RÂZÎ, Fakı İbrahim Edhem

(d. 1219/1804-05 - ö. 1292/1875-76)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı İbrahim, lakabı Edhem’dir. 1219/1804-05 yılında Kerkük'te doğdu. Ünlü İslam bilgini Fahreddîn Râzî'ye ve tefsirine karşı duyduğu sevgiden dolayı Râzî mahlasını tercih etti. İbrahim Edhem adıyla tanındı. Yazma mecmualardaki bazı şiirlerinin başında geçen Fakı sözcüğünden hareketle medrese tahsili gördüğü söylenebilir. Kerkük'ün Helvacılar Çarşısı’nda bulunan Kadı Camisi'nde müezzinlik yaptı. 1292/1875-76 yılında vefat etti.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı şiir mecmualarında şiirleri bulunmaktadır. Şiirlerinin bir kısmı Ata Terzibaşı tarafından yayımlandı (Öbek vd. 2013: 110-112). Şairlik yönü güçlü değildir. Daha çok amiyane hicivleri ile tanınmıştır.

Kaynakça

Öbek, Ali İhsan ve Ayşe Taşralı (hzl.). (2013). Av. Atâ Terzibaşı Kerkük Şairleri. 2. Kitap. İstanbul: Ötüken Yay.

Saatçi, Suphi (1997). “İbrahim Râzî”. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi. C. 6. Ankara: KB Yay. 352-354.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 27.11.2014
Güncelleme Tarihi: 28.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Nazire

Şâm-ı zülfün eğme subh-ı ârız-ı hûr üstüne

Sâyeendâz eyleme hûrşîd-i pürnûr üstüne

Bâde-i lâ'lin niyâz ettim o mihrin bezmde

Dest-i eltâfın yetürdi çeşm-i mahmûr üstüne

Hâliy olmuş şîşe-i hâtır müdâm zevkten [hemân]

Bir binâ inşâ edegör âb-ı engûr üstüne

Matla'-ı hurşîde karşu tutma mînâ gerdenin

Âlemi âteş yakar gün düşse billûr üstüne

Çîn-i zülfün hıtta-i Mâçîn'i sergerdân edip

Gamze tîğın çekti ol hâkân [u] fağfûr üstüne

Baş keser kanlar döker berdâr eder sultân-ı aşk

Bu siyâset tâ kıyâmet geldi Mânsûr üstüne

Merhem-i lâ'lin ilâc etmezse Îsâ eylemez

Dest-i i'câzın vurursa zâhm-ı nâsûr üstüne

Sâki-i şâhidle ger olur münevver bezm-i aşk

Mâtem-i uşşâka ey dil sur gelir sûr üstüne

Bu sühansencân-ı ahdin nazmını tanzîr edip

Râziyâ serrişte buldun dürr-i mensûr üstüne

(Öbek, Ali İhsan ve Ayşe Taşralı (hzl.). (2013). Av. Atâ Terzibaşı Kerkük Şairleri. 2. Kitap. İstanbul: Ötüken Yay. 111-112.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAKŞÎ, Abdülkâdird. ? - ö. 1878-79 veya sonrasıDoğum YeriGörüntüle
2Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Doğum YeriGörüntüle
3ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Doğum YeriGörüntüle
4NAKŞÎ, Abdülkâdird. ? - ö. 1878-79 veya sonrasıDoğum YılıGörüntüle
5Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Doğum YılıGörüntüle
6ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Doğum YılıGörüntüle
7NAKŞÎ, Abdülkâdird. ? - ö. 1878-79 veya sonrasıÖlüm YılıGörüntüle
8Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
9ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Ölüm YılıGörüntüle
10NAKŞÎ, Abdülkâdird. ? - ö. 1878-79 veya sonrasıMeslekGörüntüle
11Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958MeslekGörüntüle
12ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882MeslekGörüntüle
13NAKŞÎ, Abdülkâdird. ? - ö. 1878-79 veya sonrasıAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NAKŞÎ, Abdülkâdird. ? - ö. 1878-79 veya sonrasıMadde AdıGörüntüle
17Cevat Neciboğlud. 1893 - ö. 1958Madde AdıGörüntüle
18ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Madde AdıGörüntüle