REŞÎD, Mehmed

(d. ?/? - ö. 1733-34/1146)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mehmed’dir. İstanbul Üsküdar’da doğdu. Şair İbrâhim Sırrı’nın akrabalarındandır. Sarây-ı Atik’te teberdar, daha sonra da mütevelli oldu. Kalemden yetişen şair, ilerleyen yıllarda Divan tarihçisi tayin edildi.Reşîd, ömrünün sonuna doğru perişan bir hâlde tasavvufa yönelip Halvetiyye’den A’rec Hasan Efendi’ye bağlandı ve bu perişan durumundan kurtuldu. Şairin vefat tarihi bazı kaynaklarda 1142 (Erdem 1994: 129; Kurnaz vd. 2001: 346) olarak verilmesine rağmen; diğer kaynaklar göz önüne alındığında Reşîd’in 1146/1733-34’te İstanbul’da vefat ettiğini söylemek daha doğru olacaktır.

Kaynaklarda eserlerine dair bir bilgiye rastlanılmamaktadır. Ancak tezkirelerde birkaç gazel ve na’t örneğine yer verilmiştir. Reşîd’in beğenilen lügazlarına ise farklı kütüphanelerdeki şiir mecmualarından ulaşmak mümkündür. Reşîd, şairliğinin yanında musiki ilminde de maharetliydi. Ürettiği yeni besteleri devrinde beğeni topladı. Ancak o daha çok lügazları ile meşhur oldu. Sâlim, şairin gazel ve kasidelerinin makbul olduğunu söylerken lügazlarının da güzelliğinden bahseder (İnce 2005: 352). 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmanî. C.5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî. Ankara: AKM Yay.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı, İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara : AKM Yay.

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE AKPINAR
Yayın Tarihi: 15.07.2013
Güncelleme Tarihi: 17.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Lügaz

Nedür ol turfa kal’a-i zîbâ

Leşkeri lâ-yü’ad ve lâ-yuhsâ

Cevfi gerd-i gubârdan ‘ârî

Var derûnunda nâle vü zârî

Yâl ü bâli yerinde bir mahbûb

 Nîş-i âzârı da anın mergûb

Ana ‘ibret gözüyle bir hoş bak

Var derûnunda nice tâk u revâk

Kaçmak isterse olamaz pûyân

Yetişir hâsılı ol şahsı kovan

(Cevap: Kovan)

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 352.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NESÎM, Mehmed Nesîm Efedni İstanbul Üsküdarlıd. ? - ö. 1757-1758Doğum YeriGörüntüle
2FEVZÎ, Mustafa Fevzî Efendid. 1669-70 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RÛHÎ, Rûhî Efendid. ? - ö. 1754-55Doğum YeriGörüntüle
4NESÎM, Mehmed Nesîm Efedni İstanbul Üsküdarlıd. ? - ö. 1757-1758Doğum YılıGörüntüle
5FEVZÎ, Mustafa Fevzî Efendid. 1669-70 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6RÛHÎ, Rûhî Efendid. ? - ö. 1754-55Doğum YılıGörüntüle
7NESÎM, Mehmed Nesîm Efedni İstanbul Üsküdarlıd. ? - ö. 1757-1758Ölüm YılıGörüntüle
8FEVZÎ, Mustafa Fevzî Efendid. 1669-70 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9RÛHÎ, Rûhî Efendid. ? - ö. 1754-55Ölüm YılıGörüntüle
10NESÎM, Mehmed Nesîm Efedni İstanbul Üsküdarlıd. ? - ö. 1757-1758Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11FEVZÎ, Mustafa Fevzî Efendid. 1669-70 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12RÛHÎ, Rûhî Efendid. ? - ö. 1754-55Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NESÎM, Mehmed Nesîm Efedni İstanbul Üsküdarlıd. ? - ö. 1757-1758Madde AdıGörüntüle
14FEVZÎ, Mustafa Fevzî Efendid. 1669-70 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15RÛHÎ, Rûhî Efendid. ? - ö. 1754-55Madde AdıGörüntüle