REŞÎD, Mehmed

(d. ?/? - ö. 1733-34/1146)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mehmed’dir. İstanbul Üsküdar’da doğdu. Şair İbrâhim Sırrı’nın akrabalarındandır. Sarây-ı Atik’te teberdar, daha sonra da mütevelli oldu. Kalemden yetişen şair, ilerleyen yıllarda Divan tarihçisi tayin edildi.Reşîd, ömrünün sonuna doğru perişan bir hâlde tasavvufa yönelip Halvetiyye’den A’rec Hasan Efendi’ye bağlandı ve bu perişan durumundan kurtuldu. Şairin vefat tarihi bazı kaynaklarda 1142 (Erdem, 1994: 129; Tuman, 2001: 346) olarak verilmesine rağmen; diğer kaynaklar göz önüne alındığında Reşîd’in 1146/1733-34’te İstanbul’da vefat ettiğini söylemek daha doğru olacaktır.

Kaynaklarda eserlerine dair bir bilgiye rastlanılmamaktadır. Ancak tezkirelerde birkaç gazel ve na’t örneğine yer verilmiştir. Reşîd’in beğenilen lügazlarına ise farklı kütüphanelerdeki şiir mecmualarından ulaşmak mümkündür. Reşîd, şairliğinin yanında musiki ilminde de maharetliydi. Ürettiği yeni besteleri devrinde beğeni topladı. Ancak o daha çok lügazları ile meşhur oldu. Sâlim, şairin gazel ve kasidelerinin makbul olduğunu söylerken lügazlarının da güzelliğinden bahseder (İnce 2005: 352). 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmanî. C.5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî. Ankara: AKM Yay.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı, İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara : AKM Yay.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kurnaz, Cemal- M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî Divan şairlerinin Muhtasar Biyografileri I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE AKPINAR
Yayın Tarihi: 15.07.2013

Eserlerinden Örnekler

Lügaz

Nedür ol turfa kal’a-i zîbâ

Leşkeri lâ-yü’ad ve lâ-yuhsâ

Cevfi gerd-i gubârdan ‘ârî

Var derûnunda nâle vü zârî

Yâl ü bâli yerinde bir mahbûb

 Nîş-i âzârı da anın mergûb

Ana ‘ibret gözüyle bir hoş bak

Var derûnunda nice tâk u revâk

Kaçmak isterse olamaz pûyân

Yetişir hâsılı ol şahsı kovan

(Cevap: Kovan)

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 352.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEYZÎ, Üsküdarî Sadreddinzâde/Kassamzâde Feyzullah Feyzî Efendid. ? - ö. 1778-79Doğum YeriGörüntüle
2ZÜHDÎ, Ahmet Zühdî efendid. 1832 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RA'ÛFÎ, Şeyh Seyyid Ra'ûfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1748?Doğum YeriGörüntüle
4FEYZÎ, Üsküdarî Sadreddinzâde/Kassamzâde Feyzullah Feyzî Efendid. ? - ö. 1778-79Doğum YılıGörüntüle
5ZÜHDÎ, Ahmet Zühdî efendid. 1832 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6RA'ÛFÎ, Şeyh Seyyid Ra'ûfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1748?Doğum YılıGörüntüle
7FEYZÎ, Üsküdarî Sadreddinzâde/Kassamzâde Feyzullah Feyzî Efendid. ? - ö. 1778-79Ölüm YılıGörüntüle
8ZÜHDÎ, Ahmet Zühdî efendid. 1832 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9RA'ÛFÎ, Şeyh Seyyid Ra'ûfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1748?Ölüm YılıGörüntüle
10FEYZÎ, Üsküdarî Sadreddinzâde/Kassamzâde Feyzullah Feyzî Efendid. ? - ö. 1778-79Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ZÜHDÎ, Ahmet Zühdî efendid. 1832 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12RA'ÛFÎ, Şeyh Seyyid Ra'ûfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1748?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FEYZÎ, Üsküdarî Sadreddinzâde/Kassamzâde Feyzullah Feyzî Efendid. ? - ö. 1778-79Madde AdıGörüntüle
14ZÜHDÎ, Ahmet Zühdî efendid. 1832 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15RA'ÛFÎ, Şeyh Seyyid Ra'ûfî Ahmed Efendid. ? - ö. 1748?Madde AdıGörüntüle