RÂZÎ, Fakı İbrahim Edhem

(d. 1804-05/1219 - ö. 1875-76/1292)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı İbrahim, lakabı Edhem’dir. 1219/1804-05 yılında Kerkük'te doğdu. Ünlü İslam mutasavvıfı Fahreddîn Râzî'ye ve tefsirine karşı duyduğu sevgiden dolayı Râzî mahlasını tercih etti. İbrahim Edhem adıyla tanındı. Yazma mecmualardaki bazı şiirlerinin başında geçen Fakı sözcüğünden hareketle medrese tahsili gördüğü söylenebilir. Kerkük'ün Helvacılar Çarşısı’nda bulunan Kadı Camisi'nde müezzinlik yaptı. 1292/1875-76 yılında vefat etti.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı şiir mecmualarında şiirleri bulunmaktadır. Şiirlerinin bir kısmı Ata Terzibaşı tarafından yayımlandı (Öbek vd. 2013: 110-112). Şairlik yönü güçlü değildir. Daha çok amiyane hicivleri ile tanınmıştır.

Kaynakça

Öbek, Ali İhsan, Ayşe Taşralı (hzl.). (2013). Av. Atâ Terzibaşı Kerkük Şairleri. 2. Kitap. İstanbul: Ötüken Yay.

Saatçi, Suphi (1997). “İbrahim Râzî”. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi. C. 6. Ankara: KB Yay. 352-354.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 27.11.2014

Eserlerinden Örnekler

Nazire

Şâm-ı zülfün eğme subh-ı ârız-ı hûr üstüne

Sâyeendâz eyleme hûrşîd-i pürnûr üstüne

Bâde-i lâ'lin niyâz ettim o mihrin bezmde

Dest-i eltâfın yetürdi çeşm-i mahmûr üstüne

Hâliy olmuş şîşe-i hâtır müdâm zevkten [hemân]

Bir binâ inşâ edegör âb-ı engûr üstüne

Matla'-ı hurşîde karşu tutma mînâ gerdenin

Âlemi âteş yakar gün düşse billûr üstüne

Çîn-i zülfün hıtta-i Mâçîn'i sergerdân edip

Gamze tîğın çekti ol hâkân [u] fağfûr üstüne

Baş keser kanlar döker berdâr eder sultân-ı aşk

Bu siyâset tâ kıyâmet geldi Mânsûr üstüne

Merhem-i lâ'lin ilâc etmezse Îsâ eylemez

Dest-i i'câzın vurursa zâhm-ı nâsûr üstüne

Sâki-i şâhidle ger olur münevver bezm-i aşk

Mâtem-i uşşâka ey dil sur gelir sûr üstüne

Bu sühansencân-ı ahdin nazmını tanzîr edip

Râziyâ serrişte buldun dürr-i mensûr üstüne

Öbek, Ali İhsan, Ayşe Taşralı (hzl.). (2013). Av. Atâ Terzibaşı Kerkük Şairleri. 2. Kitap. İstanbul: Ötüken Yay. 111-112.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KUDSÎ, Abdullah Kudsîd. ? - ö. 1914?Doğum YeriGörüntüle
2KÂSIMÎ, Kerküklüd. 1785 - ö. 1845Doğum YeriGörüntüle
3(DAKUKLU) REŞİT ALİd. 1918 - ö. 19.07.1975Doğum YeriGörüntüle
4KUDSÎ, Abdullah Kudsîd. ? - ö. 1914?Doğum YılıGörüntüle
5KÂSIMÎ, Kerküklüd. 1785 - ö. 1845Doğum YılıGörüntüle
6(DAKUKLU) REŞİT ALİd. 1918 - ö. 19.07.1975Doğum YılıGörüntüle
7KUDSÎ, Abdullah Kudsîd. ? - ö. 1914?Ölüm YılıGörüntüle
8KÂSIMÎ, Kerküklüd. 1785 - ö. 1845Ölüm YılıGörüntüle
9(DAKUKLU) REŞİT ALİd. 1918 - ö. 19.07.1975Ölüm YılıGörüntüle
10KUDSÎ, Abdullah Kudsîd. ? - ö. 1914?MeslekGörüntüle
11KÂSIMÎ, Kerküklüd. 1785 - ö. 1845MeslekGörüntüle
12(DAKUKLU) REŞİT ALİd. 1918 - ö. 19.07.1975MeslekGörüntüle
13KUDSÎ, Abdullah Kudsîd. ? - ö. 1914?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KÂSIMÎ, Kerküklüd. 1785 - ö. 1845Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15(DAKUKLU) REŞİT ALİd. 1918 - ö. 19.07.1975Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KUDSÎ, Abdullah Kudsîd. ? - ö. 1914?Madde AdıGörüntüle
17KÂSIMÎ, Kerküklüd. 1785 - ö. 1845Madde AdıGörüntüle
18(DAKUKLU) REŞİT ALİd. 1918 - ö. 19.07.1975Madde AdıGörüntüle