RÂZÎ, Paydar-zâde/Haydar-zâde Mehmed Râzî Efendi

(d. ?/? - ö. 1105/1693-94)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mehmed'dir. Ancak kaynaklarda şairin adı ve mahlâsı konusunda ih­tilaf vardır. İsminin Ahmed olduğunu söyleyenler bulunmakla birlikte Sâlim ve Safâyî tezkireleri ile Şeyhî'de Mehmed adıyla zikredilmiştir. Aslen Edirneli olup "Pâydar-zâde" lakabıyla tanınmıştır. İsmindeki karışıklık lakabında da görülmüş, şairin lakabı bazı kay­naklarda "Haydar-zâde" olarak belirtilmiştir (İpekten 1988: 372). Düzenli bir öğrenim görmüş, pek çok yerde kadılık ve müderrislik yapmıştır. Râzî, Karaferye kadısı iken 1105/1693-94 yılında vefat etmiştir. Osman Nuri Peremeci'nin Edirne Şairleri'nde zikrettiği Râzî'nin (Peremeci 2011: 262-63), Yavuz Sultan Selim ve Kânûnî Sultan Süleyman devri sadrazamlarından Piri Mehmed Paşa'nın oğlu Muhiddin Râzî ile (ö.941/1535) karıştırılmaması gerekir.

Râzî hakkında en dikkate değer değerlendirme Safayî Tezkiresi'nde olup "Kaside söylemekle meşhur olduğu" na dikkat çekilmiştir (Çapan 2005: 217).

Kaynakça

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. Şakâyık-ı Nu'mâniyye ve Zeyilleri. C.4. İstanbul: Çağrı Yay.

Peremeci, Osman Nuri (2011). Edirne Tarihi. İstanbul: Bellek Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 23.01.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Pîr olunca şarâb nûş eyle

Meyi pâ-der-rikâb nûş eyle

 

Koma sahbâyı bir nefes elden

Turma vakt-i şebâb nûş eyle

 

Muhtesib duymasun hisâba çeker

Bâdeyi bî-hisâb nûş eyle

 

Koma elden ayagı mest olsan

Dahı mest ü harâb nûş eyle

 

Mey-i gülfâm dururken ey Râzî

Sana kim dir ki âb nûş eyle

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 218)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsDoğum YeriGörüntüle
2ZAMÂNÎ, Mahmudd. ? - ö. 1552Doğum YeriGörüntüle
3YAKÎNÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsDoğum YılıGörüntüle
5ZAMÂNÎ, Mahmudd. ? - ö. 1552Doğum YılıGörüntüle
6YAKÎNÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsÖlüm YılıGörüntüle
8ZAMÂNÎ, Mahmudd. ? - ö. 1552Ölüm YılıGörüntüle
9YAKÎNÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsMeslekGörüntüle
11ZAMÂNÎ, Mahmudd. ? - ö. 1552MeslekGörüntüle
12YAKÎNÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ZAMÂNÎ, Mahmudd. ? - ö. 1552Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15YAKÎNÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsMadde AdıGörüntüle
17ZAMÂNÎ, Mahmudd. ? - ö. 1552Madde AdıGörüntüle
18YAKÎNÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle