PERİŞÂNÎ, Molla Mehmet

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Mehmet 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın Merkez ilçesine bağlı Çongar köyünde yaşamıştır. Doğum tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Şiirlerinde Perişanî mahlasını kullanmıştır. Perişanî mahlasını o zamanın âlimlerinden sayılan Tahyurtlu Hacı Said Efendi kendisine vermiştir. Molla Mehmet'in babası Mustafa, aslen Çongar köyü yakınlarında yer alan Hanlı köyündendir. Çongar’a daha sonra göç etmiştir. Ömrü fakirlik içerisinde geçen Perişanî, anlatılanlara göre kişilik olarak saf ve temiz bir insandır. Nakşıbendi tarikatine intisab etmiş, ömrünün çoğunu oruç tutarak geçirmiştir. Onun bu durumu, hakkında çeşitli menkıbeler ortaya çıkmasına neden olmuş, halk onun keramet sahibi bir insan olduğuna inanmıştır (Pürlü 2002: 239). Doğduğu köy olan Çongar’da vefat eden Molla Mehmet’in mezarı da aynı köyde (Kaya 2009: 403) olup ne zaman öldüğü bilinmemektedir.

Perişanî'nin şiirlerini yazmış olduğu defteri oğlu tarafından ırmağa düşürülerek kaybedilmiştir. Bu sebeple ne yazık ki günümüze kadar birkaç şiiri ulaşabilmiştir. Bunlar; "Kıtlık Destanı" ve "İhtiyarlık Destanı"dır. Bazı şiirlerinin başkaları tarafından yazılmış olma ihtimali ile zamanla ortaya çıkabileceği ümit edilmektedir. Mevcut şiirlerine bakıldığında Perişanî'nin güçlü bir şair olduğu anlaşılmaktadır (Pürlü 2002: 239-242).

Kaynakça

Karakuş, Mesut (2002). Sivas Güney Köyü Halk Edebiyatı Örnekleri. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas'ta İlbeyli Türkmenleri I. Sivas: Doğan Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - ARAŞ. GÖR. MURAT ÇİL
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NASREDDİN ABDULLAYEVd. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002Doğum YeriGörüntüle
3CEMAL, Cemal Köşebaşıd. 1919 - ö. 15.03.1984Doğum YeriGörüntüle
4NASREDDİN ABDULLAYEVd. 1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002Doğum YılıGörüntüle
6CEMAL, Cemal Köşebaşıd. 1919 - ö. 15.03.1984Doğum YılıGörüntüle
7NASREDDİN ABDULLAYEVd. 1955 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002Ölüm YılıGörüntüle
9CEMAL, Cemal Köşebaşıd. 1919 - ö. 15.03.1984Ölüm YılıGörüntüle
10NASREDDİN ABDULLAYEVd. 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002MeslekGörüntüle
12CEMAL, Cemal Köşebaşıd. 1919 - ö. 15.03.1984MeslekGörüntüle
13NASREDDİN ABDULLAYEVd. 1955 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CEMAL, Cemal Köşebaşıd. 1919 - ö. 15.03.1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NASREDDİN ABDULLAYEVd. 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ALİ DAYI, Ali Açıkd. 1925 - ö. 05.05.2002Madde AdıGörüntüle
18CEMAL, Cemal Köşebaşıd. 1919 - ö. 15.03.1984Madde AdıGörüntüle