Yalçın Pekşen

(d. 6 Ağustos 1940 / ö. -)
Mizah yazarı, gezi yazarı, gazeteci, röportaj yazarı, çevirmen, hukukçu
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Münire Nimet Hanım ile Hüseyin Murat Pekşen’in oğlu olarak İzmir’de doğmuştur. İstanbul Fatih’te Altmış İkinci İlkokul’dan, Darüşşafaka Lisesi’nden mezun olmuştur.

Oğuz Aral’ın Mizah Yolcuları adlı programına konuk olarak katılan Pekşen, lisede yıl sonundaki komedi müsameresinde başrol oynayarak tiyatroya yöneldiğini, İstanbul Konservatuarı'nın giriş sınavında gülmesi istenip de gülemediği için oyuncu olamadığını ve gülemediği için güldürmeye karar verdiğini, orada gülebilseydi yaşamının çok farklı olacağına inandığını anlatmıştır (Aral: 1995).

1961’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girmiştir. Fakültenin ikinci sınıfında okula ara vererek çalışmak için Almanya’ya gitmiş, 1964 yılında yurda dönerek askerlik hizmetinen sonra fakülteden mezun olmuştur (1964). 1966’da Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başlamış, köşe yazarlığı, çevirmenlik, muhabirlik ve spor yazarlığı yapmıştır. Hürriyet, Sabah, Milliyet, Güneş, Nokta ve Akşam gazetelerinde yazmıştır. Nokta dergisinde bir süre genel yaın yönetmenliğini üstlenmiştir.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nden üç kez gülmece (1975, 1976, 1981) dalında iki kez de röportaj (1977, 1984) dalında Yılın Gazetecisi ödülünü almıştır (Işık, 2006: 2987; Yalçın, 2010: 855-856). Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından 2014'te Burhan Felek Ödülü'ne layık görülmüştür.

Evli ve bir çocuk babası olan Pekşen, İstanbul’da yaşamaktadır.

Eserlerinde güncelin mizahi yanını ortaya çıkarmaya çalışan Pekşen, sıradan bir olayda bile mizahi bir unsur yakalayacak kadar kuvvetli olan gözlem gücünün de etkisiyle başarılı mizah öyküleri yazmıştır. İroni yoluyla oluşturduğu mizah öykülerinde ülkemizdeki olumsuzlukları, çarpıklıkları, haksızlıkları, bencil insanları anlatmıştır. Yazar, gazeteci olarak köşesinde yazdığı haberleri ve güncel olayları da mizahla yoğurmuştur.

Pekşen, Ergin Koparan’ın kendisiyle yaptığı söyleşide mizah hakkındaki düşüncelerini şöyle açıklamışıtr: “Mizah güçsüzün güçlüye başkaldırmasıdır bir yerde. Bunu ekonomik, politik yollarla yapamayınca-bu yollar kapalıysa- alay ederek yapmaya çalışıyor. Alay etmek de bir başkaldırmadır çünkü. Çok rahat bir konumda yaşayan bir kişinin mizaha yönelmesi hemen hemen görülmemiştir… Mizah bir yazı türü değil, bir düşünme şeklidir. Düşünceleriniz eğer çelişkileri yakalayacak şekilde gelişmemişse, kendinizi ne kadar zorlarsanız zorlayın, yazdığınız yazı mizah olmaz…” (Koparan, 1987: 28)

Yalçın Pekşen, 1980-1990 yılları arasında edebî şahsiyetlerle, politikacılarla, iş adamlarıyla, sanatçılarla yaptığı röportajlarını toplayarak kitap olarak yayımlamıştır. Yazarın kimsenin sormaya cesaret edemeyeceği soruları sorması, söyleşilerini gazeteci kimliğiyle mizahı birleştirerek oluşturması, diğer gazetecilerden farklı ve ses getiren işlere imza atmasını sağlamıştır.

Gazeteci olduğu için pek çok yolculuk yapan yazar, bu yolculuklarda yaşadıklarını ise gezi yazılarında anlatmıştır. Türkiye’yi ve diğer ülkeleri konu edinen bu yazılar aracılığıyla Anadolu ve Avrupa şehirlerini, insanları karşılaştırmıştır.

Yalçın Pekşen'im mizahında gazeteciliğinin etkisi olduğu giibi, gazeteciliğin her alanında da mizahı kullanmıştır. Güncel olaylarla mizahı bir araya getirerek her gün köşesinde yazması, onı diğer mizah yazarlarından ve diğer köşe yazarlarından ayıran bir özelliğidir. Siyasal ve toplumsal gündemi insancıl ve gerçekçi yorumlarla işlemiş, saldırgan tutumdan daima uzak durmuştur.

Kaynakça

Aral, Oğuz. (1995). http://www.trtarsiv.com/izle/71893/mizah-yolculari-5-bolum. Erişim Tarihi: 26.12.2017. (Oğuz Aral'ın programdaki konuklarından biri Yalçın Pekşen'dir)

Işık, İhsan. (2006). “Pekşen, Yalçın” Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi Cilt 7. Ankara: Elvan Yayınları. 2987.

Koparan, Ergin. (1987). Yalçın Pekşen ile Söyleşi “Mizah Güçsüzün Güçlüye Başkaldırmasıdır.”. Varlık. Sayı 955: 400.

Yalçın, Murat (Ed.). (2010). “Pekşen, Yalçın”. Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. II. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 855-856.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. AYDAN ENER SU
Yayın Tarihi: 21.09.2018
Güncelleme Tarihi: 21.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Suya Sabuna Dokunarak 2 CiltÇağdaş / İstanbul1980Mizah
Nuh Peygamber’in Seyir DefteriÇağdaş / İstanbul1985Deneme
Dilin Kemiği YokCep Yayınları / İstanbul1986Sohbet
Nevşehir’den Newyork’aVarlık Yayınları / İstanbul1986Gezi Yazısı
Ye Kürküm YeSay / İstanbul1986Mizah
Köpeği Isıran Adamın PeşindeCep Yayınları / İstanbul1989Mizah
The TürklerSay / İstanbul2006Mizah
İnsanlık Tarihinden Gayri Ciddi NotlarSay / İstanbul2006Mizah
Ferrarisini Satan HergeleSay / İstanbul2007Mizah
KomedyaSay / İstanbul2008Mizah
Nerede O Eski KatillerSay / İstanbul2009Mizah
Türk'ün Topalını Çin'de GörmüşlerSay / İstanbul2011Gezi Yazısı

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tevfik Akdağd. 29 Şubat 1932 - ö. 28 Eylül 1993Doğum YeriGörüntüle
2RÜŞDÎ, Mustafa Rüşdî Efendid. ? - ö. Ocak-Şubat 1723Doğum YeriGörüntüle
3Ece Temelkurand. 22 Temmuz 1973 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KUBAT, Hacı Osman Kubatd. 1940 - ö. 05.11.2018Doğum YılıGörüntüle
5ELİ KAZIM OĞLU MEMMEDOVd. 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6NURBERDİd. 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KUBAT, Hacı Osman Kubatd. 1940 - ö. 05.11.2018Ölüm YılıGörüntüle
8ELİ KAZIM OĞLU MEMMEDOVd. 1940 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9NURBERDİd. 1940 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KUBAT, Hacı Osman Kubatd. 1940 - ö. 05.11.2018MeslekGörüntüle
11ELİ KAZIM OĞLU MEMMEDOVd. 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
12NURBERDİd. 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KUBAT, Hacı Osman Kubatd. 1940 - ö. 05.11.2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ELİ KAZIM OĞLU MEMMEDOVd. 1940 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NURBERDİd. 1940 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KUBAT, Hacı Osman Kubatd. 1940 - ö. 05.11.2018Madde AdıGörüntüle
17ELİ KAZIM OĞLU MEMMEDOVd. 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18NURBERDİd. 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle