktörlüğünü yaptı. Ayrıca 1998-2000 yılları arasında Türkiye Elektrik Üretim ve İletim AŞ. Genel Müdürü’nün “Akkuyu Nükleer Santral İhalesi” konusunda danışmanlık yapmıştır.

Oldukça velut bir ömür geçiren Ahmed Yüksel Özemre, 1954-2000 yılları arasında iki yüz elliden fazla konferans vermiş, üç yüz elli civarında makale kaleme almıştır. Çeviri ve telif onlarca ciltlik akademik kitaba imza attı.

1996 yılında Üsküdar’da Bir Attar Dükkânı adlı eseriyle TYB Hatırat ödülüne ve 1998 yılında İzutsu’nun İbn-i Arabî’nin Fusus’undaki Anahtar Kavramlar kitabını çevirerek yine TYB Çeviri ödülüne layık görüldü.

25 Haziran 2008’de vefat eden Özemre, 26 Haziran 2008’de Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

Ahmed Yüksel Özemre, eserlerinde her geçen gün yitip gitmekte olan kültürümüzün temel hususiyetlerini, bir zamanlar ihtişamıyla gözleri kamaştıran yüksek medeniyetimizin can alıcı unsurlarını ve dünyaya örnek olan muhteşem ve zarif sanatımızın nirengi noktalarını terennüm etmektedir. Bugün içinde bocaladığımız, sıkıntısını yaşadığımız temel meselelerin nasıl ve hangi projelerle aşılabileceğinin ipuçlarını vermektedir. Bizi biz yapan kıymet hükümlerimize işaret etmektedir. Özümüzü kaybetmeden, benliğimizi yitirmeden nasıl ayakta duracağımızın formülünü göstermektedir.

Özemre, hikâyelerini hatıralarıyla süsleyerek, içten bir anlatımla kaleme almaktadır. Örneğin, Gel de Çık İşin İçinden adlı eserinde yazar, başından geçen olayları gizemli bir üslup ve ibretle anlatmaktadır.

Edebî eserlerinin neredeyse hepsinde dikkati çeken bir başka husus ise Özemre'nin kelime dağarcığı ve kelime seçimleridir. Osmanlı Türkçesine de vakıf olan Özemre, eserlerinde çeşitli Osmanlı Türkçesinden terkipler ve kelimeler kullanmaktadır. Bu seçimler, yerinde oldukları ve esere sindirildikleri için okur tarafından yadırganan bir durum ortaya çıkmamaktadır.

Tam bir Üsküdar'lı olan Ahmed Yüksel Özemre, eserlerinde Üsküdar'dan da sıklıkla söz etmektedir. Geçmiş Zaman Olur Ki... adlı eseri kültür tarihimiz açısından önemli bir yere sahiptir. Çocukluğunun ve gençliğinin geçtiği eski Üsküdar'dan anlatmaya başlayan Özemre, yaklaşık altmış yıllık bir perspektifle Üsküdar'ı ele almaktadır.

Kaynakça

Işık, İhsan (2007). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. Ankara: Elvan Yayınları.

Özemre, Ahmed Yüksel (2007). Gel de Çık İşin İçinden. İstanbul: Kubbealtı Yayınları.

Yıldırım, Mehmet Nuri (2007). "Ahmed Yüksel Özemre ile Sohbet". https://www.ozemre.com/roportajlar/ahmed-yuksel-ozemre-ile-sohbet-mehmet-nuri-yardim

www.ozemre.com

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: MEHMET ÜMİT ÇEKİN
Yayın Tarihi: 10.05.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Türkiye'nin Çernobil ÇilesiNehir / İstanbul1993Diğer
Üsküdar'da Bir Attâr DükkânıKubbealtı / İstanbul1996Araştırma
İslam'da Aklın Önemi ve SınırıKırkambar / İstanbul1998Deneme
Kâmil Mürşidin PortresiFurkan / İstanbul1998Diğer
Geçmiş Zaman Olur Ki...Kubbealtı / İstanbul1998Deneme
Aklın Yolu İlimdirKırkambar / İstanbul1999Sohbet
Kur'ân-ı Kerîm ve Tabiat İlimleri (Tenkidî Bir Yaklaşım)Furkan / İstanbul1999Diğer
50 Soruda Türkiye’nin Nükleer Enerji SorunuKaknüs / İstanbul2000Araştırma
Portreler, HâtıralarKubbealtı / İstanbul2001Hatıra
Din, İlim, Medeniyet (Düşünceler)Pınar / İstanbul2002Deneme
Ah Şu Atom'dan Neler Çektim!Pınar / İstanbul2002Araştırma
Üsküdar, Ah ÜsküdarKaknüs / İstanbul2002Diğer
Muhabbet ve Mücadele Mektuplarıİstanbul / İstanbul2002Mektup
Toma'ya Göre İncîl ya da Hz İsâ'nın 114 HadîsiTimaş / İstanbul2005Diğer
Kâmil Mürşidlerin MîrâsıTimaş / İstanbul2002Diğer
Üsküdar'ın Üç SırlısıKubbealtı / İstanbul2004Diğer
Çernobil KomplosuBilge / İstanbul2004Diğer
Akademik Yıllarım (1958-1983)Boğaziçi / İstanbul2004Hatıra
Din ve MisyonerlikPınar / İstanbul2004Diğer
XX. Yüzyılda Fiziğe Yön VerenlerBoğaziçi / İstanbul2005Araştırma
Çağdaş İlmî Tefsirde Vehmin EgemenliğiEtkileşim / İstanbul2006Diğer
Vahye Göre Akıl - İslâm'da Aklın önemi ve SınırıŞule / İstanbul2006Diğer
Galatasarayı Mekteb-i Sultânîsi'nde Sekiz YılımKubbealtı / İstanbul2006Hatıra
Hasretini Çektiğim ÜsküdarKubbealtı / İstanbul2007Diğer
Gel de Çık İşin İçindenKubbealtı Neşriyat / İstanbul2013Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1REFÎ’, Enderunlu Hacı Ahmed Efendid. ? - ö. 1749-50Doğum YeriGörüntüle
2Gülay Oktard. 05 Temmuz 1973 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55Doğum YeriGörüntüle
4Ali Püsküllüoğlud. 1 Ocak 1935 - ö. 24 Haziran 2008Doğum YılıGörüntüle
5SÜLEYMAN, Süleyman Uysald. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6İHSANÎ, İhsanî Sırlıoğlud. 1934/1935 - ö. 21.04.2009Doğum YılıGörüntüle
7Hüseyin Yurdabakd. 1931 - ö. 9 Ocak 2008Ölüm YılıGörüntüle
8Salahaddin Galipd. 1929 - ö. 2008Ölüm YılıGörüntüle
9Mehdi Halıcıd. 10 Nisan 1927 - ö. 8 Nisan 2008Ölüm YılıGörüntüle
10Bilgesu Erenusd. 13 Ağustos 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Nejat Gacard. 5 Mayıs 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Yiğit Kulabaşd. 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Gonca Özmend. 07 Eylül 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yıldırım Türkerd. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Metin Andd. 17 Haziran 1927 - ö. 30 Eylül 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Raşit Duranoğlud. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Madde AdıGörüntüle
17M. Yüksel Arkalıd. 16 Nisan 1968 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ahmet Sargınd. 01 Ocak 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle