PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KARAHÖYÜKLÜ ALİ, Ali Kılıçd. 22.10.1924 - ö. 26.02.2015Doğum YeriGörüntüle
2NECEF, Hacı Ali Osmand. ? - ö. 1912Doğum YeriGörüntüle
3Cafer Turaçd. 08 Mart 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Mehmet Ziya Beyd. 1866 - ö. 27 Mart 1930Doğum YılıGörüntüle
5RÂMî, Rızad. 1866 - ö. 1921Doğum YılıGörüntüle
6Sadık Vicdani Kayıkçıoğlud. 9 Kasım 1866 - ö. 22 Ekim 1939Doğum YılıGörüntüle
7ÜLKER, Hümmet Elioğlu Eli-zaded. 1907 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
8HACI EMİNE/ŞEM\'Î\'NİN GÜLÜ/ŞEM\'Î\'NİN BÜLBÜLÜ, Emined. 1824/1845/1846 ? - ö. 1934/1941?Ölüm YılıGörüntüle
9Halit Asımd. 1918 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
10MEHEMMED EKBER OĞLUd. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
11KARANÎ, Hüseyin Karad. 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ŞAMİLÎ/GEYRANÎ, Şamili Işıkdemird. 1914 - ö. 1987MeslekGörüntüle
13HACI YUSUF/HALVETİ, Yusuf Aydınd. 1932 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ADEM ULUTAŞd. 06.04.1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZARÎ, Ahmet Kamil Tanrıdağd. 1852-1853 - ö. 09.11.1941Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RASİM GENÇd. 01.01.1963 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17VEZNÎ, Veznedâr Sinan Beyzâde Mustafa Çelebid. ? - ö. 1568\\\'den önceMadde AdıGörüntüle
18NEVCİVAN, Nevcivan Özmerihd. 1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle