REFİ‘Î, Atâ-zâde Mehmed

(d. 992/1584 - ö. 1070/1660)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Mehmed’dir. 2 Safer 992/14 Şubat 1584 tarihinde Bursa’da doğdu. İvaz Paşa’nın torunlarından Atâullah Çelebi’nin oğludur. Şairin nisbesi Atâ-zâde Mehmed Refi‘î’dir. İyi bir tahsil alan Refi‘î, Şeyhülislâm Ebûlmeyâmin Mustafa Efendi’den mülâzım oldu. 1043 Zilkade’sinde/Nisan-Mayıs 1634 dedesi İvaz Paşa tarafından yaptırılan medreseye müderris olarak tayin edildi. 1057 Rebiülâhir’inde/Mayıs-Haziran 1647 Hazret-i Emîr, 1061 Cemâzilûlâ’sında/Nisan-Mayıs 1651 Hançeriyye, 1065 Şevvâl’inde /Ağustos-Eylül 1655 Lala Şahin Paşa medreselerinde görev yaptı. 1070 Muharrem’inde/Eylül-Ekim 1659 tekrardan Hazret-i Emîr Medresesi’ne nakledildi. Bu medresede görevli iken günlerden bir gün namaz kılmak için gittiği Şeyh Üftâde Efendi Câmii’nden çıkarken, ayağı yerde serili hasırın ipine takılarak düştü ve başını taşa çarparak ağır yaralandı. Bir daha iyileşemeyen Refi‘î, 25 Recep 1070/6 Nisan 1660 tarihinde vefat etti. Bursa’da kale içinde bulunan Muallimhane civarında babasının mezarı yakınına defnedildi. İyi huylu ve güzel ahlaklı olduğu bildirilen Refi‘î, siyakat hattıyla yazı yazmada maharetli idi. Kaynaklarda şairin edebî şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi bulunmamaktadır. Mecmualarda “Refi‘î” mahlaslı şairlere ait şiirler kayıtlıdır. Ancak bu şiirler, Refi‘î mahlaslı diğer şairlere de (Refi‘î-i Leng) ait olabileceğinden Atâ-zâde Refi‘î’nin şiirlerini tespit etmek güçtür. Şairin günümüze ulaşan sadece bir beyti vardır.

Kaynakça

Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri. Bursa: Âsâ Kitabevi. 296.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay. 1500.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C. I. İstanbul: Çağrı Yay. 273.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. RAMAZAN EKİNCİ
Yayın Tarihi: 16.02.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Çemende nâleni güller işitmezlerse incinme

Anı gûş itmege ey bülbül-i şeydâ dimâg ister

(Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C. I. İstanbul: Çağrı Yay. 273.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Seda Cebecid. 31 Temmuz 1974 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Neşe Kareld. 4 Ekim 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Gökhan Özcand. 19 Mart 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BOSNEVÎ, Abdullah (Rumî)d. 1584 - ö. 1644Doğum YılıGörüntüle
5ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Doğum YılıGörüntüle
6SABUHİ, Şeyh Ahmed Deded. 1584 - ö. 1647Doğum YılıGörüntüle
7GÂZÎ/ GAZÂYÎ, Şehsüvar Beyzâde Mehmed Paşad. ? - ö. 1660-61Ölüm YılıGörüntüle
8VECÎHÎ, Hasand. ? - ö. 1660Ölüm YılıGörüntüle
9ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Ölüm YılıGörüntüle
10NÂKİS, Sâbir Ahun Binni Abdukâdird. 1840 - ö. ?MeslekGörüntüle
11CA’FER, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebid. Ağustos 1452 - ö. 18 Ağustos 1515MeslekGörüntüle
12HASAN, Mu‘îd Hasan Çelebid. ? - ö. 1615-16MeslekGörüntüle
13MEBNİ’Îd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BÂKÎ, Kepenekçi-zâde Mehmed Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1644Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SIDKÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Tâlib, Şeyh Mehmed Tâlib Dede Efendid. ? - ö. 1689Madde AdıGörüntüle
17DESFÛRÎ, Şemseddin Efendid. ? - ö. 1597Madde AdıGörüntüle
18NÂDİRÎ, Abdülganî-zâde Mehmed Nâdir Efendid. 1572 - ö. 17. 02. 1626Madde AdıGörüntüle